Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, asesor WSA Wojciech Białogłowski, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 października 2024 r. nr 195/2024 w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz D. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia 30 października 2024 r. nr 195/2024 (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej "MWINGiK"), po rozpatrzeniu odwołania D. B. (dalej "Skarżącego"), reprezentowanego przez adwokat I. D., od decyzji Prezydenta Miasta P. (dalej "Prezydenta") z dnia [...] lipca 2024 r. znak [...], orzekającej o odmowie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynków usytuowanych na działce ewidencyjnej nr 904, położonej w m. P. w obrębie nr [...] "W.", utrzymał decyzję Prezydenta w mocy.

II. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

1. Wnioskiem z dnia [...] października 2023 r. Skarżący zwrócił się do Prezydenta o dokonanie zmian w ewidencji, odnoszących się do działki ewidencyjnej nr [...], położonej w m. P. w obrębie nr [...] "W.", dalej także "działka Skarżącego", polegających na:

(-) włączeniu budynku transportu i łączności (numer ewidencyjny [...]) do istniejącego budynku mieszkalnego (numer ewidencyjny [...]) z uwagi na fakt, że stanowią one jeden budynek,

(-) zmianie funkcji istniejącego trzeciego budynku (numer ewidencyjny [...]) oznaczonego jako transportu i łączności na budynek mieszkalny.

Skarżący wskazał, iż w wyniku działań modernizacyjnych istniejący na jego działce budynek mieszkalny został bezprawnie podzielony na dwa budynki, tj. budynek mieszkalny (numer ewidencyjny [...]) oraz budynek transportu i łączności (numer ewidencyjny [...]), a także błędnie zmieniono funkcję budynku zlokalizowanego na granicy działek nr [...]i nr [...]na budynek transportu i łączności (numer ewidencyjny [...]).

2. Decyzją z dnia [...]grudnia 2023 r. znak [...] Prezydent odmówił dokonania żądanej aktualizacji danych ewidencyjnych. Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] znak [...] MWINGiK uchylił w/w decyzję Prezydenta i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając: (-) wezwanie Skarżącego do doprecyzowania żądania, (-) pozyskanie i wnikliwie przeanalizowanie dokumentacji architektoniczno - budowlanej wraz z tą zgromadzoną w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, (-) przeprowadzenie oględzin w terenie.

3. Orzekając w sprawie ponownie, decyzją z dnia [...] lipca 2024 r., wydaną na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.), dalej "p.g.k.",

Prezydent ponownie odmówił dokonania żądanej aktualizacji danych ewidencyjnych.

4. Decyzją zaskarżoną obecnie MWINGiK, po rozpoznaniu odwołania pełnomocnika Skarżącego, utrzymał decyzję Prezydenta w mocy.

Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie odwoławcze, MWINGiK wskazał w szczególności, co następuje:

4.1. Aktualny stan ewidencyjny działki Skarżącego (działka ewidencyjna nr [...]z obrębu [...] "W." o powierzchni 931 m2, stanowiąca tereny mieszkaniowe B) został ujawniony na podstawie operatu technicznego "z modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali" nr [...] (archiwalny nr [...]).

W wyniku powyższego w ewidencji ujawnione zostały trzy budynki murowane, których budowy zakończyły się w 1972 r., tj.:

1) budynek 1, wykazany jako mieszkalny o powierzchni zabudowy 70.0 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]);

2) budynek 2, jako transportu i łączności (garaż) o powierzchni zabudowy 32.5 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]) oraz

3) budynek 3, także jako transportu i łączności (garaż) o powierzchni zabudowy 42.3 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]);

4.2. Analiza pozyskanych map sporządzonych w przestrzeni lat dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa działka (mapa sytuacyjna z 1971 r., mapa zasadnicza z 1985 r., mapa ewidencyjna z 1993 r., mapa ewidencyjna z 2003 r.), prowadzi do wniosku, iż: (-) do 2003 r. na mapach tych wykazywano tylko budynek mieszkalny wraz z budynkiem gospodarczym zlokalizowanym na granicy z działkami nr [...] i [...], (-) od 2003 r. ujawniony pozostaje również kolejny, trzeci budynek, przylegający ścianą północną do budynku mieszkalnego.

