III OSK 150/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-09-17	
Data wpływu	2023-01-24	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne	
Hasła tematyczne	Wodne prawo	
Sygn. powiązane	II SA/Bk 539/22	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2021 nr 0 poz 2233; ART. 407 UST. 1 UST. 2 I UST. 5; Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 1740; ART. 65; Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 539/22 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 maja 2022 r., nr BI.RUZ.4210.120.2020.AP w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 539/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ, Dyrektor) z 13 maja 2022 r., nr BI.RUZ.4210.120.2020.AP w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka T. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: spółka, skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję organu II instancji, w sytuacji, w której decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem następujących przepisów:

a) art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez popełnienie błędów na etapie ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia oraz przeprowadzenie dowolnej oraz wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności całkowite pominięcie faktu bezskuteczności cofnięcia zgody przez P. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: P., Przedsiębiorstwo) na wprowadzenie ścieków przemysłowych do punktu zlewnego P., co skutkowało oddaleniem skargi przez WSA w Białymstoku, podczas gdy należało decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylić w całości,

b) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte i niewystarczające uzasadnienie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia,

2) niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję organu II instancji w sytuacji, w której decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem następujących przepisów:

a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez popełnienie błędów na etapie ustaleń faktycznych

istotnych dla rozstrzygnięcia oraz przeprowadzenie dowolnej oraz wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności całkowite pominięcie faktu bezskuteczności cofnięcia zgody przez P. na wprowadzenie ścieków przemysłowych do punktu zlewnego P., co skutkowało oddaleniem skargi przez WSA w Białymstoku, podczas gdy należało decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylić w całości,

b) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte i niewystarczające uzasadnienie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia,

c) art. 407 ust. 1, 2 i 5 ustawy Prawo wodne poprzez błędną ich wykładnię oraz bezpodstawne, nieuzasadnione przyjęcie, że zgoda na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych P. ścieków przemysłowych pochodzących z nieruchomości skarżącej została skutecznie cofnięta,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję organu II instancji, w sytuacji, w której decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem:

1) art. 407 ust. 1, 2 i 5 p.w. poprzez błędną wykładnię tych przepisów oraz bezpodstawne, nieuzasadnione przyjęcie, że zgoda na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych P. ścieków przemysłowych pochodzących z nieruchomości skarżącej została skutecznie cofnięta,

2) art. 65 § 1 ustawy Kodeks cywilny poprzez błędne przyjęcie na gruncie wykładni oświadczeń woli, że intencją P. nie było wyrażenie zgody na odprowadzanie ścieków co do zasady nieodwoływalnej.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie złożonej skargi poprzez uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu II instancji kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie spółka wskazała, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.

W ocenie spółki, wszystkie organy występujące w sprawie, a także WSA w Białymstoku pozostawały na stanowisku sprzecznym ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie, zgodnie z którym odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego była w tym wypadku działaniem prawidłowym, a wynikała przede wszystkim ze złożenia przez P. oświadczenia o odmowie wyrażenia zgody na wprowadzanie ścieków do urządzeń będących własnością Przedsiębiorstwa przez skarżącą kasacyjnie. Podkreślono, że Przedsiębiorstwo wyraziło stosowną zgodę, o której mowa w art. 407 ust. 5 p.w. w dniu 4 lutego 2020 r. (data doręczenia oświadczenia skarżącej), przed złożeniem przez skarżącą kasacyjnie wniosku o wydanie rzeczonego pozwolenia wodnoprawnego, wobec czego późniejsze oświadczenie o odmowie wyrażenia zgody, na którego złożenie spółka zgody nie wyraziła, uznać należy za bezskuteczne, albowiem narusza ono wyrażoną w art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego zasadę, że odwołanie złożonego oświadczenia bez zgody odbiorcy jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy oświadczenie odwołujące zostanie złożone przed odebraniem pierwotnego oświadczenia przez odbiorcę, tymczasem w niniejszej sprawie oświadczenie odwołujące zostało złożone przeszło 3 miesiące później - 13 maja 2020 r., w trakcie trwania postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Następnie skarżąca kasacyjnie podniosła, że organ II instancji naruszył m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, co przyczyniło się do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, na skutek czego przyjął, że spółka nie posiadała zgody na wprowadzanie ścieków do punktu zlewnego P., wobec czego wydał decyzję, w której odmówił wydania spółce pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem skarżącej kasacyjnie bezzasadnie organ ten uznał pierwotną zgodę P. za nieistotną w sytuacji, gdy podmiot ten złożył nowe oświadczenie, w jego ocenie, cofające skutki złożenia poprzedniego oświadczenia, pomijając stanowisko skarżącej, czym uchybił normie zawartej w art. 77 § 1 k.p.a.

