Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 stycznia 2024 r. nr DO-II.7610.137.2023.AB w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.

Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako "organ" lub "Minister") postanowieniem z 8 stycznia 2024 r. nr DO-II.7610.137.2023.AB utrzymał w mocy w własne postanowienie z 13 września 2023 r. nr DO-II.7610.137.2023.KC odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z 5 grudnia 1995 r. znak: [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...] (dalej jako "[...]") prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego we wsi [...], gmina [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 1,79 ha.

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda decyzją z 5 grudnia 1995 r. (dalej jako "decyzja uwłaszczeniowa"), działając na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 29 września 1990 r.", stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości.

[...] w [...] (dalej jako "skarżący" lub "[...]") pismem z 18 lipca 2023 r. wystąpił do Ministra z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, wskazując, że na przedmiotowym gruncie był i jest posadowiony [...] Ogród Działkowy (obecnie [...] Ogród Działkowy), założony zgodnie z obowiązującymi przepisami. W konsekwencji nie można było uwłaszczyć tym gruntem [...], bowiem wykonywanie przez ten podmiot prawa użytkowania wieczystego było niemożliwe.

Minister postanowieniem z 13 września 2023 r., na podstawie art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wskazując, że skarżący nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. Nie był on bowiem ani stroną postępowania uwłaszczeniowego, jak i obecnie z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nie wynika, by przysługiwały mu jakiekolwiek prawa rzeczowe do przedmiotowego gruntu. W dziale II księgi wieczystej prawo własności wpisane jest bowiem na rzecz Skarbu Państwa w użytkowaniu osoby fizycznej.

Minister postanowieniem z 8 stycznia 2024 r., na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z 13 września 2023 r. i wskazał, że zgodnie art. 157 § 2 K.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art. 28 K.p.a. tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy ta decyzja. W niniejszej sprawie podstawy do uznania podmiotu za stronę postępowania nadzorczego należy upatrywać w art. 2 ustawy z 29 września 1990 r., zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stawały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, o ile nie naruszało to praw osób trzecich. Oznacza to, że stroną postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego na podstawie ww. przepisu był podmiot reprezentujący Skarb Państwa jako właściciel gruntu oraz przedsiębiorstwo państwowe, które było uwłaszczone lub jego następca prawny. Osoba trzecia w tym postępowaniu mogła uczestniczyć tylko wówczas, gdy wykazała, że przysługują jej prawa, które uwłaszczenie mogło naruszyć. Z akt sprawy zakończonej decyzją Wojewody z 5 grudnia 1995 r., ani z samej decyzji nie wynika, by skarżący legitymował się przymiotem strony postępowania uwłaszczeniowego. Ponadto z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowych działek nie wynika, by legitymował się on jakimkolwiek prawem rzeczowym do tej nieruchomości. Skarżący swój interes prawny wywodzi zaś z faktu, że na dz. nr [...] i nr [...], od 1987 r. istnieje [...] w [...], który w rejestrze stowarzyszenia figuruje pod nr [...] i jest rodzinnym ogrodem działkowym o charakterze stałym. Ponadto wskazał, że nabył prawo użytkowania tej nieruchomości z mocy samej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1073). Zdaniem jednak Ministra, prawo do uwłaszczonego gruntu nie wynika z przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, w tym jej art. 75 ust. 6 i ust. 7, w świetle którego w przypadku zaniechania wydania decyzji o likwidacji [...] ogrodu działkowego z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 19 stycznia 2014 r., stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Minister zauważył, że ww. przepis nie może stanowić o istnieniu na dzień 5 grudnia 1990 r. praw skarżącego do przedmiotowego gruntu, bowiem wszedł on w życie z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, tj. 19 stycznia 2014 r. i dopiero z tą datą, w razie zaistnienia stanu faktycznego opisanego w tym przepisie, mogło dojść do powstania prawa użytkowania po stronie stowarzyszenia ogrodowego prowadzącego rodzinny ogród działkowy. Nie jest możliwe uznanie, że powołany przepis miał zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych na dzień 5 grudnia 1990 r., ponieważ ta data ma znaczenie dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości na gruncie sprawy uwłaszczeniowej zakończonej decyzją Wojewody z 1995 r. Odnosząc się z kolei do wskazywanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nabycia przez skarżącego roszczenia o przekazanie terenu w użytkowanie, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 12, poz. 58 ze zm.), Minister zauważył, że również i ten przepis nie daje podstaw do uznania, że skarżącemu przysługują prawa rzeczowe do gruntu. Zgodnie bowiem z ww. przepisem grunty przeznaczone pod pracownicze ogrody działkowe, terenowe organy administracji państwowej przekazują nieodpłatnie w użytkowanie [...]. Grunty te pozostają własnością Państwa. Stosownie z kolei do art. 39 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), prawo użytkowania gruntu na rzecz organizacji społecznej ustanawia się w drodze decyzji terenowego organu administracji publicznej. Z akt nie wynika jednak, by w stosunku do przedmiotowego gruntu została wydana decyzja wynikająca z ww. przepisów. Jak zaś wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego sam fakt powstania i funkcjonowania na gruncie ogrodu działkowego nie stanowi podstawy do uznania interesu prawnego [...] w postępowaniu. Samo więc roszczenie o przekazanie gruntu zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych nie stanowi podstawy do uznania, że [...] ma interes prawny w sprawach dotyczących tego gruntu. W ocenie Ministra, skarżący nie wykazał więc istnienia jakichkolwiek praw rzeczowych do uwłaszczonej nieruchomości, a zatem nie było podstaw do uznania go za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając organowi naruszenie art. 138 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 K.p.a. przez ich zastosowanie w sytuacji, kiedy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem, m.in. art. 61a § 1, art. 28 i art. 157 § 2 K.p.a. i powinna być uchylona, bowiem organ pierwszej instancji:

- dokonał błędnej wykładni art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 2 K.p.a., gdyż uznał, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a., który stanowiłby podstawę do uznania go za stronę w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, co skutkowało odmową wszczęcia tego postępowania, podczas gdy interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji ma strona postępowania, w którym wydano decyzję w trybie zwykłym, jak również każdy, czyjego interesu prawnego, czy obowiązku dotyczyć mogą skutki tej decyzji,

- naruszył art. 28 K.p.a. w zw. z art. 9 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych przez błędne przyjęcie i w konsekwencji nieprzypisanie [...] przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym,

- naruszył art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 156 i art. 16 K.p.a., ponieważ w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i dowodowego pod kątem zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody,

- naruszył art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., przez nieustalenie, czy uwłaszczenie dokonane na mocy decyzji Wojewody nie narusza praw osób trzecich oraz jaki charakter miał ogród działkowy utworzony na przedmiotowym gruncie,

- dokonał błędnej wykładni art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, gdyż uznał, że nie daje on podstaw do uznania, że skarżącemu przysługują prawa rzeczowe do ww. gruntu, podczas gdy, z przepisu tego wynika, że [...] nabył roszczenie o przekazanie gruntu w użytkowanie, a samo przysługiwanie roszczenia jest wystarczającą podstawą do uznania interesu prawnego [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji naruszającej to roszczenie,

- nie uwzględnił przy rozstrzyganiu sprawy przepisów ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych z 1981 r. oraz ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2005 r. oraz 2013 r. z których wynika, że intencją ustawodawcy było i jest, aby [...] był posiadaczem zależnym nieruchomości, na których funkcjonują rodzinne ogrody działkowe, o ile [...] nie jest właścicielem takich nieruchomości.