4.3. Zgromadzona w toku postępowania historyczna dokumentacja, dotycząca budynku mieszkalnego, co do którego Skarżący wywodzi, iż jego niepodzielną częścią, mającą także charakter mieszkalny, jest również przylegający do niego budynek, który miałaby być wadliwie zaewidencjonowany jako budynek transportu i łączności, nie upoważnia do uwzględnienia żądań Skarżącego.

Przywołana dokumentacja obejmuje kopie:

1) decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. znak [...]z dnia [...] sierpnia 1968 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i garażu, o której integralną częścią byt zatwierdzony projekt domku jednorodzinnego z dobudową garażu o powierzchni zabudowy 80.69 m2 i 20.90 m2 (tom l, karta akt nr 16-21); z uwagi na brak dokumentacji architektoniczno -budowlanej, nie można jednoznacznie stwierdzić czy garaż miał stanowić integralną część budynku mieszkalnego czy samodzielny obiekt budowlany;

2) decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. znak [...]z dnia [...]grudnia 1970 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego piętrowego (tom Il, karta akt nr 52-53), brak informacji o powierzchni zabudowy tego obiektu budowlanego;

3) decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...]znak [...]z dnia [...] września 1999 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji dotyczącej dobudowy ganku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z załącznikiem graficznym (tom l, karta akt nr 104-106);

4) decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...]znak [...]z dnia [...] października 1999 r., dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy 13.60 m2, na podstawie projektu architektoniczno - budowlanego opracowanego przez Skarżącego , (tom l, karta akt nr 22-23). Zgodnie z treścią ww. projektu technicznego z dnia 19 września 1999 r., rozbudowa polegała na dobudowie do wschodniej ściany istniejącego budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 72.8 m2 ganku o projektowanej powierzchni zabudowy 13.60 m2 (a nie garażu);

5) decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...]znak [...]z dnia [...] czerwca 2000 r. zmieniającej ww. decyzję nr [...]z dnia [...] października 1999 r. w części dotyczącej projektu architektoniczno - budowlanego i zatwierdzającej projekt zamienny budynku o powierzchni zabudowy 86.40 m2, opracowany przez Skarżącego (tom l, karta akt nr 24). Zgodnie z treścią projektu zamiennego, zakres zmian obejmował wykonanie nadbudowy nad tarasem. Przy czym rzuty fundamentów i parteru pozostały bez zmian.

W/w dokumentacja prowadzi do następujących wniosków:

(i) W 1968 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 80.69 m2 i garażu o powierzchni zabudowy 20.90 m2, zaś w aktach sprawy brak jest dokumentacji architektoniczno – budowlanej, pozwalającej jednoznacznie stwierdzić, czy garaż miał stanowić integralną część budynku mieszkalnego czy samodzielny obiekt budowlany;

(ii) Z decyzji z 1999 r. wynika, że budynek mieszkalny posiadał powierzchnię zabudowy 72.8 m2, a więc został on wybudowany na podstawie ww. pozwolenia, bez budowy garażu i odbiegając nieco od projektowanej powierzchni;

(iii) W decyzji z 2000 r. wskazano łączną powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego i ganku wynoszącą 86.40 m2 (suma 72.8 m2 i 13.60 m2 ), co wynika z treści projektu architektoniczno - budowlanego, w którym jednoznacznie zostało wskazane, ze zakres zmian dotyczył wykonania nadbudowy nad tarasem, przy jednoczesnym braku zmian w zakresie dokumentacji wykonanej na potrzeby wydania ww. decyzji z 1999 r., tj. pozostawiono bez zmian rzuty fundamentów i parteru, a więc zmianie nie uległa powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego i ganku;

(iv) Aktualnie w ewidencji powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego wynosi 70.0 m2 i wykazany jest także m.in. budynek transportu i łączności będący garażem o powierzchni zabudowy 32.5 m2, przylegający północną ścianą do ww. budynku mieszkalnego;

