Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, , po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 769/18 w sprawie ze skargi Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 769/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. B. Y. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") przez nieprzeprowadzenie pełnej i rzetelnej kontroli i przeniesienie na grunt postępowania sądowoadministracyjnego błędów postępowania organu drugiej instancji wyrażających się w naruszeniu art. 122 w zw. z art. 163 § 2 i art. 233 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm., dalej: "O.p.") przez uznanie za prawidłową oceny dowodów dokonanej przez organ pierwszej i drugiej instancji i przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu, zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 162 § 1 O.p. przez uznanie, że nie jest przesłanką niezawinioną naruszenie terminu do wniesienia odwołania wywołane nieznajomością języka polskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności Sąd w sprawie nie stwierdził.

Naruszenie przepisów postępowania (podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) może być następstwem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania tych przepisów. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie, to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty kasacyjne nie są skuteczne.

Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.).

Z przywołanych regulacji wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia przesłanek, którymi są: złożenie wniosku w tym zakresie przez zainteresowanego w stosownym terminie przewidzianym w ustawie, uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi oraz dokonanie wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin.

Kwestią sporną jest natomiast ocena, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do złożenia przedmiotowego odwołania nastąpiło bez jego winy. Podkreślenia tutaj wymaga, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminowi procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (v. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., I SA/Ke 1718/96, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 162 § 1 O.p. wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego.

W orzecznictwie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym". Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi wywołania ufności, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzająca mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należnej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności (v. wyrok NSA z 24 września 2015 r., I GSK 124/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uwzględniwszy powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji co do tego, że organ odwoławczy zasadnie odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania.

Wobec wyjaśnień strony, podnieść trzeba, że kwestia tego, jak dobrze skarżący posługuje się językiem polskim, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Nie jest wątpliwe, że skarżący jakąś znajomość języka polskiego posiada. Nie negowano także, że był świadomy postępowania kontrolnego. Co szczególnie istotne - w innej sprawie skarżący osobiście składał pisma procesowe. Odwołanie z 5 lipca 2017 r. zostało przez niego sporządzone w języku polskim, przy użyciu poprawnej polszczyzny. Przekonuje to do uznania, iż nie można traktować sytuacji skarżącego jako tak wyjątkowej, iż usprawiedliwiałaby ona niedochowywanie terminów procesów. Na gruncie niniejszej sprawy nie pojawiła się żadna nadzwyczajna okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu. Jak wskazano wyżej, podnoszone przez pełnomocnika w skardze kasacyjnej argumenty dotyczące stopnia znajomości języka polskiego nie są tutaj szczególnie istotne - skarżący bowiem potrafi w należyty sposób dbać o swoje sprawy w innych sprawach, wnosząc stosowne środki odwoławcze. Wobec tego, niezłożenie zażalenia w niniejszej sprawie trudno usprawiedliwić samą tylko okolicznością niedostatecznej znajomości języka polskiego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.