Ponadto, w ocenie spółki, organ II instancji uchybił zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., ponieważ w sposób nieuzasadniony przyjął hierarchię wartości, zgodnie z którą nadrzędny jest interes P., pomimo iż ta wprowadziła de facto spółkę w błąd, wyrażając zgodę na wprowadzanie ścieków do zlewni, którą zaledwie po kilku miesiącach wycofała (w ocenie skarżącej kasacyjnie nieskutecznie). Skarżąca kasacyjnie wskazała, że nieuprawnione było automatyczne przyjęcie, iż interes spółki jest w takim wypadku mniej istotny, a fakt, że P. winna w pierwszej kolejności zapewniać odprowadzanie ścieków z terenu gminy L., nie oznacza automatycznie, że może na tej podstawie wycofać swoje zapewnienia wobec innego podmiotu, uzasadniając je planowanym wyższym obciążeniem urządzeń, wynikającym z ewentualnej rozbudowy zakładu mleczarskiego (zdarzeniem co do zasady przyszłym i niepewnym). Akceptowanie tego rodzaju działań przez organ II instancji, zdaniem skarżącej kasacyjnie, stanowi również naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej i równego traktowania.

Ponadto spółka wskazała na uchybienie przez organ II instancji zasadzie przekonywania, co wyraża się w niewystarczającym uzasadnieniu prawnym decyzji przez ten organ. Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że organ II instancji ograniczył się zasadniczo do stwierdzenia, że z uwagi na skuteczne cofnięcie zgody przez P. niemożliwe było wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Ewentualny spór co do skuteczności oświadczenia, w ocenie organu, powinien zostać rozpoznany przez sąd w procesie cywilnym. Tym samym, zdaniem spółki, organ przyznał, że sytuacja nie jest do końca jednoznaczna, a pomimo tego przychylił się do stanowiska P., zamiast chociażby przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na zaistniałe wątpliwości, które ten mógłby rozstrzygnąć. Sąd administracyjny nie uznał działań organu za błędne, wobec czego, w ocenie skarżącej kasacyjnie, nieprawidłowo oddalił skargę, naruszając w ten sposób art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do samego uzasadnienia wyroku WSA w Białymstoku, wskazano, iż sąd błędnie przyjął brak naruszeń, które powinny skutkować uchyleniem decyzji wydanych w sprawie.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego podkreślono, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż brak jednoznaczności ustalenia o istnieniu zgody P. na wprowadzanie ścieków przemysłowych wykluczał przyjęcie, że warunek wynikający z powołanego wyżej przepisu został spełniony przez spółkę, wobec czego należało odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca kasacyjnie stoi na stanowisku, wedle którego ocena ta jest błędna, ponieważ oświadczenie cofające zgodę było bezskuteczne, na skutek czego należało przyjąć że zgoda istnieje, nie było mowy o jakimkolwiek braku jednoznaczności. Za chybione, zdaniem spółki, należy uznać stwierdzenia, zgodnie z którymi istnieją dwa oświadczenia P., w szczególności bezzasadne byłoby uznanie drugiego oświadczenia za uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego wadliwie (na gruncie art. 82-82 Kodeksu cywilnego). Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że można by ewentualnie rozważać w tym zakresie, czy P. nie miała prawa do uchylenia się od złożonego oświadczenia pod wpływem błędu (pozostałe przesłanki nie znajdą z pewnością zastosowania w niniejszej sprawie), nie byłoby to jednak możliwe, ponieważ spółka w żaden sposób do ewentualnego błędu się nie przyczyniła ani o nim nie wiedziała, co wyklucza możliwość uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia na tej podstawie.

W ocenie skarżącej kasacyjnie, cofnięcie oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na wprowadzanie ścieków było w tej sytuacji dopuszczalne jedynie za zgodą spółki, która to nie wyraziła takiej zgody. Zauważono, że możliwość dowolnego cofania złożonych oświadczeń prowadziłaby do niestabilności stosunków cywilnoprawnych, z których strony mogłyby się w dowolnej chwili wycofywać, dlatego tego rodzaju działania nie powinny być akceptowane przez organy administracji oraz sądy. Bezzasadne jest przy tym proponowanie rozstrzygnięcia sprawy na gruncie procesu cywilnego, podczas gdy sąd administracyjny posiada odpowiednie kompetencje, aby stwierdzić czy dane oświadczenie zostało złożone skutecznie i powinien w uzasadnieniu wyraźnie określić, jaką interpretację w tym wypadku przyjął, czego, zdaniem spółki, w niniejszej sprawie jednak zaniechano.