(v) Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że wykazywany na mapach geodezyjnych na przestrzeni lat kontur budynku mieszkalnego wraz z jego powierzchniami zabudowy wynoszącymi ok. 70 m2, czyli zbieżnie z tym co jest aktualnie wykazane w ewidencji, dowodzi, że budynek transportu i łączności o numerze edycyjnym [...] stanowiący garaż, nie wchodził w jego kontur (obrys), a tym samym nie stanowił integralnej części budynku mieszkalnego o numerze ewidencyjnym [...];

(vi) W świetle powyższego nieprawdziwe jest twierdzenie Skarżącego, iż to w toku działań modernizacyjnych doszło do podzielenia budynku mieszkalnego na dwa budynki. Jak wynika z przeprowadzonej analizy, w ewidencji do momentu wprowadzenia zmian wynikających z operatu z modernizacji nr [...] budynek transportu i łączności, którego włączenia w kontur budynku mieszkalnego żąda Skarżący, nie był ujawniony w tej bazie. Niemniej, wykonawca modernizacji, w stanie faktycznym stwierdził w terenie istnienie budynku transportu i łączności, przylegającego ścianą od strony północnej do budynku mieszkalnego, co obligowało go do ujawnienia tego budynku w bazie egib. Powyższe wyklucza błędy podczas przeprowadzonej modernizacji w zakresie ujawnienia ww. budynków. Z uwagi, że w wyniku działań modernizacyjnych nie doszło do błędów w przedmiotowym zakresie oraz mając na uwadze brak dokumentacji architektoniczno - budowlanej, z której jednoznacznie wynikałoby, iż budynek mieszkalny o numerze ewidencyjnym [...] oraz budynek transportu i łączności o numerze ewidencyjnym [...], powinny stanowić jeden obiekt budowlany mieszkalny o powierzchni zabudowy 102.5 m2, a także brak innej dokumentacji zgromadzonej w zasobie należało odmówić aktualizacji egib w przedmiotowym zakresie, zgodnie z żądaniem Skarżącego dotyczącym scalenia tych budynku w jeden o funkcji mieszkalnej.

4.4. Z kolei w odniesieniu do żądania Skarżącego o zmianę oznaczenia w ewidencji na mieszkaniową funkcji budynku transportu i łączności o numerze ewidencyjnym [...] stwierdzić należy, co następuje:

(-) W aktach niniejszej sprawy, w zakresie budynku transportu i łączności o numerze ewidencyjnym [...], znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem kopia decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...]znak [...]z dnia [...] września 2000 r., dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę w zakresie zmiany konstrukcji dachu na istniejącym budynku gospodarczym zlokalizowanym na granicy z działkami nr [...] i nr [...].

Odnotować należy, iż autorem projektu architektoniczno - budowlanego w przedmiotowym zakresie był sam Skarżący (tom l, karta akt nr 25-27). W projekcie Skarżący wskazał, że cyt. "budynek jest przeznaczony wyłącznie na cele gospodarcze (garaż i pomieszczenie gospodarczo - magazynowe)";

(-) Zaznaczyć należy, iż w swoim odwołaniu od pierwszej decyzji organu I instancji, wydanej w niniejszej sprawie (tj. decyzji Prezydenta z dnia [...] grudnia 2023 r.), Skarżący wniósł o wykazanie w bazie egib przedmiotowego budynku jako gospodarczego wskazując m.in., że od 2000 r. w zakresie tego budynku nie były prowadzone żadne prace budowlane, które miałyby wpływ na sposób jego klasyfikacji. Z kolei obecnie Skarżący wnosi o zmianę funkcji tego budynku, nie na gospodarczą lecz mieszkalną;

(-) Z załączonej dokumentacji fotograficznej z oględzin w terenie, jak również dołączonej do odwołania wynika, że przedmiotowy budynek aktualnie w przeważającej części wykorzystywany jest jako mieszkalny "wypoczynkowy";

