Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Lenart NSA Cezary Pryca Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy [...] kwotę 1270 (tysiąc dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I SA/Wa 28/05

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi R., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m², zajętą pod drogę publiczną - ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja Starosty [...] ustalała odszkodowanie Gminy [...] na rzecz G. K. w kwocie [...] zł. Odszkodowanie to ustalono w oparciu o zapis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., jednakże Wójt Gminy [...] zakwestionował zasadę wyliczenie wysokości odszkodowania.

Organ odwoławczy, badając zasadność odwołania w świetle ustawy z 13 października 1998 r., oraz zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami art. 129 i 130 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stwierdził że odszkodowanie ustalono według zasad i trybu określonego w powołanych wyżej ustawach i określonego w art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem rozstrzygnięcie Starosty jest prawidłowe, a zobowiązanie Gminy do zapłaty odszkodowania nie powinno budzić wątpliwości.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła zainteresowana Gmina [...], zarzucając rażące naruszenie art. 73 ust. 5 ustawy z 13 października 1998 r. przez przyjęcie, wbrew temu przepisowi, wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem, a także naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie ustosunkowanie się do zarzutów Gminy.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydawaniu decyzji administracyjnej zostały naruszone przepisy prawa, co trafnie podniesiono w skardze.

Sprawa dotyczy odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Stosownie do treści art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości. Przepis ten odsyła, w zakresie ustalenia odszkodowania, ogólnie do zasad i trybu ustanowionych w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Chodzi tutaj w szczególności o przepis art. 118 ust. 1 stanowiący, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, przeprowadza rozprawę administracyjną.

Rozprawa jest szczególną formą postępowania dowodowego, gdyż strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, zadawać pytania świadkom, biegłym i przedstawiać zarzuty oraz propozycje. Rozprawa administracyjna zatem stwarza dla strony postępowania najpełniejszą możliwość zajęcia stanowiska co do wyników postępowania dowodowego i to w sposób udokumentowany w aktach sprawy w protokole (art. 67 § 2 pkt 4 kpa). Za taką wykładnią przepisu art. 73 ust. 4 przemawia również to, że zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, szacującej wartość nieruchomości. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy z 13 października 1998 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem (art. 73 ust. 5). Uwzględnienie wszystkich tych elementów odszkodowania wymaga również przeprowadzenia oględzin nieruchomości oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do jej stanu z dnia wejścia w życie ustawy. Postępowanie o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za pozbawienie właścicieli nieruchomości ex lege prawa własności w tym szczególnym trybie, powoduje konieczność zapewnienia im w postępowaniu takich samych gwarancji procesowych, jakie przysługują osobom, które pozbawiono prawa własności w drodze decyzji administracyjnej, której niezbędnym elementem jest ustalenie wysokości odszkodowania. Należy więc przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość, która z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej o jakiej mowa w art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tak NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2003 r., SA/Bd 1271/03).

W przedmiotowej sprawie z akt administracyjnych nie wynika, aby przeprowadzona była obligatoryjna rozprawa administracyjna. Nadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, poza przytoczeniem treści przywołanych w nim przepisów, nie zawiera odniesienia do zasadniczego zarzutu podniesionego w odwołaniu, tj. do kwestii uwzględnienia w operacie szacunkowym wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem, a więc naruszenia art. 73 ust. 5 ustawy z 13 października 1998 r. przy szacowaniu nieruchomości.

Przedstawione powyżej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 i 107 § 3 kpa) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przy orzekaniu uwzględniono art. 152 ustawy oraz art. 200 w zakresie kosztów postępowania.