Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, , po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 971/20 w sprawie ze skargi T.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 10 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 maja 2020 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności (sygn. akt I SA/Gl 971/20).

W uzasadnieniu wyroku, w zakresie istotnym z punktu widzenia rozpoznawanej skargi kasacyjnej, Sąd stwierdził, że argumentacja zawarta w skardze, a dotycząca oznaczenia skarżącej nie może zostać uznana za skuteczną. Sąd wskazał, że z art. 29 k.p.a. znajdującego zastosowanie z uwagi na treść art. 18 u.p.e.a. wynika, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. K.p.a. w art. 29 nie posługuje się przy tym pojęciem przedsiębiorcy, a zatem koniecznym jest wskazanie, że z art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1292) wyraźnie wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Konkludując, Sąd stwierdził, że w przypadku przedsiębiorców takich jak dłużniczka zajętej wierzytelności oznaczeniem strony w postępowaniu administracyjnym jest jej imię i nazwisko, co oznacza, że organy prawidłowo oznaczyły skarżącą.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. S. zaskarżając wyrok w całości z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik orzeczenia tj. przepisów art. 123 § 1 k.p.a., w związku z art.18, art. 17 i art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na skutek wadliwego oznaczenia podmiotu w zaskarżonym akcie administracyjnym.

Ponadto zdaniem strony skarżącej oznaczenie adresata zawarte w postanowieniu poprzedzającym z dnia 24.01.2020 r. - wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Będzinie - również nie zawiera niezbędnych danych koniecznych dla właściwego stypizowania podmiotu na który organ nałożył określony obowiązek, - co w przypadku ewentualnego skierowania wadliwego aktu do obiegu prawnego rodzić będzie uzasadnione wątpliwości interpretacyjne w przedmiotowym zakresie, a w konsekwencji może narazić skarżącą na niepowetowane szkody.

Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: 1) przyjęcie przez NSA skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście zasadnej, 2) uwzględnienie w całości zarzutów skargi kasacyjnej, 3/ uchylenie wyroku I SA/Gl 971/20 w całości i skierowanie sprawy do WSA w Gliwicach celem ponownego jej rozpoznania, względnie zmianę orzeczenia poprzez uchylenie wadliwych aktów wydanych przez organy skarbowe, 4/ zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania l i ll instancji. Strona skarżąca oświadczyła, iż zarzeka się przeprowadzenia pełnej rozprawy bowiem przedmiot sprawy tego nie wymaga.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Na początek przypomnieć należy, że na podstawie art. 183§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poza wskazanymi w art. 183§ 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.

Strona skarżąca podnosi, że zakwestionowane przed Sądem pierwszej instancji indywidualne akty administracyjne skierowane zostały do niewłaściwie oznaczonego podmiotu. W takim przypadku skarżący zarzut swój powinien przede wszystkim oprzeć na argumentacji prawnej dotyczącej problematyki strony postępowania administracyjnego uregulowanej w Kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a.), do którego – w kwestiach wprost nieuregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) - odsyła art. 18 powołanej ustawy egzekucyjnej. Wnoszący skargę kasacyjną, oprócz wskazania art. 18 u.p.e.a., nie przywołał kasacyjnie w tym zakresie żadnych adekwatnych unormowań k.p.a. Wymieniony w kasacji przepis art. 123§ 1 k.p.a. nie stanowi definicji strony w postępowaniu administracyjny, strony -również w znaczeniu podmiotu, do którego kierowane być mogą decyzje i postanowienia administracyjne. Regulacja prawna art. 123§ 1 k.p.a. obejmuje wyłącznie stwierdzenie prawodawcze, zgodnie z którym: w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienie; nazwanie i forma prawna zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji aktu administracyjnego nie stanowiła przedmiotu sporu w sprawie. Wnoszący skargę kasacyjną formułuje w niej także zarzut naruszenia 17 u.p.e.a. Zważyć w tym kontekście należy, że przywołany przepis nie wskazuje: strony oraz określenia strony postępowania, do której należy kierować wydawane postanowienie. Ponadto art. 17 u.p.e.a. – dotyczący domniemania formy postanowienia a także zażalenia, nie zaś określenia strony – składa się z wielu jednostek redakcyjnych tekstu prawnego, natomiast z treści skargi kasacyjnej nie wynika jednoznacznie: na której części wskazanego przepisu oparty został zarzut kasacyjny.

Strona skarżąca podnosi również zarzut naruszenia art. 71a§ 9 u.p.e.a. Przepis art. 71a§ 9 u.p.e.a. stanowi, co następuje: Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. W normatywnym kontekście przytoczonej regulacji prawnej przywołać należy również art. 1a pkt 3 u.p.e.a., czego wnoszący skargę kasacyjną nie uczynił. Zgodnie z art. 1a pkt 3 u.p.e.a.: ilekroć w ustawie jest mowa o dłużniku zajętej wierzytelności - rozumie się przez to dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego. Z przytoczonych regulacji prawnych nie wynika, że dłużnik zajętej wierzytelności będący osobą fizyczną powinien być określony i wskazany w kontekście prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, która nie przybiera formy prawnej odrębnego – innego niż osoba fizyczna podmiotu prawnego. W sprawie niniejszej skarżąca była dłużnikiem zajętej wierzytelności, która istniała w relacji do skarżącej: będącej osobą fizyczną wykonującą działalność gospodarczą, tak jak stanowi o tym art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.). Z tych powodów zarzut kasacyjny naruszenia art. 71a§ 9 u.p.e.a. jest niezasadny.

W świetle powyższego, w rozważonym stanie sprawy i obowiązującego prawa, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.