(-) Stwierdzić jednakże należy, iż sposób użytkowania budynku musi wynikać z dostępnej organowi ewidencyjnemu dokumentacji architektoniczno - budowlanej, a organami właściwymi w sprawach ustalania funkcji budynków są odpowiednie organy administracji architektoniczno - budowlanej. W konsekwencji powyższego, pomimo tego, iż w przeważającej części przedmiotowy budynek o numerze ewidencyjnym [...] jest użytkowany jako mieszkalny, dokonanie zmian zgodnych z żądaniem Skarżącego w zakresie funkcji przedmiotowego budynku, jest uzależnione od przedłożenia organowi ewidencyjnemu (który sam nie może być twórcą stanu prawnego) stosownej podstawy w postaci rozstrzygnięcia właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej;

(-) Podstawą do dokonania zmian w egib, w sytuacji budynku już wybudowanego może być zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania, co do którego właściwy organ nie wniesienie sprzeciwu w trybie art. 71 ustawy prawo budowlane. Bez powyższego organ ewidencji nie może dokonać zmiany w zapisie ewidencji co do funkcji tego budynku, albowiem w takiej sytuacji organ ten wykraczałby poza swoje kompetencje, stając się twórcą nowego stanu prawnego;

(-) W tej sytuacji odmowne rozpatrzenie żądania Skarżącego jest zasadne.

III. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. Pełnomocniczka Skarżącego wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą MWINGiK, podnosząc przeciwko temu aktowi zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

(I) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, 8, 76, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi, pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co przejawia się w:

1) niesłusznym ustaleniu, iż decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r., zatwierdzająca projekt zamienny pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego dotyczyła jedynie jednego z budynków usytuowanych na działce tj. budynku mieszkalnego o zabudowie 86,40 m2, podczas gdy z decyzji tej wprost wynika, że dotyczy ona budynku po zamianie: powierzchnia zabudowy 86,40 m 2, powierzchnia użytkowa 115,80 m2, kubatura 504,00 m2, a zatem jednoznacznie wskazuje na fakt, iż chodzi o jeden budynek scalony (budynek mieszkalny i garaż), który przed datą modernizacji w 2003 r. stanowił jedną całość z budynkiem garażowym i funkcjonował jako budynek mieszkalny w jednym obrysie; a która to okoliczność została pominięta przez organ i niewyjaśniona;

2) niewskazaniu przyczyn, dla jakich organ uznał, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. znak [...]z dnia [...]sierpnia 1966 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i garażu, której integralną częścią był zatwierdzony projekt domku jednorodzinnego z dobudową garażu o powierzchni zabudowy 80.69 m2 i 20.90 m2, jest niewystarczająca dla stwierdzenia, że oba budynki winny funkcjonować jako jeden budynek scalony, w sytuacji gdy przemawia za tym sposób połączenia budynków, jaki istnieje na nieruchomości od chwili jej pobudowania;

3) niewskazaniu, na jakiej podstawie organ uznał, że budynek mieszkalny oznaczony nr ewidencyjnym [...]oraz garaż oznaczony nr ewidencyjnym [...] stanowią dwa odrębne budynki, zaś budynek o nr ewidencyjnym [...] stanowi budynek transportu, w sytuacji gdy jest to sprzeczne z przedłożonymi dokumentami, oględzinami nieruchomości, przede wszystkim zaś z przepisami prawa a nadto stanowisko to przeczy decyzji nr [...];

II) naruszenie § 102 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zakwalifikowanie budynku o nr ewidencyjnym nr [...] jako samodzielnego garażu, w sytuacji gdy zgodnie z tym przepisem wysokość garażu dla samochodu osobowego winna wynosić co najmniej 2,2m a wjazd/wrota garażowe winny mieć co najmniej 2,3m szerokości, podczas gdy w rzeczywistości wielkości te wynoszą odpowiednio 193cm i 182 cm.;

III) naruszenie § 70 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w stosunku do nachylenia pochylni dla samochodów w garażach indywidualnych poprzez dokonanie przez Organ ustalenia, że budynek [...] stanowi garaż mimo niespełnienia tego warunku;

