Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. B. (B.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7721.278.2023.DS w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (PINB) decyzją z dnia 30 maja 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej ogrodzenia między działkami nr 1 i 2, przy ul. B. w Z. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia między działkami nr 1 i 2, przy ul. B. w Z.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 29 marca 2023 r., do PINB wpłynął wniosek A. B. (skarżący) o sprawdzenie "zgodności z obowiązującymi przepisami (w tym mpzp dla B.) budowy ogrodzenia działki 2, a także spełnienia odpowiednich wymogów w celu uzyskania pozwolenia, mówiących o szerokości drogi wewnętrznej łączącej drogę gminną z działką na której prowadzona jest budowa [...]".

PINB ustalił, że działka nr 1 stanowi grunty orne, tereny mieszkaniowe RV, W, B, będące współwłasnością osób fizycznych. Ogrodzenie zostało zainstalowane przy granicy z działką nr 1 stanowiącą współwłasność skarżącego.

W dniu 27 kwietnia 2023 r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono, że na terenie działki nr 3 przy ul. B. w Z. realizowana jest inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego w oparciu o ostateczną decyzję Starosty Z. nr [...] z dnia 19 maja 2021 r., zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową. Ustalono również w terenie, że części działki nr 3 i 2 zostały wygrodzone ogrodzeniem z siatki o wysokości 1,60 m. W terenie znajdują się słupki graniczne , które nie zostały naruszone przez wykonane ogrodzenie.

PINB wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r, poz. 682- dalej "P.b."). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 P.b., budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei obowiązkiem zgłoszenia w trybie art. 30 P.b. ustawodawca objął jedynie budowę ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b.). Oznacza to, że budowa ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m (bez względu na lokalizację ogrodzenia) nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia właściwemu organowi.

Wymagania techniczne dotyczące ogrodzeń zostały określone w § 41-43 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225- dalej "rozporządzenie"). Zgodnie z warunkiem określonym w § 41 ust. 1 rozporządzenia, ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. PINB podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych nie stwierdził wystąpienia zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, a także umieszczenia przedmiotów, które byłyby niedozwolone.

Z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1440 - dalej "u.d.p.") odległość obiektu budowlanego przy drodze powinna wynosić od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej: w przypadku drogi powiatowej 8 m w terenie zabudowy i 20 m poza terenem zabudowy; w przypadku drogi gminnej 6 m w terenie zabudowy i 15 m poza terenem zabudowy. PINB zauważył dalej, że działka nr 1 nie stanowi drogi w myśl przepisów u.d.p., stanowi działkę prywatną, wydzieloną jako dojazd do istniejących posesji. A zatem wskazane przepisy u.d.p. nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.

W odniesieniu do kwestii naruszenia przez wybudowane ogrodzenie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Z., uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. wskazał, że działka nr 1 znajduje się na terenie o przeznaczeniu: Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol 2MN4), Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol 1MN4, Tereny komunikacji dróg publicznych klasy dojazdowej (symbol 1KDD), Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol 1MN3), Teren zieleni nieurządzonej (symbol 1Z1), zaś działka nr 3, 2 - Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol 2MN4). Zgodnie z zapisami szczególnymi tj. rozdziałem 2 § 5 ust 7 zakazuje się stosowania ogrodzeń betonowych - od strony dróg i placów publicznych. Zakaz nie dotyczy cokołów i słupków ogrodzeń. W tym zakresie zapisy mpzp również nie zostały naruszone.

Odnosząc się do podniesionego w treści wniosku strony, o sprawdzenie zgodności wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę z obowiązującymi przepisami dotyczącymi szerokości drogi, PINB wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego nie posiada w swoich kompetencjach i nie jest organem nadrzędnym weryfikującym decyzję Starosty Z.

PINB uznał, że nie ma podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji nakazowych określonych w P.b. i wydał decyzję o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 k.p.a.

W odwołaniu od decyzji skarżący wskazał na błędne określenie imienia w zaskarżonej decyzji oraz zarzucił błędne i nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu przedstawił swoje stanowisko w sprawie akcentując, że organ ma obowiązek weryfikacji twierdzeń strony i przedstawionych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB) zaskarżoną decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7721.278.2023.DS utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W myśl przywołanego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Wyjaśnił, że części działki nr 3 i 2 zostały wygrodzone ogrodzeniem z siatki o wysokości 1,60 m. Powołał się na aktualnie obowiązujący art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego, który brzmi: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m".

Ogrodzenie jest zgodne z mpzp dla miasta Z. Stwierdziło, że zgodnie z zapisami szczególnymi tj. rozdziałem 2 § 5 ust 7 mpzp zakazuje się stosowania ogrodzeń betonowych - od strony dróg i placów publicznych. Zakaz nie dotyczy cokołów i słupków ogrodzeń. W tym zakresie zapisy mpzp również nie zostały naruszone.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt uwagę na fakt, iż wysokość ogrodzenia to 1.60 m, a zatem jego budowa nie wymagała ani pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia. Ponadto obecnie w obiegu prawnym jest decyzja Starosty Z. z dnia 19 maja 2021 r. nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorom, pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu jednostanowiskowego na działce o nr ew. 3 przy ul. B. w Z. Brak jest podstaw na obecnym etapie postępowania do kwestionowania ostatecznego pozwolenia na budowę.

Zauważył, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2.

Odnosząc się do błędnego wskazania imienia strony postępowania SWINB stwierdził, iż błąd popełniony przez PINB należy zakwalifikować jako oczywistą omyłkę pisarką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. ponieważ chodzi w tym przypadku o oznaczenie strony postępowania, a nie adresata rozstrzygnięcia, na którego zostają nałożone określone nakazy czy też zakazy.

Zdaniem SWINB w przedmiotowym postępowaniu PINB prawidłowo orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. art. 77 k.p.a. poprzez brak należytego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak podjęcia czynności mających na celu zebranie oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego; art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów przedstawionych przez skarżącego, czy też ich pominięcie; art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na powoływanie się jedynie na subiektywnie wybrane orzecznictwo oraz brak obiektywizmu w prowadzeniu postępowania; naruszenie § 14 pkt 2 rozporządzenia; naruszenie § 11 pkt 3 mpzp. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, iż nie zgadza się z decyzjami organów obu instancji. Domagał się merytorycznego rozpatrzenia sprawy stwierdzając, że PINB w trakcie oględzin nie dostrzegł nieprawidłowości związanych między innymi z budową realizowaną na sąsiedniej działce, wadliwymi pomiarami odległości obiektów, szerokości drogi przewidzianej w mpzp. Zaakcentował, że kwestia tego z czego wykonane jest ogrodzenie, czy też jego wysokość nie była przez niego podnoszona. Do skargi dołączył kserokopie zdjęć oraz dokumentów na potwierdzenie swego stanowiska.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z dnia 11 grudnia 2023 r. B. i A. G. (uczestnicy postępowania, inwestorzy) wnieśli o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazali, że działki o nr 3 oraz 2 są ich własnością, a skarżący utrudnia im korzystanie ze swojego prawa poprzez składanie odwołań, wniosków o wznowienie postępowań w sprawie wydanego dla inwestorów pozwolenia na budowę. Zauważyli, że skarżący podnosi okoliczności nie będące przedmiotem niniejszego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB) z dnia 24 sierpnia 2023 r., którą utrzymano rozstrzygnięcie organu I instancji umarzające postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia między działkami nr nr 1 i 2, przy ul. B. w Z.

Przystępując do rozważań w pierwszej kolejności przyjdzie wyjaśnić, że stosownie do treści art. 105 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest przy tym bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej - w formie decyzji administracyjnej - ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę merytorycznie poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Skutki umorzenia postępowania polegają na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn określonych w ustawie procesowej, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, lecz wywiera skutek procesowy wobec braku przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że generalnie na gruncie prawa budowlanego postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania przewidzianych w ustawie nakazów lub zakazów. Przesłanką warunkującą wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia o umorzeniu takiego postępowania jest jednak zachowanie przez organ wymogów wynikających z zasad procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza sformułowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, w myśl której organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 77 § 1 k.p.a. nakładający na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest zobligowany do przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło wzniesienia ogrodzenia między działkami nr 1 i 2, przy ul. B. w Z.. Części działki nr 3 i 2 zostały wygrodzone ogrodzeniem z siatki o wysokości 1,60 m. PINB powołał się na aktualnie obowiązujący art. 29 ust. 1 pkt 21 P.b., który brzmi: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m". PINB ustalił, że działka nr 1 nie stanowi drogi w myśl przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1440- dalej "u.d.p."), lecz stanowi działkę prywatną, wydzieloną jako dojazd do istniejących posesji. Słusznie zatem organy stwierdziły, że przepisy u.d.p. nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.

Ogrodzenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miasta Z., uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. Zgodnie z zapisami szczególnymi tj. rozdziałem 2 § 5 ust 7 zakazuje się stosowania ogrodzeń betonowych - od strony dróg i placów publicznych. Zakaz nie dotyczy cokołów i słupków ogrodzeń. W tym zakresie zapisy mpzp również nie zostały naruszone.

Niezrozumiałe są zarzuty naruszenia § 14 pkt 2 rozporządzenia oraz § 11 pkt 3 mpzp. Można odnieść wrażenie, że skarżący domaga się by organy nadzoru budowlanego kontrolowały wszystkie dostrzeżone przez skarżącego nieprawidłowości związane z budową prowadzoną na podstawie decyzji Starosty Z. z dnia 19 maja 2021 r., co jest nieporozumieniem.

W kontrolowanej sprawie organy wywiązały się ze swoich obowiązków, przeprowadziły niezbędne czynności kontrolne, ustaliły, że ogrodzenie zostało wybudowane legalnie i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych ani obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu na którym się znajduje. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że kontrolowane postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.