II OSK 472/16 - Wyrok

Data orzeczenia	2017-11-14	
Data wpływu	2016-02-25	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Barbara Adamiak /sprawozdawca/
Marta Laskowska - Pietrzak	
Symbol z opisem	6202 Zakłady opieki zdrowotnej	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	VII SA/Wa 354/15	
Skarżony organ	Minister Zdrowia	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2013 nr 0 poz 217; art. 107 ust. 1; Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - tekst jednolity	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka Jawna I. L. P. L. z siedzibą w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 354/15 w sprawie ze skargi [...] Spółka Jawna I. L. P. L. z siedzibą w Ś. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Spółka Jawna I. L. P. L. z siedzibą w Ś. na rzecz Ministra Zdrowia kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 października 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 354/15 oddalił skargę spółki [...]Spółka Jawna I. L. P. L. z siedzibą w Ś. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

Spółka [...] Spółka Jawna I. L. P. L. z siedzibą w Ś. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] września 2014 r. o nałożeniu na podmiot leczniczy [...] Spółka Jawna I. L. P. L. z siedzibą w Ś. kary pieniężnej w kwocie 2.400 zł za niezgłoszenie w terminie do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą zmiany danych objętych wpisem.

Sąd I instancji oddalając skargę, dokonał oceny zaskarżonej decyzji i uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca spółka miała obowiązek wynikający z przepisów ustawy o działalności leczniczej nanieść zmiany w księdze rejestrowej i wykreślić tę jednostkę organizacyjną w odpowiednim terminie, skoro z akt sprawy wynika, że działalność jednostki organizacyjnej oraz komórek organizacyjnych została zakończona z dniem 30 września 2013 r., natomiast zmiany zostały zgłoszone do rejestru w formie wniosku o wpis zmian w dniu 26 marca 2014 r., czyli po upływie 5 miesięcy, a nie w terminie 14 dni zakreślonym przez art. 107 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej.

Zdaniem Sądu I instancji, nałożona przez organ I instancji kara pieniężna jest adekwatna do rodzaju i wagi stwierdzonych naruszeń. Podkreślono, iż przesłanką nałożenia kary jest samo niezgłoszenie zmiany danych objętych wpisem, a nie jest konieczne wystąpienie skutku, jaki może powodować brak aktualnych informacji w księdze rejestrowej podmiotu leczniczego. Z art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o działalności gospodarczej wynika, w przypadku niezgłoszenia zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania, organ prowadzący rejestr może, w drodze decyzji administracyjnej, nałożyć na podmiot wykonujący działalność leczniczą karę pieniężną. Oznacza to, że decyzja ta wydawana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Przy kontrolowaniu decyzji o charakterze uznaniowym sąd administracyjny bada zgodność z prawem takiej decyzji, ale nie wnika w celowość wydania takiej decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Obowiązkiem sądu jest natomiast ustalenie, czy na podstawie zastosowanych przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, i czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami.

Zdaniem Sądu I instancji, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami. Zdaniem Sądu I instancji, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd I instancji nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Spółka [...] Spółka Jawna I. L. P. L. z siedzibą w Ś. wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. błędne ustalenia faktyczne mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a.,

2. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, a w szczególności art. 107 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że błąd co do okoliczności faktycznych dotyczył określenia dat przez Wojewodę L. i wykonania przez skarżącą spółkę - obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wskazano, że nie istnieje żaden dokument podważający twierdzenia skarżącej spółki co do złożenia wniosku o wpis zmian w rejestrze z niezamierzonym przekroczeniem kilku, a nie kilkunastu miesięcy, co było powodem nie zgłoszenia żadnego dowodu w toku postępowania przed Sądem I instancji. Ponadto wskazano, że złożenie wniosku nie było spowodowane ponagleniem organu rejestrowego, a skarżąca wykonała wszystkie obowiązki związane z aktualizacją danych w rejestrze w terminie kilkunastu tygodni, liczone od dnia wyznaczonego przez Wojewodę L. Następnie w terminie około dwóch miesięcy skarżąca złożyła obszerne wyjaśnienia, że opóźnienie to spowodowane było uzyskaniem ważnego kwalifikowanego certyfikatu do składania pism z bezpiecznym podpisem elektronicznym.

