II SAB/Kr 34/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-03-31	
Data wpływu	2026-01-29	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Joanna Tuszyńska /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Fundacji "[...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Rejonowego w G. do wydania aktu lub podjęcia czynności dotyczącego wniosku z dnia 23 listopada 2025 r.; 2/ stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego w G. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w G. na rzecz Fundacji "[...]" z • siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego	
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 grudnia 2025 r. Fundacja "[...]" z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Gorlicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W treści skargi wskazano, że wnioskiem z dnia 23 listopada 2025 r. fundacja zwróciła się za pośrednictwem platformy ePUAP o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa i wiceprezesów sądu. Do dnia złożenia skargi skarżąca fundacja nie otrzymała żadnej odpowiedzi. Przyjmując jako datę wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu pierwszy dzień roboczy po dniu złożenia wniosku tj. 24 listopada 2025 r. oznacza to, że ustawowy termin na udostępnienie informacji publicznej upłynął w dniu 8 grudnia 2025 r.

W konkluzji Fundacja wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 23 listopada 2025 r. i udostępnienie żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Gorlicach wniósł o jej nieuwzględnienie, ewentualnie o umorzenie postępowania. Organ wskazał, że informacja publiczna zgodnie z wnioskiem skarżącego została przygotowana, podpisana przez prezesa sądu i w dobrej wierze ekspediowana do wnioskodawcy pismem z 26 listopada 2025 r. Jedynie z przyczyn technicznych wnioskodawca nie otrzymał odpowiedzi, co mogło być wynikiem tego, że jako instytucja nie był zarejestrowany w ePuapie. Po poinformowaniu Sądu o tym, niezwłocznie udzielono odpowiedzi identycznej treści jak we wcześniejszej z 26 listopada 2025 r., która została przesłana skarżącemu korespondencją z 2 stycznia 2026 r. w formie e-maila i tradycyjnej papierowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. kolei art. 149 § 1b P.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Przechodząc do istoty sprawy wskazania wymaga, że zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p."). W przypadku skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi (organowi) bezczynność.

Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Przedmiotowym obowiązkiem są objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jakkolwiek katalog podmiotów objęty art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest stosunkowo rozbudowany i szczegółowy, to ma on charakter jedynie przykładowy i niewyczerpujący. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wprawdzie nie definiuje i nie wymienia żadnych organów władzy publicznej, jednak utożsamia z pojęciem organów władzy publicznej wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07). W świetle powyższego nie ma wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego w Gorlicach jest podmiotem obowiązanym na gruncie powołanej ustawy do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Odnosząc się z kolei do oceny aspektu przedmiotowego żądanej informacji należy wskazać, że u.d.i.p. definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych, stanowiąc, że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W tym też kontekście rozpatrywać należy uszczegółowienie informacji stanowiących informację publiczną, zawarte w art. 6 ust. 1 tej ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Dziedziny aktywności, które dotyczą spraw publicznych wymienione w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. (stanowiące "przedmiot informacji publicznej") obejmują zatem informacje o: polityce wewnętrznej i zagranicznej (pkt 1); podmiotach i zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, a zatem - jak to zostało powyżej wskazane - m.in. sądów (pkt 2 i 3); danych publicznych, w tym dotyczących treści i postaci dokumentów urzędowych (pkt 4) czy majątku publicznym (pkt 5); przy czym w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. wskazano, że "dokumentem urzędowym" w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Zaznaczenia wymaga, że przepisy przedmiotowej ustawy stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z wyżej powołanych przepisów wynika zatem wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21).

Zgodzić się również należy ze stroną skarżącą, że żądana w jej wniosku z 23 listopada 2025 r. informacja nosi cechy informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 5 u.d.i.p. Informacja, której udostępnienia skarżąca fundacja zażądała odwołuje się bowiem wprost do osób sprawujących funkcje kierownicze, nadzorcze, reprezentacyjne i organizacyjne w organie władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Powyższe okoliczności nie były również kwestionowane przez organ.

W realiach przedmiotowej sprawy kwestią sporną pozostaje forma w jakiej doszło do udostępnienia informacji publicznej. Z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 listopada 2025 r. jednoznacznie wynika, że strona skarżąca domagała się przekazania informacji na adres e-mail [...]. Tymczasem organ w dniu 26 listopada 2025 r. przesłał odpowiedź na wniosek i udostępnił żądaną informację publiczną jednak uczynił to przez platformę epuap, co spowodowało, że informacja ta nie dotarła do adresata. W prawidłowej formie, zgodnie z żądaniem strony skarżącej informacja została dopiero udzielona w dniu 2 stycznia 2026 r., a zatem po terminie do dokonania tej czynności określonej w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odnosząc się do powyższych ustaleń wskazać należy, że regulacja art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nakłada na podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej obowiązek zastosowania sposobu i formy jej udostępnienia zgodnie z żądaniem wnioskodawcy zawartym we wniosku. W przepisie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca dopuścił natomiast odstępstwo od zasady sformułowanej w art. 14 ust. 1 u.d.i.p., którego zastosowanie uzasadniać będzie brak po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej możliwości technicznych pozwalających na udostępnienie danej informacji w sposób określony we wniosku. Podmiot zobowiązany jest zatem związany określonym przez wnioskodawcę sposobem i formą udostępnienia żądanej przez niego informacji publicznej. Tym samym nie może odmówić udostępnienia informacji w sposób wskazany we wniosku w sytuacji, gdy dysponuje środkami technicznymi, które umożliwiają mu jej udostępnienie w sposób i w formie, które zostały wskazane przez wnioskodawcę. Z uwagi na to, że jest on związany wskazaniami wnioskodawcy w tym zakresie, bez jego zgody nie może dokonywać zmian ani w zakresie sposobu, ani w zakresie formy udostępniania żądanej informacji publicznej. Odstąpienie od wskazanego przez wnioskodawcę sposobu i formy udostępnienia informacji jest możliwe tylko wówczas, gdy środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany, nie umożliwiają mu udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, tj. w zakreślony przez wnioskodawcę sposób i w określonej przez niego formie.

