Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Bank [...]S.A. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1133/24 o odmowie wstrzymania wykonania pkt 1 decyzji w sprawie ze skargi [...] Bank [...] S.A. [...] na pkt 1 decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 8 maja 2024 r., nr ZSPR.440.1588.2019.FT.PD w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1133/24, odmówił [...] Bank [...] S.A. [...] wstrzymania wykonania pkt. 1 decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 8 maja 2024 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, z uwagi na brak wykazania zaistnienia w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący Bank, wnosząc zażalenie i domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania pkt.1 decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1. art. 61 § 3 P.p.s.a., polegające na braku uwzględnienia wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania nakazu zawartego w punkcie 1) decyzji, pomimo istnienia podstaw dla wstrzymania wykonania tego nakazu oraz brak jakiegokolwiek odniesienia się do argumentacji skarżącej zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu ujętego w pkt 2) decyzji;

2. art. 16 § 1 w zw. z art. 132 w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez faktyczne rozstrzygnięcie sprawy postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2024 r., pomimo, że sprawy winny być rozstrzygane wyrokiem, a w przypadku uprawomocnienia się tego postanowienia - doprowadzenie do bezprzedmiotowości postępowania wskutek utrzymania nakazu usunięcia danych.

W odpowiedzi na zażalenie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a."), sąd, po przekazaniu skargi, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Sąd uprawniony jest zatem do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się ponadto, że przewidziana w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z ich wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Nadto sąd administracyjny, podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej, powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego, czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania.

Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku.

W uzasadnieniu wniosku, jak i zażalenia Bank podał, że wstrzymanie wykonania pkt 1 zaskarżonej decyzji jest konieczne ze względu na to, że usunięcie danych będzie skutkowało utratą możliwości obrony przez Bank roszczeń, które klient może do niego kierować oraz pozbawienia Banku możliwości obrony swoich praw przed upływem okresu przedawnienia roszczeń. Usunięcie danych jest działaniem nieodwracalnym i to już jest okoliczność uzasadniająca wstrzymanie wykonania decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona argumentacja jest nieusprawiedliwiona. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że Bank nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem uzasadnienie wniosku, jak i zażalenia jest bardzo ogólne i w żaden sposób nie odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy. We wniosku Bank nie wskazał jakichkolwiek okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą. Jak słusznie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2023 r., III OZ 807/22 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), wniosek skarżącego powinien być uzasadniony oddzielnie w sposób kompleksowy lub jednoznacznymi, bezpośrednimi, konkretnymi odniesieniami do treści skargi lub do akt sprawy. Skarżący powinien przedstawić we wniosku na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub konkretną argumentację odwołującą się do okoliczności sprawy, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia.

Z tych względów za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Na skarżącym spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek ochrony tymczasowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela także stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 7 września 2021 r., III OZ 599/21. W orzeczeniu tym wskazano, że celem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. jest uchronienie wnioskodawcy przed określonymi w tym przepisie negatywnymi skutkami wykonania decyzji do czasu zakończenia kontroli sądowoadministracyjnej, jednak należy uwzględnić, że podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego, czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania. W tej sprawie ryzyko związane z możliwością utrzymywania stanu bezprawnego przetwarzania danych osobowych uczestnika postępowania przemawia przeciwko zastosowaniu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Automatyczne wstrzymanie, na czas postępowania sądowego, wykonania decyzji nakazującej usunięcie danych osobowych w praktyce oznaczałoby przyzwolenie na wieloletnie przetwarzanie danych objętych ostateczną i wykonalną decyzją organu, a wydany w sprawie wyrok mógłby mieć dla uczestnika walor historyczny w sytuacji, w której okres przetwarzania danych wynikający z Prawa bankowego ulegnie zakończeniu w trakcie postępowania przed sądami administracyjnymi. Porównując sytuację prawną uczestnika i wnioskodawcy należy dojść do wniosku, że wstrzymanie wykonania pkt 1 zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać dużo bardziej dolegliwe skutki względem uczestnika będącego osobą fizyczną, szczególnie w porównaniu ze skalą prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, aniżeli dla samego wnioskodawcy.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 16 w zw. z art. 132 i art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż Sąd pierwszej instancji rozstrzygał sprawę w zakresie ochrony tymczasowej, nie odnosił się tym samym do kwestii zasadności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.