IV) naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych poprzez:

(-) sprzeczność ustaleń organu z przepisami definiującymi warunki wyodrębnienia budynków, które to przepisy wprost wskazują cechy budynków samodzielnych w budynkach połączonych, których to cech nie posiada budynek mieszkalny i garażowy Skarżącego - brak ściany przeciwpożarowej, własnych wejść, odrębnych wydzielonych instalacji i oddzielne wykorzystywanie, a nadto połączenie tych dwóch przestrzeni dwoma otworami, co wyklucza ich odrębność;

(-) sprzeczność ustaleń organu z przepisami definiującymi budynki mieszkalne, poprzez zdefiniowanie budynku, w którym 60% powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych jako budynku transportu.

IV. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r., MWINGiK, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

V. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2024 r. poz.1267). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami – t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza MWINGiK została wydana została z naruszeniem art.7, 15 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji decyzję MWINGiK należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VI. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej MWINGiK prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.24 ust.2a pkt 2 i ust.2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne było zaktualizowanie na wniosek właściciela nieruchomości informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących funkcji użytkowych budynków.

Trafnie podnosi skarga, iż rozpatrując odwołanie Skarżącego od decyzji organu I instancji, odmawiającej uwzględnienia wniosku Skarżącego o zaktualizowanie informacji w ewidencji, MWINGiK nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, pozostających w związku z oceną zasadności żądanej zmiany danych ewidencyjnych oraz konturu budynku mieszkalnego (nr [...]) i przylegającego doń garażu (nr [...]). Powyższe pociąga za sobą konieczność powtórzenia postępowania odwoławczego oraz uzupełnienie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie.

Sąd stwierdza również konieczność powtórzenia przez MWINGiK postępowania wyjaśniającego w zakresie odnoszącym się do żądania Skarżącego o zmianę danych ewidencyjnych, dotyczących budynku o numerze ewidencyjnym [...].

2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:

Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art.20 ust.1 pkt 2 p.g.k.).

Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z:

1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego (...)

2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (art.24 ust.1 p.g.k.).

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art.24 ust.2a pkt 2 p.g.k.).

W myśl art.24 ust.2b pkt 1 p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje co do zasady w drodze czynności materialno -technicznej na podstawie dokumentów, czy też zdarzeń prawnych skatalogowanych w podpunktach a – h. W pozostałych przypadkach aktualizacja następuje natomiast w drodze decyzji administracyjnej (art.24 ust.2b pkt 2 p.g.k.).

"W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte jest stanowisko, że z regulacji prawnej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), dalej p.g.k., a zwłaszcza z art. 20, art. 22 i art. 24 tej ustawy wynika charakter prawny prowadzonej przez organy administracji publicznej ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno - techniczne nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. O zasadności tego stanowiska przesądza przyjęta definicja ustawowa ewidencji gruntów i budynków. Według art. 2 pkt 8 p.g.k., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej do sądu decyzji: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami". Ewidencja gruntów i budynków pełni jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Z przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 p.g.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (pkt 1); oraz budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (pkt 2). W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także m.in. właściciela oraz osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, ich miejsce zamieszkania lub siedzibę, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków a także wartość nieruchomości. Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 p.g.k., zawiera operat ewidencyjny, o czym stanowi art. 24 ust. 1 p.g.k. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 p.g.k.). Obowiązkiem starostów jest utrzymywanie ewidencji w stanie aktualności." – por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1336/13, publ. CBOSA.

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

3.1. Przedmiotem żądania Skarżącego było zaktualizowanie danych ewidencyjnych, dotyczących budynków posadowionych na jego nieruchomości (działka nr [...]). W świetle obecnych zapisów w ewidencji na nieruchomości znajduje się: 1) jeden budynek mieszkalny (nr [...]), 2) budynek garażowy (nr [...]), przylegający do w/w budynku mieszkalnego, 3) drugi budynek garażowy (nr [...]) zlokalizowany na granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...].