Skarżący wniósł również o dopuszczenie dowodu z umowy patronackiej z 18 maja 1987 r. na okoliczność użytkowania przez jego poprzednika prawnego ww. terenu zajmowanego przez [...] ogród działkowy [...] (obecnie [...] ogród działkowy [...]) oraz Karty rejestracyjnej [...] ogrodu działkowego [...] na fakt daty zarejestrowania ogrodu działkowego i jego charakteru.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z dokumentacji [...] Ogrodu Działkowego [...] załączonej do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wynika, że ogród ten został założony za zgodą właściwych organów administracji państwowej - Naczelnika Gminy [...] (decyzja o lokalizacji z 19 marca 1987 r., decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego na gruntach [...] na przedmiotowych gruntach z 13 kwietnia 1987 r., decyzja o zatwierdzeniu lokalizacji inwestycji stanowiącej robotnicze ogrody działkowe 31 grudnia 1991 r., decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego z 28 stycznia 1992 r.). Oznaczało to, że [...] nabył roszczenie o przekazanie tego terenu w użytkowanie zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. Przysługiwanie ww. roszczenia stanowi wystarczającą podstawę do uznania interesu prawnego [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwałaszczeniowej. Skarżący zauważył też, że w dniu 18 maja 1987 r., na podstawie art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, zawarto umowę patronacką pomiędzy [...] a Wojewódzkim Zarządem [...] w [...]. Zgodnie z nim [...] objął patronatem [...] ogród działkowy, w którym działki użytkowali tylko pracownicy tego zakładu. Powyższe świadczy o użytkowaniu przez poprzednika prawnego skarżącego terenu zajmowanego przez [...] ogród działkowy [...] (obecnie rodzinny ogród działkowy [...]) (dowód: umowa patronacka z 18 maja 1987 r.). Przedmiotowy teren ujęty jest ponadto w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania z 2006 r. jako "ZD" - zieleń działkowa i nie był do dnia sporządzenia skargi wykorzystywany na inne cele. Ogród ten składa się z 31 działek ogrodowych i ma powierzchnię 1,79. W rejestrze [...] ma numer [...], i oznaczenie miejski i stały (dowód: Karta rejestracyjna [...] ogrodu działkowego [...]). W ocenie skarżącego, jego interes prawny wynika zatem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. Minister powinien również wyjaśnić, czy uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich oraz jaki charakter miał ogród działkowy utworzony na ww. gruncie, mając na uwadze datę jego powstania i obowiązujący wówczas porządek prawny, tj. ustawę z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, która uchyliła poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 18 poz. 117). Powstały w 1987 r. ogród działkowy miał charakter trwałego ogrodu, a w związku z obowiązującą wtedy ustawą z 6 maja 1981 r. o pracowniczychch ogrodach działkowych nie został zlikwidowany, istniał i funkcjonował dalej w sensie prawnym i faktycznym. Tym samym został objęty działaniem przepisów tej ustawy. Przejęcie majątku oznacza także wstąpienie w prawa związane z gruntem, w tym przypadku w prawo użytkowania gruntu. W ocenie skarżącego, powyższe świadczy o istnieniu praw osób trzecich. Skarżący zwrócił też uwagę na kolejne akty prawne regulujące kwestię funkcjonowania ogrodów działkowych, z których wynika, że intencją ustawodawcy było i jest, by [...] był posiadaczem zależnym nieruchomości, na których funkcjonują rodzinne ogrody działkowe, o ile nie jest ich właścicielem. Skarżący wskazał na koniec, że obecnie prowadzone jest postępowanie administracyjne wywołane jego wnioskiem złożonym w trybie art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych o potwierdzenie uzyskania przez [...] prawa użytkowania ww. działek. Nie bez znaczenia jest też okoliczność dokonania przez działkowców nakładów na przedmiotowych nieruchomościach w postaci nasadzeń, urządzeń i obiektów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 2 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 548/24 oddalił wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodów załączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten znajdzie zastosowanie w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji (o ile nie są one wszczynane z urzędu) w związku z art. 157 § 2 K.p.a., który przewiduje możliwość inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony.

Stroną postępowania administracyjnego, w myśl art. 28 K.p.a., jest natomiast każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest zaś strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2241/10, LEX nr 1138119 i z 23 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 373/07, LEX nr 485360). Stroną tego postępowania może zatem być również podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. do bycia stroną postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się przy tym, że istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W kwestii istoty interesu prawnego wiele razy wypowiadano się w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie wskazując, że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, natomiast jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10, LEX nr 1121192). Wykazanie istnienia tego interesu prawnego obciąża jednak wnioskodawcę.

Decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich.

Stroną postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego na podstawie art. 2 ustawy z 29 września 1990 r., obok Skarbu Państwa i osoby prawnej legitymującej się w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu tego gruntu, może być zatem także podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości podlegającej uwłaszczeniu. Przyjąć również należy, że choć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest odrębnym postępowaniem od postępowania głównego (uwłaszczeniowego), to również w tym nadzwyczajnym postępowaniu podmiot domagający się stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wykazać się musi prawem do gruntu, by można było go uznać za podmiot legitymowany do złożenia takiego wniosku. Stanowiska takiego skarżący z resztą nie kwestionuje.

Tymczasem, jak słusznie zauważył Minister, skarżący nie wykazał, by decyzja uwłaszczeniowa z 1995 r. naruszała jego prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, [...] zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., czy też w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej, jak również w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności oraz w dacie wydania postanowień o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji, nie legitymował się tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości i nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dokumentów (co więcej, jak wynika obecnie z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości w jej dziale II prawo własności wpisane jest na rzecz Skarbu Państwa w użytkowaniu osoby fizycznej).

Legitymacji do bycia stroną niniejszego postępowania nie można przy tym, jak słusznie wskazał organ, wywodzić z aktów prawnych regulujących sytuację [...] ogrodów działkowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że interes prawny [...] w sprawie o uwłaszczenie innego podmiotu nie może wynikać z samego faktu powstania i funkcjonowania na przedmiotowym gruncie ogrodu działkowego, ani z poniesionych na nim nakładów. Zaakceptowano też stwierdzenie, że prawo ogrodu działkowego do gruntu mogło powstać wyłącznie na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, bądź też na podstawie art. 39 w zw. z art. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 442/08 oraz z 15 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 17/07, https://cbois.nsa.gov.pl). Decyzji takiej jednak skarżący w toku przedmiotowego postępowania nie przedstawił.

