Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska- Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr 150 Dowódca P. O. W., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania L. P., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [...] listopada 2008 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja nr [...], którą Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził nieważność decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w O. nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. – zawierała pouczenie o możliwości i terminie wniesienia odwołania.

Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nr [...] została doręczona osobiście odwołującemu w dniu [...] grudnia 2008 r. Odwołanie natomiast zostało wniesione, za pośrednictwem urzędu pocztowego, w dniu [...] grudnia 2008 r. tj. z przekroczeniem 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, który w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu [...] grudnia 2008 r.

W skardze do sądu administracyjnego L. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, podnosząc, że wbrew stanowisku organu – odwołanie zostało wniesione w terminie.

Skarżący wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona jego pełnomocnikowi w dniu [...] grudnia, natomiast pełnomocnik wystosował odwołanie w dniu [...] grudnia 2008 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu do jego złożenia. Wydając zaskarżone postanowienie organ pominął kwestię ustanowienia pełnomocnika. Tymczasem doręczenie decyzji stronie nie wiąże organu ani jego pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Zasadnie skarżący zwraca uwagę na skutki, jakie pociąga za sobą reprezentowanie strony w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika.

Stosownie do art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zatem od chwili ustanowienia pełnomocnika w sprawie strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, co oznacza, że również wszystkie pisma w postępowaniu powinny być doręczane pełnomocnikowi, a nie stronie. Stanowi o tym art. 40 § 2 k.p.a. w myśl którego, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten, jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 września 1993 r. (sygn. akt III ARN 45/93; opubl. w "Orzecznictwie Sądu Najwyższego Izba Cywilna" z 1994, nr 5, poz. 112), nie dopuszcza żadnych wyjątków i "zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie". Sąd Najwyższy zauważył również, iż strona postępowania administracyjnego poprzez ustanowienie pełnomocnika chroni się przed skutkami nieznajomości prawa. W tej sytuacji - jak wywiedziono w wymienionym orzeczeniu - pominięcie przez organ administracji pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa. Dlatego też należy stwierdzić, iż w razie ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony postępowania administracyjnego (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 725/06, opubl. w LEX pod nr 265549). Doręczenia dokonane samej stronie a nie jej pełnomocnikowi są bezskuteczne (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 810/05, opubl. w LEX pod nr 236469).

Sąd rozstrzygający w niniejszym postępowaniu podziela powyższe poglądy.

W przedmiotowej sprawie skarżący ustanowił pełnomocnika w osobie S. Ś. Zostało to odnotowane w części wstępnej decyzji nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. Ponadto na końcu tej decyzji, w wykazie osób, które mają otrzymać decyzję odnotowano "Egz. nr 2 – pełnomocnik żołnierza". W aktach sprawy znajduje się także stosowne pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego dla S. Ś.

W tej sytuacji, jak wynika z powyższych rozważań – za termin doręczenia decyzji nr 28/08 skarżącemu należy przyjąć datę, w której decyzję tą doręczono jego pełnomocnikowi.

W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego. Uzupełniając na żądanie Sądu akta sprawy organ przedstawił jedynie kopię strony pocztowej książki nadawczej organu I instancji, gdzie odnotowanie wysłanie przesyłki do pełnomocnika skarżącego w dniu [...] grudnia 2008 r. Jednocześnie organ przyznał, że nie posiada dowodu doręczenia decyzji nr [...] pełnomocnikowi skarżącego. Wobec tego należy przyjąć za wiążące co do terminu otrzymania decyzji twierdzenia pełnomocnika, albowiem strona postępowania nie może być obciążana niedopatrzeniem organu w udokumentowaniu faktu doręczenia decyzji. Wszelkie zaś wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 826/07, opubl. w LEX pod nr 355325).

W ponownym postępowaniu organ wyda rozstrzygnięcie stosując się do powyższego stanowisko Sądu.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 wskazanej ustawy.