![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne, Wodne prawo, Inne, Oddalono skargę kasacyjną, III OSK 616/23 - Wyrok NSA z 2026-01-27, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III OSK 616/23 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2023-03-27 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Jerzy Stelmasiak Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ |
|||
|
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne | |||
|
Wodne prawo | |||
|
II SA/Kr 1372/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-12-14 | |||
|
Inne | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2024 poz 935 ART. 3 § 1 I § 2, ART. 141 § 4 I ART. 145 § 1 PKT 1lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1372/21 w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 października 2021 r. znak KR.RUZ.423.1.21.2020 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022r., sygn. akt II SA/Kr 1372/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.K. (dalej jako skarżąca) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor RZGW lub organ skarżący kasacyjnie) z dnia 14 października 2021 r., znak KR.RUZ.423.1.21.2020, w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję, a w pkt. 2 zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Dyrektor Zarządu Zlewni w N. (dalej jako organ pierwszej instancji) decyzją z dnia 19 czerwca 2020 r., znak: KR.ZUZ.3.421.891.2019.RW, na podstawie art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 393 ust. 4, art. 397 ust. 3 pkt 2, art. 400 ust. 1 i 8, art. 403 ust. 1 i 2, art. 407 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., dalej jako u.P.w.), § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1311): - w pkt I udzielił Małopolskiemu Ośrodkowi Ruchu Drogowego w T. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rowu melioracyjnego "Od L.", istniejącym wylotem w km 0+300, o średnicy ø 400 mm i rzędnej dna wylotu 218,50 m n.p.m., zlokalizowanym na działce nr [...], obr. [...] T. (X: [...]; Y: [...]), pochodzących z połaci dachowych i nawierzchni utwardzonych zakładu, o powierzchni rzeczywistej Frz = 0,9665 ha oraz powierzchni zredukowanej Fzr = 0,8726 ha, w ilości: Qmax s = 0,0735 m3/s; Qśr.rok = 5933,68 m3/rok; - w pkt II wskazał, że pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone na czas oznaczony, tj. do dnia 19 czerwca 2050 r. - w pkt III w związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym ustalił warunki wykonania uprawnienia, w tym m.in. "Uczestnictwa w partycypacji kosztów związanych z utrzymywaniem urządzenia wodnego- rowu melioracyjnego do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, stosownie do odnoszonych przez Zakład korzyści" (ppkt 2). Od decyzji organu pierwszej instancji odwołała się skarżąca wnosząc jednocześnie o uchylenie tejże decyzji i orzeczenie o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca nie zgodziła się z okresem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego na 30 lat, argumentując to tym, że na przestrzeni lat mogą ulegać zmianie uwarunkowania związane z pozwoleniem. Ponadto zdaniem skarżącej organ w decyzji nie wykazał w sposób jednoznaczny, iż to po stronie wnioskodawcy będą ciążyć koszty związane z utrzymaniem rowu. Organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 października 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.), uchylił pkt III. 2 decyzji i w tym zakresie orzekł: "Zobowiązuje Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego w T. do utrzymywania w dobrym stanie technicznym rowu melioracyjnego powyżej wylotu na długości istniejących umocnień i poniżej wylotu na długości do przepustu w ul. S.". W uzasadnieniu wskazano m.in., że pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. skarżąca sprzeciwiła się wydaniu pozytywnej decyzji i poinformowała, że zakres wniosku koliduje z jej planami w stosunku do działki nr [...] obręb [...] T., przez co obniży to jej wartość. Na wezwanie organu, pismem z dnia 24 lutego 2020 r. Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego (dalej jako wnioskodawca) odniósł się do zastrzeżeń skarżącej wyjaśniając, że uzyskał pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Prezydenta Miasta T., znak: WOŚ.6210/29/00, zmienione decyzją WGK.B-lll.6210/11/05 i WGK.B.III.6210/24/09. Od czasu uzyskania w/w decyzji ilość terenów utwardzonych na działkach stanowiących własność wnioskodawcy nie uległa zmianie, tym samym ilość wód odprowadzanych do rowu melioracyjnego "Od L." także nie uległa zmianie. Podmiot poinformował, że z przeprowadzonych obliczeń określających przepustowość rowu wynika, że jego parametry techniczne są wystarczające do tego, aby przejąć ilość odprowadzanych wód z terenu wnioskodawcy. Ponadto ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzana do rowu nie spowoduje wylewania się wód na tereny przyległe. Zdaniem wnioskodawcy sposób odprowadzania wód nie zmieni i nie pogorszy stosunków wodnych na działkach sąsiednich. W związku z zarzutami odwołania organ odwoławczy, wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia operatu wodnoprawnego w zakresie partycypacji w kosztach utrzymania w/w urządzenia wodnego, w tym obowiązków ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne w stosunku do osób trzecich (co nastąpiło przy piśmie z dnia 24 czerwca 2021 r., znak: TG.224.1.2021.918). Jak zauważono treść uzupełnienia jest zgodna z żądaniem skarżącej. Mając na uwadze powyższe Dyrektor RZGW uchylił punkt III.2 decyzji organu pierwszej instancji i orzekł zgodnie z wniesionymi przez wnioskodawcę uzupełnianiami. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zbyt długiego okresu obowiązywania pozwolenia organ odwoławczy odwołał się do brzmienia art. 400 ust. 1 u.P.w. i wyjaśnił, że poprzednie pozwolenie wodnoprawne udzielone wnioskodawcy decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia 28 września 2009 r., znak: WGK.B.III.6210/24/09, również wydane było na maksymalny okres na który mogło zostać udzielone, tj. na 10 lat, w trybie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby użytkownik nie wywiązywał się z obowiązków narzuconych na niego zapisami w/w decyzji Prezydenta Miasta T. oraz że było prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia lub ograniczenia bez odszkodowania udzielonego pozwolenia. W związku z powyższym brak jest podstaw, aby skrócić okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Dalej organ odwoławczy uznał, że wydana decyzja jest zgodna z zapisami obowiązującego na analizowanym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w T. w rejonie ulic L., O. i R., uchwalonego uchwałą nr XX/275/2008 Rady Miejskiej w T. z dnia 27 marca 2008 roku. Zgodnie z § 4 ust. 8 pkt 3 lit. e) tejże uchwały odprowadzanie wód opadowych należy rozwiązań indywidualnie w sposób zapewniający pełną ochronę przed przenikaniem zanieczyszczeń do wód i gleby z zachowaniem warunków określonych w przepisach szczegółowych. Z operatu wodnoprawnego wynika, że zanim wody opadowe lub roztopowe, odprowadzone zostaną do rowu, są oczyszczane w osadniku piasku i separatorze koalescencyjnym SKH-20. Tym samym odprowadzane wody opadowe lub roztopowe nie będą zawierały substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających wskaźniki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. Jak zaznaczono udzielone pozwolenie wodnoprawne nie stoi również w sprzeczności z treścią Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W., zatwierdzonego przez Radę Ministrów w dniu 18 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1911 ze zm.), a także z warunkami korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły określonymi w rozporządzeniu Nr 4/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 16 stycznia 2014 r., w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego G. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2014r., poz. 317), zmienionym rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 10 października 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2017 r., poz. 6454). Z decyzją nie zgodziła się skarżąca, natomiast Sąd Wojewódzki wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022 r. uwzględnił skargę uznając ją za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione. W uzasadnieniu tego wyroku podniesiono, że kontrola decyzji organu odwoławczego przywiodła do stwierdzenia, że nie może się ona ostać w obrocie z przyczyn formalnych. Sąd Wojewódzki wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji miała cztery punkty. Tymczasem uchylono jeden z podpunktów punktu III-go i orzeczono w tym zakresie, nie orzekając o pozostałej części decyzji. Zaznaczono jednocześnie, że przepis art. 107 k.p.a. określa, jakie elementy powinna zawierać decyzja administracyjna. Jednym z obowiązkowych elementów każdej decyzji jest rozstrzygnięcie, określane mianem osnowy lub sentencji decyzji (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.). Przyjmuje się, że rozstrzygnięcie jest kwintesencją decyzji, stanowi bowiem o ustaleniu prawa, czy też nałożeniu obowiązku. Wyrażając rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego, rozstrzygnięcie decyzji przedstawia sposób zakończenia postępowania w danej instancji. To w rozstrzygnięciu decyzji, a nie innych jej elementach dokonuje się zatem konkretyzacja prawa. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśniono, że uzasadnienie decyzji nie może zastąpić rozstrzygnięcia, a w razie rozbieżności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja. Uzasadnienie decyzji ma natomiast na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Jak wyjaśniono organ odwoławczy w sposób istotny naruszył art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ w osnowie decyzji nie orzekł o całości sprawy. Działanie takie zakwalifikowano również jako nie służące pogłębianiu zaufania obywateli do organów do władzy publicznej, będącej jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 8 § 1 k.p.a.). Formułując zalecenia co do ponownego rozpoznania sprawy wskazano, że zadaniem organu odwoławczego będzie rozstrzygnięcie o całości sprawy, stosując się