Skarżący wskazuje na wadliwość wpisów w ewidencji, odnoszących się do funkcji użytkowej dwóch budynków zakwalifikowanych jako garażowe, wywodząc, iż w rzeczywistości są to budynki o funkcji mieszkalnej.

3.2. W odniesieniu do budynku nr [...], przylegającego do budynku mieszkalnego nr [...], Skarżący wywodzi, iż wbrew aktualnemu stanowi ewidencyjnemu stanowi on integralną część budynku nr [...], tworząc z nim jednolitą bryłę i kontur ewidencyjny, czego wadliwie nie dostrzeżono podczas modernizacji ewidencji w 2003 r., uwidaczniając w/w części zabudowy jako dwa odrębne od siebie budynki.

Skarżący domaga się zatem aby obecny budynek nr [...] został ewidencyjnie włączony do budynku nr [...], tak aby odtąd wykazywano w ewidencji wyłącznie budynek nr [...] o powierzchni obejmującej oba budynki wykazywane dotąd oddzielnie.

W celu weryfikacji twierdzeń Skarżącego MWINGiK dokonał analizy:

(-) historycznych map z lat 1971 – 2003 obszaru, na którym znajduje się działka Skarżącego,

(-) urzędowej dokumentacji z lat 1968 – 2000, w oparciu o którą na działce Skarżącego została zrealizowana zabudowa mieszkaniowa, t.j.: 1) decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]sierpnia 1968 r., 2) decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...]grudnia 1970 r., 3) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]września 1999 r. dla inwestycji dotyczącej dobudowy ganku, 4) decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1999 r. dla inwestycji dotyczącej dobudowy ganku, 5) decyzji z dnia [...]czerwca 2000 r. o zmianie w/w pozwolenia.

Organ wskazał, iż do 2003 r. na mapach geodezyjnych nie wykazywano istnienia odrębnego budynku garażowego (obecnie nr [...]), przylegającego ścianą północną do budynku mieszkalnego (obecnie nr [...]). W okresie tym na działce Skarżącego uwidaczniano wyłącznie budynek mieszkalny (obecnie nr [...]) oraz budynek gospodarczy zlokalizowany na granicy z działkami nr [...] i [...] (obecnie nr [...]). Sytuacja ta uległa zmianie w 2003 r., w którym budynek garażowy nr [...], przylegający ścianą północną do budynku mieszkalnego nr [...], został w ewidencji ujawniony.

Z kolei analizując dane co do powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego nr [...], zamieszczone we w/w dokumentacji z lat 1968 – 2000, dotyczącej jego budowy, oddania do użytkowania i rozbudowy, MWINGiK uznał, iż dokumentacja ta nie daje podstaw do przyjęcia, iż bryła przedmiotowego budynku kiedykolwiek obejmowała również zabudowę, która od 2003 r. jest wykazywana w ewidencji jako osobny budynek garażowy nr [...].

Organ wskazał w tym kontekście, iż:

(i) W 1968 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 80.69 m2 i garażu o powierzchni zabudowy 20.90 m2. W aktach sprawy brak jest dokumentacji architektoniczno – budowlanej, pozwalającej jednoznacznie stwierdzić, czy garaż miał stanowić integralną część budynku mieszkalnego czy samodzielny obiekt budowlany;

(ii) Z decyzji z 1999 r. wynika, że budynek mieszkalny posiadał powierzchnię zabudowy 72.8 m2, a więc został on wybudowany na podstawie ww. pozwolenia, bez budowy garażu i odbiegając nieco od projektowanej powierzchni;

(iii) W decyzji z 2000 r. wskazano łączną powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego i ganku wynoszącą 86.40 m2 (suma 72.8 m2 i 13.60 m2 ), co wynika z treści projektu architektoniczno - budowlanego, w którym jednoznacznie zostało wskazane, ze zakres zmian dotyczył wykonania nadbudowy nad tarasem, przy jednoczesnym braku zmian w zakresie dokumentacji wykonanej na potrzeby wydania ww. decyzji z 1999 r., tj. pozostawiono bez zmian rzuty fundamentów i parteru, a więc zmianie nie uległa powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego i ganku;