Źródła interesu prawnego skarżącego w kwestionowaniu decyzji uwłaszczeniowej nie sposób również wywieść z art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (jak wskazał w skardze, z jego wniosku toczy się postępowanie o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania w tym trybie). Zgodnie bowiem z art. 76 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku [...] ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji. Z art. 76 ust. 2 w zestawieniu z art. 80 tej ustawy wynika, że nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy następuje z mocy samego prawa z dniem 19 stycznia 2014 r. Nabycie to wymaga jednak potwierdzenia decyzją właściwego organu - działającego w imieniu właściciela nieruchomości. Decyzja ta ma zatem charakter deklaratoryjny służący dokumentowemu potwierdzeniu zaistnienia skutku prawnorzeczowego z mocy samego prawa, którą to decyzję organ wydaje po ustaleniu spełnienia przesłanek określonych w art. 76 ust. 1 ww. ustawy warunkujących powstanie tego skutku w postaci nabycia prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy. Powołany art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych może stanowić podstawę prawną nabycia prawa użytkowania nieruchomości zajmowanej przez rodzinny ogród działkowy, należy jednak mieć na uwadze, że zgodnie z tym przepisem nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe następuje z dniem 19 stycznia 2014 r. Tym samym w przypadku prowadzenia postępowania z art. 76 ust. 2 powołanej ustawy, które może zakończyć się wydaniem decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania, nabycie tego prawa następuje z dniem 19 stycznia 2014 r. Natomiast zaskarżonym postanowieniem organ odmówił wnioskodawcy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 5 grudnia 1995 r., wydanej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r., którą stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego przez [...]. W konsekwencji dla wydania decyzji z 5 grudnia 1995 r. istotny był stan prawny istniejący na datę 5 grudnia 1990 r.

Powyższe wskazuje, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów ww. ustaw regulujących sytuację [...] ogrodów działkowych są niezadane, a to z tej przyczyny, że skarżący nie posiadał i nadal nie posiada prawa użytkowania do przedmiotowego gruntu. [...] nie przedstawiło bowiem żadnego aktu indywidualnego, czy też decyzji, która kreowałaby po jego stronie to prawo. Załączona zaś do skargi umowa patronacka z 18 maja 1987 r. nie może zastąpić takiego aktu, czy wywołać tożsame skutki. Umowa ta bowiem, zawarta pomiędzy [...] a Zarządem [...] w [...], świadczyła o nawiązaniu stałej współpracy w zakresie organizowania i zagospodarowania oraz utrzymania [...] ogrodów działkowych, w których użytkownikami są pracownicy, renciści i emeryci [...]. Podobnie dołączona do skargi Karta rejestracyjna [...] Ogrodu Działkowego świadczy jedynie o zarejestrowaniu zakończonej organizacji tego ogrodu w 1997 r., nie zaś o istniejącym po stronie [...] prawie użytkowania do przedmiotowego gruntu.

Z powyższych przyczyn Sąd postanowieniem z 2 lipca 2024 r. oddalił wniosek skarżącego o dopuszczenie powyższych dokumentów jako dowodów na okoliczność istnienia po jego stronie interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji uwłaszczeniowej.

Odnosząc się natomiast do przywoływanych w uzasadnieniu skargi decyzji lokalizacyjnych (tj. decyzji o lokalizacji z 19 marca 1987 r., o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego na gruntach [...] z 13 kwietnia 1987 r., o zatwierdzeniu lokalizacji inwestycji stanowiącej robotnicze ogrody działkowe 31 grudnia 1991 r., o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego z 28 stycznia 1992 r.), zauważyć trzeba, że decyzje te wskazują jedynie na przeznaczenie przedmiotowego gruntu (zakupionego przy tym aktem notarialnym z 10 września 1985 r. Rep. [...] przez [...] z przeznaczeniem na ogrody działkowe) pod urządzenie [...] ogrodów działkowych.

Konkludując wskazać należy, że skoro skarżący nie wykazał zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego, by w dacie uwłaszczenia, czy też obecnie posiadał jakiekolwiek udokumentowane prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości (nie przedstawił żadnego aktu lub decyzji na prawo takie wskazującej), to prawidłowo uznał organ, że skarżący nie wykazał się interesem prawnym w kwestionowaniu w trybie nadzorczym decyzji uwłaszczeniowej z 1995 r. Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 28 w zw. z art. 61a § 1 i art. 157 § 2 K.p.a.

Sąd nie dopatrzył się również w rozpatrywanej sprawie naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie była prawidłowa, co nie potwierdza też zarzutu naruszenia przepisu art. 80 K.p.a. Brak jest też podstaw do uznania za trafny zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., ponieważ uzasadnienie kwestionowanych postanowień odpowiada wymogom określonym w ww. przepisie. Minister nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 K.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego w pierwszej instancji.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.