do uwag Sądu Wojewódzkiego. Z wydanym wyrokiem nie zgodził się Dyrektor RZGW zaskarżając go w całości. W wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm., dalej jako u.p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie konieczności jednoczesnego orzeczenia w osnowie decyzji o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w części nie objętej uchyleniem, w sytuacji częściowego uchylenia decyzji pierwszej instancji i orzeczenia w tym zakresie co do istoty, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji z tej tylko przyczyny, podczas gdy stosując ten przepis prawidłowo Sąd powinien dojść do wniosku, że decyzja organu odwoławczego odpowiada wymogom określonym w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2) art. 3 §1 i § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że decyzja organu odwoławczego pozbawiona jest obligatoryjnego elementu decyzji administracyjnej jakim jest rozstrzygnięcie i wobec tego nie służy pogłębianiu zaufania obywatela do organów władzy publicznej, co skutkowało wadliwym uchylenie decyzji, podczas gdy stosując ten przepis prawidłowo Sąd powinien dojść do wniosku, że decyzja organu odwoławczego posiada rozstrzygnięcie, które odpowiada wymogom określonym w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., 3) art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego odniesienia się do podstaw uchylenia badanej decyzji, wobec czego zaskarżony wyrok wymyka się kontroli instancyjnej, poprzez m.in. brak analizy Sądu pierwszej instancji w kontekście zgodności zaskarżonego orzeczenia organu z szeroko prezentowanym orzecznictwem powołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i powołaną w tej linii orzeczniczej argumentacją, brak uzasadnienia naruszenia zasady wyrażonej art. 8 § 1 k.p.a. oraz wykazania naruszenie z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji orzeczenia przez organ w myśl dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., 4) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia mimo istnienia podstaw do oddalenia skargi wobec niezasadności zarzutów w niej zawartych i zgodności decyzji z prawem. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie - innemu Sądowi, zasądzenie od skarżącej na rzecz organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi, dochodząc do przekonania, że są one nieusprawiedliwione, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi wyłącznie naruszenie przepisów prawa procesowego. W zakresie zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przyjdzie wskazać, że nie mógł on wywołać zamierzonego skutku. Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że art. 3 u.p.p.s.a. wskazuje na zakres właściwości sądów administracyjnych. Nie dotyczy on praw bądź obowiązków stron stosunków administracyjnoprawnych, ani szczegółowych reguł samego postępowania przed sądem. Przepis tego rodzaju zasadniczo nie może stanowić podstawy kasacyjnej, gdyż określa jedynie generalną kompetencję sądów administracyjnych, podczas gdy realizacja tej kompetencji następuje na podstawie i w trybie szeregu szczegółowych przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi. Kwestionując zatem wynik przeprowadzonej przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem należy wskazać na te przepisy dotyczące konkretnych obowiązków sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którym sąd w ocenie skarżącego kasacyjnie uchybił, a nie przepisy dotyczące abstrakcyjnej kompetencji do sprawowania takiej kontroli. Naruszenie art. 3 u.p.p.s.a. musiałoby dotyczyć sytuacji, w której sąd rozpoznający sprawę nie dokonał kontroli zaskarżonego aktu, przeprowadził kontrolę pod innym względem niż zgodność z prawem bądź przeprowadził kontrolę aktu nie objętego właściwością sądu administracyjnego. Żadna ze wskazanych sytuacji nie ma jednak miejsca w sprawie. Oceny tej nie może zmienić powiązanie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stanowisko, zgodnie z którym Sąd powinien dojść do wniosku, że decyzja organu odwoławczego odpowiada wymogom określonym w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Odpowiadając na ten zarzut w pełni podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 4/22, iż "(...) z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, a nie ogranicza się wyłącznie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto organ II instancji powinien wydać decyzję zgodną z zakresem odwołania. Skoro zaś odwołanie dotyczy całej decyzji, to także decyzja organu odwoławczego musi rozstrzygać o całości sprawy. Jeżeli zatem organ odwoławczy uchyla decyzję I instancji w części i w tym zakresie wydaje nowe rozstrzygnięcie, to konieczne jest również orzeczenie co do pozostałej - nieuchylonej części decyzji. Przy czym nie jest możliwe zastąpienie rozstrzygnięcia uzasadnieniem decyzji, ani też wywodzenie rozstrzygnięcia z uzasadnienia orzeczenia. Rozstrzygnięcie powinno być bowiem sformułowane w sposób nie budzący wątpliwości i powinno być zrozumiałe dla stron bez wnikania w treść uzasadnienia. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny, jak też z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Co więcej brak orzeczenia w osnowie decyzji o pozostałej części odwołania, a zawarcie wywodów w tym zakresie wyłącznie w uzasadnieniu może wręcz stanowić o niespójności między sentencją z uzasadnieniem. Takie stanowisko było wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 607/10, wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 19/11, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2341/11, wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2040/13, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1482/14, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 910/15, wyrok NSA z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 873/18, wyrok NSA z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1670/20, wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 1086/20). Także w piśmiennictwie wskazuje się, że przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie mogą być interpretowane jako odrębne normy prawne. Nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, LEX)." Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega jednocześnie, że w orzecznictwie sądowym prezentowane bywa również stanowisko odmienne, zgodnie z którym organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję w części, nie jest obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części (zakresie) utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy, niemniej jednak skład orzekający w przedmiotowej sprawie z wyżej opisanych względów stanowiska tego nie podziela. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powyższych względów nie mogły zadziałać także zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jak też zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. W przypadku tej ostatniej grupy zarzutów dodatkowo wyjaśnić tylko przyjdzie, że skoro zostały spełnione przesłanki określone w art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., to oczywistym staje się, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 151 u.p.p.s.a. Całkowicie chybiony okazał się również zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. W jego ramach autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd Wojewódzki zaniechał wszechstronnego odniesienia się do podstaw uchylenia badanej decyzji, wobec czego zaskarżony wyrok wymyka się kontroli instancyjnej. Świadczyć o tym miałby m.in. "brak analizy Sądu pierwszej instancji w kontekście zgodności zaskarżonego orzeczenia organu z szeroko prezentowanym orzecznictwem powołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i powołaną w tej linii orzeczniczej argumentacją", brak uzasadnienia naruszenia zasady wyrażonej art. 8 § 1 k.p.a., oraz wykazania naruszenie z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji orzeczenia przez organ w myśl dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Analizę tego zarzutu należy rozpocząć zatem od wskazania, że dyspozycja art. 141 § 4 u.p.p.s.a. tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji sporządzone w danej sprawie umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie oceny zasadności motywów, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Generalnie prawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku było niezbędne do przeprowadzenia właściwej kontroli instancyjnej. Zatem naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej. Stwierdzić należy, że tego rodzaju nieprawidłowości Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawierało wszelkie elementy uzasadnienia przewidziane w art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Niezrozumiałe jest przy tym oczekiwanie, ażeby Sąd Wojewódzki odnosił się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do tez, a także orzeczeń powoływanych dopiero na etapie skargi kasacyjnej. W żadnym wypadku brak takiego odniesienia nie może stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Sąd Wojewódzki bardzo precyzyjnie wyjaśnił z jakich przyczyn uchylił zaskarżoną decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny – w składzie orzekającym – tę argumentację podziela. Skoro zatem skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. Odnośnie wniosku R.K. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do ich zasądzenia. Zgodnie z art. 204 pkt 2 u.p.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez skarżącego - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Niemniej jednak do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 u.p.p.s.a.). Sąd powinien każdorazowo rozważyć, czy czynność, która spowodowała koszty była w ujęciu obiektywnym potrzebna do realizacji praw strony oraz czy i do jakiego poziomu poniesione koszty stanowiły także z obiektywnego punktu widzenia wydatek konieczny (zob. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 498/08). W okolicznościach niniejszej sprawy R.K. nie poniosła kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, a złożona przez nią odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona osobiście. |
||||