Dodatkowo skarżąca podnosiła, że niedopuszczalne było wydanie decyzji organu I instancji oraz, że decyzja organu II instancji było wadliwa. Polski system prawa nie dopuszcza powszechnego i arbitralnego stosowania środków karnych przez organy administracji. W odniesieniu do nałożonej kary, zdaniem skarżącej organ I instancji mógł nałożyć jedynie grzywnę w celu przymuszenia wykonania określonego obowiązku administracyjnego, która miałaby charakter dyscyplinujący. Natomiast nałożenie grzywny na skarżącą przez organ I instancji, około pół roku po samodzielnym i niezwłocznym wykonaniu wszystkich obowiązków określonych w ustawie o działalności leczniczej, po wyjaśnieniu wszystkich obiektywnych okoliczności dotyczących uniemożliwienia stosowania podpisu elektronicznego w terminie wyznaczonym przez organ I instancji, stanowi arbitralne zastosowanie środka represyjnego wobec skarżącej, co było niedopuszczalne w okolicznościach sprawy.

Na tych podstawach skarżąca wnosiła o:

-zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji,

-zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego mającego wpływ na wynik sprawy, przez naruszenia art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, jak i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa, a w szczególności art. 107 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej nie są zasadne.

Artykuł 107 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 217) regulował hipotetyczny stan faktyczny, stanowiąc, że "Podmiot wykonujący działalność leczniczą, wpisany do rejestru jest obowiązany zgłaszać organowi prowadzącemu rejestr wszelkie zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania". Obowiązek zgłoszenia zmian ciąży na podmiocie wykonującym działalność leczniczą z mocy prawa. Nie ma zatem podstaw do uznania za wadliwe ustalenie, że zdarzenie prawne mające znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, to jest zmiany objęte obowiązkiem zgłoszenia organowi prowadzącemu rejestr nastąpiły 30 września 2013 r. Natomiast wniosek o wpis tych zmian został złożony 26 marca 2014 r., a zatem z przekroczeniem terminu 14 dni od dnia powstania zmian. Daty te nie zostały zakwestionowane przez przytoczenie dowodów co do terminu zmian, które nie zostały zgłoszone do organu prowadzącego rejestr. Natomiast prawidłowość ustalenia wynika z akt sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 107 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej. Według art. 107 ust. 2 tej ustawy "w przypadku niezgłoszenia zmiany danych objętych rejestrem w terminie, o którym mowa w ust. 1, organ prowadzący rejestr może, w drodze decyzji administracyjnej, nałożyć na podmiot wykonujący działalność leczniczą karę pieniężną w wysokości do dziesięciokrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności." Sąd przeprowadził w pełni prawidłową ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny wypełniający przesłankę nałożenia kary pieniężnej został spełniony. Podmiot wykonujący działalność leczniczą nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia organowi prowadzącemu zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Rodzaj prowadzonej działalności - działalności leczniczej ochrony zdrowia i życia uzasadnia dania pierwszeństwa ochrony tych wartości i wyprowadzenia negatywnych konsekwencji w postaci nałożenia kary pieniężnej.

Wywody w skardze kasacyjnej co do podstaw do stosowania środka egzekucyjnego w formie grzywny w celu przymuszenia nie są zasadne. Jest to inna forma przymusu państwowego, która nie jest konkurencyjna z regulacją materialnoprawną administracyjnych kar pieniężnych. Należy też wskazać, że nie są zasadne zarzuty co do stosowania kar pieniężnych wyłącznie przez sądy karne. Za naruszenie obowiązków administracyjnoprawnych nałożonych na jednostkę przepisami materialnego prawa administracyjnego przewidziane są w ustawach administracyjne kary pieniężne, nakładane przez właściwe organy administracji publicznej. Odrębną materią są kary nakładane za naruszenie przepisów prawa przez sądy powszechne.

Postawiony ogólnikowo zarzut niewłaściwego zastosowania prawa uszczególniony przez wskazanie "w szczególności art. 107 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej", nie jest zatem zasadny. Niezasadność wynika nadto z tego, że kwestionowanie upływu terminu do nałożenia kary nie uwzględnia, że zgodnie z art. 107 ust. 10 ustawy o działalności leczniczej "Do kary pieniężnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczące terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz odsetek od tych zobowiązań".

W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.