(iv) Aktualnie w ewidencji powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego wynosi 70.0 m2 i wykazany jest także m.in. budynek transportu i łączności będący garażem o powierzchni zabudowy 32.5 m2, przylegający północną ścianą do ww. budynku mieszkalnego;

(v) Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że wykazywany na mapach geodezyjnych na przestrzeni lat kontur budynku mieszkalnego wraz z jego powierzchniami zabudowy wynoszącymi ok. 70 m2, czyli zbieżnie z tym co jest aktualnie wykazane w ewidencji, dowodzi, że budynek transportu i łączności o numerze edycyjnym [...] stanowiący garaż, nie wchodził w jego kontur (obrys), a tym samym nie stanowił integralnej części budynku mieszkalnego o numerze ewidencyjnym [...].

W ocenie MWINGiK powyższe uniemożliwia przychylenie się do stanowiska Skarżącego, iż w toku działań modernizacyjnych doszło do nieuzasadnionego podzielenia budynku mieszkalnego na dwa budynki. Wykazany brak dokumentacji architektoniczno - budowlanej, z której jednoznacznie wynikałoby, iż budynek mieszkalny o numerze ewidencyjnym [...] oraz budynek transportu i łączności o numerze ewidencyjnym [...], powinny stanowić jeden obiekt budowlany mieszkalny o powierzchni zabudowy 102.5 m2, podobnie, jak i jakiejkolwiek innej dokumentacji, potwierdzającej taki wniosek, uniemożliwiał uwzględnienie żądania Skarżącego.

W skardze Skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń MWINGiK co do tego, iż dokumentacja z lat 1968 – 2000 nie zawiera danych dowodzących tego, iż powierzchnia budynku mieszkalnego (obecnie nr [...]) uwzględniała także powierzchnię budynku garażowego (obecnie nr [...]). Skarżący podnosi bowiem, iż w decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...]z dnia [...] października 2000 r., zmieniającej decyzję tego organu nr [...]/99 z dnia [...] października 1999 r. w części dotyczącej projektu architektoniczno - budowlanego i zatwierdzającej projekt zamienny budynku o powierzchni zabudowy 86.40 m2, opracowany przez Skarżącego, wskazano, iż powierzchnia użytkowa budynku po zmianie będzie wynosiła 115,80 m2 a kubatura 504 m3, przy czym, jak zaznaczył Skarżący, zgodnie z przepisami prawa do powierzchni budynku nie wliczono pomieszczeń użytkowych nieprzekraczających 2, 2 m wysokości. Skarżący wywodzi, iż takie ustalenia decyzji z 2000 r. dowodzą tego, iż ówczesny organ budowlany traktował budynki oznaczone obecnie nr [...] i [...] jako jeden scalony budynek.

Zgodzić należy się ze Skarżącym co do tego, że w zaskarżonej decyzji MWINGiK nie odniósł się do tej kwestii, koncentrując się wyłącznie na wskazanej w decyzji z 2000 r. powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego i ganku wynoszącej 86.40 m2 (suma 72.8 m2 i 13.60 m2), jako wykluczającej przyjęcie, iż organ budowlany traktował przedmiotowe budynki łącznie. Uznać natomiast należy, iż pełna ocena tego zagadnienia winna objąć także analizę przywołanych przez Skarżącego parametrów powierzchni użytkowej budynku i kubatury (aczkolwiek Sąd nie przesądza obecnie w żadnym zakresie wyniku tych ustaleń).

3.3. Sąd podziela natomiast stanowisko MWINGiK co do braku podstaw do uwzględnienia żądania Skarżącego o zaewidencjonowanie jako mieszkalnego budynku nr [...].

