Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2582/17 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie zawarte w pkt II wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. dotyczące zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. P. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za sporządzenie materiałów geodezyjnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2582/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie M. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2582/17 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie zawarte w pkt II wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. dotyczące zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r., po rozpoznaniu skargi M. P. i R. P., uchylono w pkt I decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2017 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Legionowskiego z [...] października 2012 r. oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżących kwotę 4.411 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).

W dniu 11 kwietnia 2018 r. skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie zawarte w pkt II wyroku dotyczące zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Natomiast w dniu 27 kwietnia 2018 r. została wniesiona skarga kasacyjna, zaskarżająca ww. wyrok w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając zażalenie na postanowienie zawarte w pkt II wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. wskazał, że z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wyjaśnił że przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego może być rozstrzygnięcie wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczące zwrotu kosztów postępowania, pod warunkiem, że strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Jeśli strona zaskarża orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wnosi skargę kasacyjną, jednocześnie może zaskarżyć orzeczenie o kosztach bez konieczności wnoszenia w tym przedmiocie odrębnego zażalenia. Jeśli natomiast strona nie zaskarża orzeczenia co do istoty sprawy, może wnieść oddzielne zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że jeżeli wpłynie skarga kasacyjna od orzeczenia Sądu I instancji, to Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje także prawidłowość rozstrzygnięcia o kosztach. Wniesienie skargi kasacyjnej, czyni więc zbędnym i niedopuszczalnym składanie oprócz niej zażalenia.

Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu 11 kwietnia 2018 r. wnieśli zażalenie na pkt II wyroku z dnia 28 lutego 2018 r., w którym zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w dniu 27 kwietnia 2018 r. w sprawie została wywiedziona skarga kasacyjna, którą zaskarżono powyższy wyrok w całości, a więc także w zakresie punktu II. W tej sytuacji wniesione przez skarżących zażalenie jest zbędne i zarazem niedopuszczalne.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. P. i R. P., zarzucając naruszenie:

1) art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że już samo wniesienie skargi kasacyjnej od całości wyroku sprawia, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów staje się zbędne i niedopuszczalne, podczas gdy powyższy skutek następuje dopiero z chwilą rozpoznania skargi kasacyjnej, względnie z chwilą jej odrzucenia;

2) art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że zażalenie skarżących jest zbędne i niedopuszczalne, a przez to podlega odrzuceniu, podczas gdy skarga kasacyjna wniesiona przez skarżących nie została jeszcze rozpoznana, stąd na chwilę obecną nie sposób stwierdzić, czy faktycznie rzeczone zażalenie jest zbędne.

W ocenie skarżących zażalenie zostało odrzucone przedwcześnie. Z inicjatywy skarżących przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się bowiem sprawa o analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Skarga kasacyjna w tym postępowaniu została wniesiona przez skarżących w pierwszej połowie 2017 r. i nadal oczekuje na rozpoznanie. Zgodnie z wolą skarżących, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny oddali tę skargę kasacyjną, a w swoim wyroku przesądzi o zasadności i legalności tzw. dodatkowych opłat geodezyjnych, których zwrotu domagają się skarżący, skarżący cofną skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie. Kontynuowanie niniejszego postępowania stanie się w takim przypadku bezcelowe. Z uwagi na powyższą ewentualność oraz fakt, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydane w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania jest błędne, skarżący zdecydowali się wnieść skargę kasacyjną i jednocześnie zażalenie na ww. postanowienie. Gdyby skarżący nie wnieśli zażalenia i cofnęli skargę kasacyjną, a jest to prawdopodobne, zostaliby w ten sposób pozbawieni możliwości zaskarżenia samego postanowienia wydanego w przedmiocie kosztów postępowania. Nawet gdyby skarżący "cofnęli" wszelkie zarzuty postawione w skardze kasacyjnej, a odnoszące się do meritum sprawy, a nie samego rozstrzygnięcia o kosztach, to w świetle przykładowo postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r., sygn. I OZ 728/11, taka skarga nie będzie mogła być kwalifikowana jako skarga kasacyjna.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 227 § 1 P.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Stosownie natomiast do art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.

Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że zaskarżenie zażaleniem rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania (art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a.) lub kosztów sądowych (art. 227 § 1 P.p.s.a.) jest możliwe, jednakże warunkiem jest niewniesienie skargi kasacyjnej. W razie zaskarżenia wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów może być kwestionowane natomiast w skardze kasacyjnej. W sytuacji wniesienia środka odwoławczego co do istoty sprawy Sąd II instancji, jak właściwie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując zaskarżone orzeczenie w granicach zakreślonych przez art. 183 § 1 P.p.s.a., kontroluje bowiem także prawidłowość rozstrzygnięcia o kosztach. Wniesienie skargi kasacyjnej czyni zbędnym i niedopuszczalnym składanie oprócz niej zażalenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1053/15; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie M. P. i R. P. zaskarżyli w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2018 r. skargą kasacyjną, a zatem wniesione w dniu 11 kwietnia 2018 r. zażalenie na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów należało uznać za niedopuszczalne.

Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że chociaż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu regulującego instytucję częściowego cofnięcia skargi kasacyjnej to w art. 193 P.p.s.a. odsyła do odpowiedniego stosowania w postępowaniu kasacyjnym norm procedury sądowej przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 60 P.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Wobec takich unormowań nie może budzić wątpliwości, że możliwe jest także - co do zasady - cofnięcie skargi kasacyjnej. Stosując rozumowanie argumentum a maiori ad minus, za dopuszczalne należy również uznać cofnięcie skargi kasacyjnej w części (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze 2006 r., str. 154). Skoro Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 § 1 P.p.s.a. związany jest granicami skargi kasacyjnej, to tym bardziej wiąże go "brak" skargi kasacyjnej, czyli stan po jej cofnięciu. Wynikająca z art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada dyspozycyjności sprawia, że każde cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne, i to bez zgody strony przeciwnej.

W tej sytuacji możliwe jest cofnięcie skargi kasacyjnej w innej sprawie toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w części dotyczącej istoty sprawy bez konieczności cofnięcia środka odwoławczego w zakresie kosztów postępowania.

Za niezrozumiały uznać należy powoływane w zażaleniu postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I OZ 728/11. W postanowieniu tym Sąd rozważał zagadnienie jaki środek odwoławczy przysługuje stronie (a w konsekwencji jak należy liczyć termin do jego wniesienia) w sytuacji zaskarżenia orzeczenia jedynie w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem Sądu skoro przedmiotem wniesionego środka odwoławczego było rozstrzygnięcie w kwestii zwrotu kosztów postępowania pomiędzy jego stronami, nie można było zakwalifikować go jako skargi kasacyjnej. Ww. postanowienie zapadło zatem w innym stanie faktycznym i prawnym.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.