Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2026 r. sprawy ze skargi B. M.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej B. M.-S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r., nr SKO.WT.431/1330/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpatrzeniu wniosku B. M. (dalej: "strona", "skarżąca") z dnia 19 maja 2025 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza P. Nr [...] z dnia 15 listopada 2024 r., wydanej z up. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 23 lutego 2026 r., nr SKO.KA.431.2068/2025, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2025 r. nr SKO.WT.431.1330/25.

Pismem z 24 marca 2026 r. pełnomocnik strony wystąpił ze skargą na powyższą decyzję zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 106a ustawy o pomocy społecznej, gdzie organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa i taka nieważność decyzji

z dnia 15 listopada 2024 r. wydanej przez Burmistrza P. w przedmiocie ustalenia, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres od 13 czerwca 2024 r.

do 30 czerwca 2024 r., na córkę A. S. w łącznej kwocie 1.792,80 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym i wezwania do zwrotu kwoty 1.792,80 zł nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz odsetkami za opóźnienie, winna zostać stwierdzona przez SKO, w sytuacji gdy organ mógł wstrzymać wypłatę świadczenia dla A. S., a nie od razu ją jej pozbawiać.

2. art. 17 ust. 1 w zw. z art 32 w zw. z art. 30 ust. 2b w zw. z art. 30 ust. 8

w zw. z art. 28 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 106a ustawy o pomocy społecznej, poprzez stwierdzenie, iż decyzja z dnia 15 listopada 2024 r. winna zostać utrzymana w mocy, w sytuacji gdy zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym sprawy organ nie powinien pozbawiać świadczeń A. S., a jedynie wstrzymać ich wypłatę.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie "zaskarżonego postanowienia" Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w Szczecinie z dnia 23 lutego 2026 r., nr SKO.KA.431.2068/2025.

Wniesiono też o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi

art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W myśl

art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (w całości lub w części), jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (lit b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Nadto, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji

lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone

w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd administracyjnym bada więc legalność zaskarżonej decyzji,

a mianowicie czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa

i obowiązki stron oraz zgodna z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, według

powyższego kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek

z innych powodów, aniżeli w niej podniesione.

W pierwszej kolejności Sąd ustalił, że decyzję z dnia 18 czerwca 2025 r.,

nr SKO.WT.431/1330/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało w składzie: Teresa Walczakiewicz, Dorota Wróblewska, Damian Głowik. Natomiast decyzja z dnia 23 lutego 2026 r., nr SKO.KA.431.2068/2025, utrzymująca w mocy powyższe rozstrzygnięcie, została wydana w składzie: Alicja Kujawa, Damian Głowik, Aleksandra Cieplińska. Zatem członek Kolegium Damian Głowik uczestniczył zarówno w wydaniu decyzji z 18 czerwca 2025 r. na mocy, której odmówiono stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącą decyzji w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane, jak i w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy (tj. decyzji z dnia 23 lutego 2026 r.).

Powyższe sprawia, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu

o art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: "k.p.a.") stanowiącego,

że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej,

który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. W myśl art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału

w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 27 § 1 k.p.a., członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. Z kolei art. 27 § 1a k.p.a. stanowi, że członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.

Przepis art. 27 § 1a k.p.a. został wprowadzony do kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 24 września 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 195, poz. 1501). Nowelizacja ta stanowiła realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt

P 57/07, w którym stwierdzono, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale

7 sędziów z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OSP 2/09 (ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 60) uznał, że członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy

na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2

i art. 78 Konstytucji RP w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 15 grudnia 2008 r., o sygn. akt P 57/07.

W tym miejscu należy podkreślić, że celem instytucji wyłączenia pracownika jest uniknięcie sytuacji, w której pracownik raz już uczestniczący w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy, czy też na sposób jej rozstrzygnięcia, byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu.

Przy czym członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział

w wydaniu przez ten organ decyzji administracyjnej w I instancji podlega, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. – wyłączeniu od udziału w składzie orzekającym tego kolegium rozpoznającym sprawę w wyniku złożenia przez uprawniony podmiot wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. (por. glosa W. Chróścielewskiego do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ZNSA z 2007 r., nr 3, s. 137). Instytucja ta ma zapewnić stronie maksymalne gwarancje w obiektywnym rozstrzygnięciu sprawy, dlatego też przesłanka wyłączenia pracownika (członka samorządowego kolegium odwoławczego) nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy, gdyż ma charakter bezwzględny. W związku z tym ustawodawca uznał, że jej zaistnienie obliguje sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu obarczonego taką wadą prawną (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.).

W sprawie należało zatem uznać, że skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który rozpoznawał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

był wadliwy. Oceny tej nie zmienia fakt, że pozostali poza Damianem Głowikiem dwaj członkowie Kolegium (tj. Teresa Walczakiewicz, Dorota Wróblewska) nie brali udziału przy ponownym rozpoznaniu sprawy, tj. przy wydaniu decyzji z dnia 23 lutego 2026 r.

Stwierdzenie, że przy podjęciu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w Szczecinie z dnia 23 lutego 2026 r. doszło do naruszenia art. 27 § 1a k.p.a., nakazuje wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W opisanym wyżej stanie rzeczy niemożliwa była merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji i zbadanie zarzutów skargi, która z uwagi na dostrzeżone uchybienie byłaby przedwczesna.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie zobowiązane jest do uwzględnienia powyższych rozważań Sądu

i wydania decyzji w składzie osobowym nienaruszającym przepisów k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało wydane

na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.