Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 324/22 w zakresie pozostawienia bez rozpatrzenia skargi J. W. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia z 14 stycznia 2022 r. nr DWP-SOK.I.4205.217.2021.MW.2 w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 324/22 działając na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818, dalej: u.z.r.p.) pozostawił bez rozpatrzenia skargę J. W. na informacja Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia z 14 stycznia 2022 r. nr DWP-SOK.I.4205.217.2021.MW.2 w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w sprawie złożono 2 komplety dokumentacji. Po sprawdzeniu obu kompletów Sąd I instancji stwierdził, że dokumentacja jest niekompletna.

Zarządzeniem z 4 marca 2022 r. skarżącego wezwano do uzupełnienia braków skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia, poprzez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionych odpisach, obejmującej:

1) informację o negatywnym wyniku oceny wniosku, tj. pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 12 listopada 2021 r. nr DWP.4203.2015. 2021.EM wraz z ewentualnymi załącznikami,

2) zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 14 stycznia 2022 r. nr DWP-SOK.I.4205.217.2021.MW.2 wraz z ewentualnymi załącznikami,

wyjaśniając przy tym, że wskazane dokumenty stanowią wydruki, które nie zostały uwierzytelnione zgodnie z odnośnymi przepisami prawa. W odpowiedzi, pismem z 17 marca 2022 r. pełnomocnik strony stwierdził, że skarżący osobiście 23 lutego 2022 r. przesłał oryginały objętych wezwaniem dokumentów czym, w ocenie pełnomocnika, uzupełnił braki skargi.

Sąd I instancji uznał, że dokumentacja nie spełnia wymogów określonych w art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), co w konsekwencji doprowadziło do pozostawienia skargi bez rozpatrzenia stosownie do art. 61 ust. 6 pkt 2 u.z.p.r.

J. W. zaskarżył w całości postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 324/22 skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 61 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 67 ust. 7 u.z.r.p. poprzez ich błędne zastosowanie i pozostawienie skargi bez rozpatrzenia podczas gdy nie zachodziły przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia w sprawie,

- art. 61 ust. 7 w zw. z art. 61 ust. 4 u.z.r.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżący nie załączył do skargi kompletnej dokumentacji w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, podczas gdy dokumentacja przesłana do Sądu bezpośrednio przez Skarżącego 18 lutego 2022 r., data nadania 23 lutego 2022 r. zawierała oryginały pism z 12 listopada 2021 r. i 14 stycznia 2022 r. otrzymanych od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju,

- art. 48 § 3 i 3a p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pisma z 12 listopada 2021 r. i 14 stycznia 2022 r. otrzymane przez Skarżącego od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju podpisane podpisem elektronicznym, a przesłane pocztą tradycyjną, wymagają nie stanowią oryginału i wymagają uwierzytelnienia, podczas gdy pisma te zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez reprezentanta Narodowego Centrum Badań i Rozwoju kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Art. 61 ust. 1 u.z.r.p. przewiduje, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

W myśl art. 61 ust. 2 u.z.r.p., skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 3 art. 61 kompletna dokumentacja obejmuje wniosek o dofinansowanie projektu, informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, wniesiony protest, informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 wraz z ewentualnymi załącznikami. Kompletna dokumentacja jest wnoszona przez wnioskodawcę w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii (art. 61 ust. 4).

Zgodnie z art. 64 u.z.r.p. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. W związku z tym w sprawach sądowoadministracyjnych z zakresu prowadzenia polityki spójności nie ma zastosowania art. 54 § 2 p.p.s.a., w tym w części dotyczącej przekazywania akt sprawy sądowi przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt lub dokonał zaskarżonej czynności. Dokumenty dołączane przez stronę do skargi w zakresie określonym w art. 61 ust. 3 u.z.r.p., nie tyle stanowią dokumenty o których mowa w art. 48 § 1 p.p.s.a. (nie są przedkładane na żądanie sądu), co zastępują akta administracyjne. Obowiązek ich przedkładania służy przede wszystkim temu, by sąd administracyjny miał zachowaną możność dokonania badania zgodności z prawem działania właściwych instytucji dokonujących oceny projektów w postępowaniu, które cechuje dążność do szybkiego rozpoznania sprawy. Cel ten zostaje osiągnięty zarówno wtedy, gdy strona przedłoży oryginał dokumentu, jak i wtedy, gdy dołączy do skargi jego kopię, której zgodność z oryginałem jest potwierdzona w sposób wiarygodny.

Dodać należy jednak, że według art. 64 u.z.r.p. ustawa ta nie wyłącza odpowiedniego stosowania art. 48 p.p.s.a. W myśl zaś art. 48 § 3 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.

Co do zasady, odpowiednie stosowanie przepisów ma miejsce wówczas, gdy z uwagi na specyfikę sytuacji, do której mają być aplikowane, to zastrzeżenie jest konieczne lub może się okazać potrzebne. Odpowiednie stosowanie może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania.

Należy podkreślić, że dokumenty w postaci: informacji o negatywnym wyniku oceny wniosku, tj. pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 12 listopada 2021 r., oraz zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 14 stycznia 2022 r. podpisane podpisem elektronicznym, a przesłane pocztą skarżącemu, w tym znaczeniu stanowi formę oryginału. Ponadto do każdego z tych pism dołączono potwierdzenie zgodności kopii wydruku z dokumentem elektronicznym dołączone w formie wydruku z generatora systemu, który generowany jest automatycznie po podpisaniu podpisem elektronicznym, stanowiąc tym samym formę oryginału. Skarżący nie miał zatem możliwości przesłania do Sądu oryginału pism NCBR z 12 listopada 2021 r. i 14 stycznia 2022 r. w innej formie, jak tylko wydruku komputerowego.

W demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, którym zgodnie z art. 2 Konstytucji RP jest Rzeczpospolita Polska, konieczne jest wykładanie i stosowanie przepisów regulujących postępowanie sądowe w sposób zapewniający realizację zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). Postulat ten nie byłby spełniony, gdyby zaakceptować rygorystyczny pogląd Sądu I instancji, co do konieczności przedkładania - w sprawach regulowanych ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 - dokumentów w kopii potwierdzonej wyłącznie w sposób określony w art. 48 § 3 p.p.s.a. - z pominięciem zasady "odpowiedniego" stosowania tego przepisu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2156/14, dostępne w systemie LEX nr 1592072).

Jak wynika z powyższego, Sąd I instancji błędnie przyjął, że złożona skarga jest niekompletna w rozumieniu art. 61 ust. 6 u.z.r.p. i z tej przyczyny, pozostawiając skargę bez rozpatrzenia, naruszył art. 61 ust. 6 w zw. z art. 61 ust. 4 oraz art. 64 u.z.r.p.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 u.z.r.p., orzekł jak w sentencji

Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie