Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2020 r. nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2020 r. (nr (...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze– działając na podstawie art. 127 § 2 oraz § 3 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz.2096 - dalej jako: "k.p.a.") - stwierdziło uchybienie terminu przez A.M. (dalej zwanego także "stroną", "skarżącym") do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2019 r. (nr (...)) w sprawie odmowy stronie świadczenia "dobry start" na K.M..

Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza przekroczenie terminu odwoławczego od decyzji organu I instancji po jego upływie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. W myśl natomiast art. 57 § 1 k.p.a. początkiem terminu liczonego w dniach, jest dzień następny po otrzymaniu decyzji, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa decyzja została doręczona skutecznie z zastosowaniem art. 44 k.p.a., tj. z upływem 14-dniowego terminu awizowania od 25 września 2019 r. (pierwsze awizowanie miało miejsce dnia 25 września 2019 r., a powtórnie dnia 3 października 2019 r.). Termin odwoławczy upływał zatem w sprawie z dniem 23 października 2019 r. Strona natomiast odwołanie złożyła osobiście w dniu 5 grudnia 2019 r. w siedzibie Kolegium nie wskazując, że wnosi o przywrócenie terminu odwoławczego.

A.M. zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc zarzut naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego, jak również naruszenie zasad logiki i ogólnodostępnej wiedzy oraz oparcie na ułomnym przepisie, który w treści wskazuje, że niedoręczona korespondencja jest uważana jako doręczona, co – w ocenie skarżącego – jest nie do przyjęcia w Państwie Prawa i czego nie można uważać za skuteczne doręczenie i uchybienie terminu.

Wyjaśnił, że po wyroku WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 256/19), który uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 14 listopada 2018 r. (nr (...)), MOPR do tej pory nie wykonał wyroku i wydał decyzje sprzeczne z wyrokiem Sądu. Skarżący wskazał, że wiele razy był w MOPR i telefonicznie dopytywał się o decyzję w związku z wyrokiem. Kazano mu czekać i nie powiadomiono go, że decyzja została wysłana, a o wysyłce dowiedział się wtedy, gdy nastąpił zwrot korespondencji. Korespondencję tę wydano skarżącemu, który oświadczył, że będzie się odwoływał, jednakże pracownik MOPR - mając wiedzę o uchybieniu terminu i będąc zobowiązanym do pouczenia - nie pouczył skarżącego, że wraz z odwołaniem należy złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W jego ocenie uchybienie terminu i brak wniosku o jego przywrócenie nie było zawinieniem skarżącego a tylko celowym niedopełnieniem obowiązków pracownika MOPR, za co skarżący nie może ponosić odpowiedzialności i co w konsekwencji winno było zostać dostrzeżone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Mając to na uwadze skarżący wniósł o: 1/ przeprowadzenie dowodu zaskarżenia na zasadność udokumentowania art. 6 k.c. skargi; 2/ przywrócenie terminu do złożenia przez skarżącego odwołania od decyzji MOPR ze względu na to, że uchybienie terminu nie było zawinieniem skarżącego tj. odwołującego a tylko, jak wykazano w zaskarżeniu, wynikiem celowego działania pracownika MPOR i ułomności przepisu o doręczeniach, wskazując, że skarżący nigdy nie otrzymał awiza dwukrotnie w drzwiach ani też w skrzynce i tym samym nie miał wiedzy o przesyłce, a był zainteresowany decyzją przyznającą zasiłki na córkę, gdyż dokonał należytej staranności w sprawie pytając się w MOPR czy została wydana decyzja; 3/ uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie odwołanie wg właściwości; 4/ dołączenie do akt sprawy akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 256/19, w tym wyroku z dnia 6 czerwca 2019 r. z uzasadnieniem, który do dnia dzisiejszego nie został wykonany, pomimo doręczenia osobistego przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty. W zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy i uwzględnił złożoną skargę, aczkolwiek z innych powodów aniżeli wskazane w jej treści.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2020 r., które - działając m.in. na postawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. - stwierdziło uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2019 r. (nr (...)) orzekającej o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia "dobry start" na dziecko – K.M..

Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu prowadzi do uznania, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest w takim przypadku - zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyroki NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2465/14 i sygn. akt I OSK 2411/14 oraz wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2386/13). Mając to na uwadze stwierdzić należy, że w przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., sąd ten bada jedynie, czy organ wykazał w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, że zachodziła w sprawie niedopuszczalność odwołania lub czy – jak ma to miejsce w niniejszej prawie - doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Analiza zaskarżonego postanowienia wskazuje, że Kolegium przyjęło, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2019 r. (nr (...)) została skarżącemu doręczona skutecznie z zastosowaniem art. 44 k.p.a. w dniu 9 października 2019 r. (przyjmując, że pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 25 września 2019 r., a powtórnie 3 października 2019 r.), a zatem 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 23 października 2019 r., natomiast skarżący odwołanie złożył osobiście w siedzibie Kolegium dopiero w dniu 5 grudnia 2019 r., nie wskazując przy tym, że wnosi o przywrócenie terminu odwoławczego.

Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić w świetle istniejącego materiału dowodowego. Z przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika bowiem, by faktycznie decyzja Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2019 r. (nr (...)), została skarżącemu doręczona. W zgromadzonym i przekazanym przez organy materiale dowodowym znajduje się jedynie otwarta koperta, której treść co prawda potwierdza wskazane przez Kolegium powyżej daty awizowań przesyłki, jednakże w żaden sposób nie potwierdza doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2019 r. orzekającej w przedmiocie świadczenia "dobry start". Z opisu na załączonym do ww. koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przedmiotem wskazanej przesyłki była decyzja z dnia 18 września 2019 r. o nr (...) a nie ww. decyzja o nr (...), od której to skarżący wnosił odwołanie i w odniesieniu do której organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że – wbrew stanowisku zajętemu przez Kolegium - decyzja Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2019 r. ((...)) nie została doręczona skarżącemu ze skutkiem na dzień 9 października 2019 r. Przyjąć zatem należy, dając wiarę twierdzeniu strony we wniesionym do Kolegium odwołaniu, że decyzję tę otrzymał w dniu 22 listopada 2019 r., a zatem składając osobiście w siedzibie Kolegium w dniu 5 grudnia 2019 r. odwołanie od tej decyzji, czynił to bez uchybienia terminu do jego wniesienia.

Mając to na uwadze uznać należy, że Kolegium dokonało błędnej oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie, czym naruszyło art. 80 w zw. z art. 129 § 2 oraz art. 134 k.p.a., dlatego Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. – uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postepowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uczyni przedmiotem rozpoznania złożone przez stronę odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2019 r. (nr (...)).