Trafnie zatem przyjął organ odwoławczy, iż w pierwszej kolejności Skarżący dąży do uwzględnienia w ewidencji dokonanej przez siebie faktycznej zmiany sposobu użytkowania w/w obiektu budowlanego, tj. zmiany obiektu zaewidencjonowanego w 2003 r. jako budynek garażowy, na budynek mieszkalny (posiadanie przez budynek obecnie mieszkalnego charakteru bezspornie potwierdziły czynności dowodowe, przeprowadzone przez organ I instancji). Rację ma zatem MWINGiK, iż za niemożnością uwzględnienia w/w żądania stoi konieczność przestrzegania przez organ ewidencyjny deklaratoryjnego charakteru ewidencji, z czym łączy się niedopuszczalność wkraczania w kompetencje organów architektoniczno – budowlanych (w niniejszej sprawie w kompetencje w zakresie akceptowania zmian sposobu użytkowania budynków mieszkalnych – art.71 p.b.).

O ile zatem to żądanie Skarżącego nie mogło być uwzględnione, to jednakże zwrócić uwagę należy, iż równolegle Skarżący kwestionuje samą prawidłowość wpisania do ewidencji w 2003 r. garażowej funkcji przedmiotowego obiektu, wskazując, iż istniejąca w tej dacie urzędowa dokumentacja kwalifikowała ten budynek jako garażowy a nie gospodarczy. Odnotować należy, iż wyjaśniając podstawę w/w wpisu MWINGiK wskazał na:

1) poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...]znak [...]z dnia [...]września 2000 r., dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę w zakresie zmiany konstrukcji dachu na istniejącym budynku gospodarczym zlokalizowanym na granicy z działkami nr [...] i nr [...],

2) projekt architektoniczno – budowlany w przedmiotowym zakresie autorstwa samego Skarżącego, w którym wskazał on, iż "budynek jest przeznaczony wyłącznie na cele gospodarcze (garaż i pomieszczenie gospodarczo - magazynowe)".

Z art.24a p.g.k. wynika, iż po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo - kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa.

Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (art.24a ust.9 p.g.k.).

Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art.24a ust.10 p.g.k.).

Z akt wynika, iż Skarżący nie skorzystał ze środków prawnych do kwestionowania ustaleń operatu ewidencyjnego, przewidzianych w art.24a ust.9 i 10 p.g.k., podejmując taką próbę dopiero w postępowaniu aktualizacyjnym, o którym mowa w art.24 ust.2 – 2c p.g.k.

W wyroku tut. Sądu z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1527/22, publ. CBOSA: "Jak wskazano, strona nie chce wprowadzać żadnych nowych danych, na podstawie nowych dokumentów, a nie zgadza się z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionymi w operacie opisowo - kartograficznym, jej zdaniem sporządzonym w sposób błędny. Jakkolwiek więc nie można uznać, aby zarzuty dotyczące modernizacji mogły podlegać rozpoznaniu w trybie innym niż przewidziany w art. 24a ust. 9 Pgik, to jednak dotyczą one ewentualnych błędów w operacie opisowo - kartograficznym. Uwzględniając fakt, że zmiany wprowadzone w wyniku modernizacji, od których nie zgłoszono zarzutów, stają się ewidencją - art. 24a ust. 8 Pgik, a więc następuje to wskutek upływu terminu, a nie na skutek afirmatywnej decyzji administracyjnej, nie można przyjąć, że wszystkie kwestie z zakresu błędów w przeprowadzonej modernizacji, nie mogą być już nigdy podnoszone i naprawione.".

Z kolei w wyroku z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1628/10 wskazano, iż: "W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.".

Jak już wskazano, w ewidencji oznaczono przedmiotowy budynek jako garażowy w sytuacji, w której organ ewidencyjny dysponuje urzędową dokumentacją, kwalifikującą budynek jako gospodarczy (decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] znak [...]z dnia [...] września 2000 r.). Nie przesądzając wyniku sprawy w tym zakresie, stwierdzić należy konieczność ustalenia przez MWINGiK, czy w sprawie nie doszło jednak do wadliwego zaewidencjonowania budynku jako garażowy.

4. W następstwie uprawomocnienia się w/w wyroku MWINGiK rozpozna ponownie odwołanie Skarżącego od decyzji organu I instancji, stosując się ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych powyżej.

Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.200 i 205 § 2 p.p.s.a.