W orzecznictwie jasno podkreśla się, że skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1876/15). Tym samym ryzyko wysłania przez pracownika organu do wnioskodawcy wiadomości w sposób nieodpowiadający wymogom systemu ePUAP bądź tak jak w niniejszej sprawie niezgodnie z żądaniem wniosku obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę i bezsprzecznie stanowi o bezczynności organu.

Jeszcze raz podkreślić należy, że z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 listopada 2025 r. jednoznacznie wynika, że strona skarżąca domagała się przekazania żądanej informacji na adres poczty elektronicznej [...] Okoliczność, że sam wniosek został wniesiony za pośrednictwem platformy ePUAP, nie uprawniała organu do przyjęcia, że odpowiedź może zostać skutecznie udzielona wyłącznie za pośrednictwem tego samego kanału komunikacji. Na gruncie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. decydujące znaczenie ma bowiem nie sposób wniesienia wniosku, lecz wskazany przez wnioskodawcę sposób i forma udostępnienia informacji publicznej. Tymczasem organ w dniu 26 listopada 2025 r. przesłał odpowiedź przez platformę ePUAP, mimo że wniosek w sposób wyraźny zawierał żądanie przekazania informacji na wskazany adres e-mail. W konsekwencji organ odstąpił od sposobu udostępnienia informacji określonego przez wnioskodawcę. Działanie takie mogłoby zostać uznane za zgodne z prawem jedynie wtedy, gdyby zachodziły przesłanki z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., tj. gdyby środki techniczne, którymi dysponował podmiot zobowiązany, nie umożliwiały udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. W takim przypadku organ był obowiązany powiadomić wnioskodawcę pisemnie o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w żądany sposób i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Organ nie wykazał bowiem braku technicznych możliwości przesłania odpowiedzi pocztą elektroniczną ani nie skorzystał z trybu przewidzianego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Oznacza to, że samo sporządzenie odpowiedzi i przesłanie jej przez ePUAP w dniu 26 listopada 2025 r. nie stanowiło prawidłowego wykonania obowiązku ustawowego. Dla oceny, czy organ pozostawał w bezczynności, istotny jest nie moment przygotowania pisma, lecz chwila skutecznego udostępnienia informacji wnioskodawcy w sposób zgodny z jego żądaniem. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że skutki trudności, błędów lub nieprawidłowości w posługiwaniu się przez organy administracji publicznej systemami komunikacji elektronicznej nie mogą być przerzucane na podmiot występujący z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Ryzyko związane z wyborem niewłaściwego kanału doręczenia odpowiedzi obciąża zatem organ, a nie wnioskodawcę.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że żądana informacja publiczna nie została skarżącej fundacji udostępniona w ustawowym terminie. O dacie udostępnienia informacji publicznej nie świadczy bowiem moment przygotowania (opracowania i podpisania przez osobę uprawnioną) odpowiedzi na wniosek w omawianym przedmiocie, lecz moment wysłania tej odpowiedzi w sposób umożliwiający wnioskodawcy jej odebranie i zapoznanie się z jej treścią. W związku z tym żądanie oddalenia skargi jest bezpodstawne, gdyż żądana informacja została udostępniona dopiero w dniu 2 stycznia 2026 r., czyli po wniesieniu skargi.

Skoro jednak, po wniesieniu skargi na bezczynność organ udostępnił skarżącej fundacji żądaną informację publiczną, to oznacza to, że w dacie orzekania przez Sąd, stan bezczynności organu już nie istniał. W takim przypadku rozpoznanie skargi na bezczynność organu, ogranicza się do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, co jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi.

Natomiast stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności obliguje Sąd do oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie bezczynności organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ nie zignorował wniosku skarżącej, lecz na skutek błędów organu doszło w konsekwencji do niezamierzonej bezczynności. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność organ tkwił w błędnym przekonaniu, że podjął wystarczające działanie w celu rozpatrzenia wniosku. Zgodzić się więc trzeba, że działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji publicznej nie można zatem oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Opóźnienie w załatwieniu wniosku było bowiem wyłącznie wynikiem błędu (przeoczenia) organu. Dlatego nie sposób uznać, że mamy tutaj do czynienia z bezczynnością o charakterze rażąco naruszającym prawo.

Wobec powyższego, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd stwierdzając bezczynność organu uznał jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

Udostępnienie skarżącej przez organ administracji informacji publicznej po wniesieniu skargi oznacza, że zobowiązanie do załatwienia jej wniosku z 23 listopada 2025 r. stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd w pkt 2 wyroku, umorzył postępowanie we wskazanym zakresie. O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 wyroku.