Kolejno wskazano, że Sąd I instancji wielokrotnie podnosi w uzasadnieniu, iż do wydania pozwolenia wodnoprawnego potrzebna jest jednoznaczna zgoda, podczas gdy z art. 407 ust. 5 w żaden sposób nie wynika że konieczne jest uzyskanie zgody "jednoznacznej" co dodatkowo jest pojęciem trudnym do zdefiniowania. W ocenie skarżącej kasacyjnie, jeżeli P. miała zamiar pozostawienia sobie możliwości wycofania zgody to należało co najmniej zamieścić odpowiednie zastrzeżenie w złożonym oświadczeniu, a najlepiej zawrzeć umowę, którą na uzgodnionych przez strony warunkach mogłaby wypowiedzieć np. w sytuacji zwiększenia obciążenia urządzeń, których jest właścicielem. Spółka stoi na stanowisku, że brak umowy oraz brak stosownych zastrzeżeń pozwala domniemywać na gruncie art. 65 § 1 k.c., że intencją P. było udzielenie spółce zgody co do zasady nieodwołalnej, którą ewentualnie odwołać można było w przypadku niespełnienia przez spółkę warunków odnośnie m.in. stężeń oraz ilości dostarczanych ścieków. Powyższe było tym bardziej możliwe, ze względu na ustawowe ograniczenie dotyczące pozwoleń wodnoprawnych, które udzielane są przez właściwe podmioty zawsze na czas oznaczony, nie byłoby to więc zobowiązanie bezterminowe. Zdaniem skarżącej kasacyjne, owa okoliczność została pominięta w rozważaniach zarówno przez organy obu instancji oraz sąd administracyjny, co łącznie z powyższym uznać należy za naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo, autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę na nową treść art. 407 ust. 5 p.w., który to przepis uległ zmianie już po rozpoczęciu postępowania w niniejszej sprawie, a sposób jego zmiany wpłynąć może na zasady interpretacji tej jednostki redakcyjnej w całości. Obok obowiązku uzyskania zgody właściciela urządzeń wprowadzono równoważną możliwość zawarcia z nim umowy przez wnioskodawcę. W ocenie skarżącej kasacyjnie można na tej podstawie stwierdzić, że zamiarem ustawodawcy było poprawienie pewnego błędu legislacyjnego, który narażał właścicieli urządzeń na obowiązek udzielenia zgody nieodwołalnej na wprowadzanie ścieków do będących ich własnością urządzeń. Zdecydowano się także na wprowadzenie możliwości wyrażenia zgody w umowie, która co do zasady jest stosunkiem prawnym, który można w określonych sytuacjach rozwiązać i wycofać się z wyrażonej zgody. Zdaniem spółki, należy przyjąć, że jednostronna zgoda jest w istocie oświadczeniem nieodwołalnym, zaś umowa stanowi alternatywną formę wyrażenia odpowiedniej zgody, która pozostawia właścicielowi urządzeń możliwość wycofania zgody po zaistnieniu ustalonych przez strony zdarzeń. Pierwotnie jednak intencją ustawodawcy było wprowadzenie obowiązku uzyskania przez wnioskodawcę zgody nieodwołalnej, wobec czego P. nie mogła jej wycofać bez zgody skarżącej kasacyjnie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny analizując treść zarzutów, a także biorąc pod uwagę uzasadnienie skargi kasacyjnej, doszedł do przekonania, że istotą omawianych zarzutów jest zakwestionowanie merytorycznego stanowiska Sądu I instancji leżącego u podstaw konkluzji o braku zgody właściciela urządzeń kanalizacyjnych na wprowadzanie do nich ścieków przemysłowych. W konsekwencji powyższego, uwzględniając argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, celowym było dokonanie łącznej oceny zarzutów naruszenia art. 407 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.; dalej: Prawo wodne) oraz art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.; dalej: Kodeks cywilny).

W myśl art. 407 ust. 1 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Stosownie do treści art. 407 ust. 2 ww. ustawy, Do wniosku dołącza się: 1) operat wodnoprawny, spełniający wymagania określone w art. 409, z oznaczeniem daty jego wykonania wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych; 2) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana; 2a) w przypadku przedsięwzięć, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa - załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile dołączenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane; 4) ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana; 5) wypisy z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 6) potwierdzenie skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jeżeli jest wymagane.

Zgodnie z art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne, do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1, dołącza się zgodę właściciela tych urządzeń lub obowiązującą na dzień złożenia wniosku umowę obejmującą zobowiązanie do odbioru tych ścieków zawartą z właścicielem tych urządzeń.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela zawarte w zaskarżonym wyroku stanowisko Sądu I instancji wskazujące na prawidłowość dokonanej przez organy administracji publicznej oceny, że w niniejszej sprawie brak było zgody właściciela urządzeń kanalizacyjnych na wprowadzanie do nich ścieków przemysłowych. Prowadząc postępowanie w sprawie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego pochodzących z terenu zakładu spółki - działka nr [...] w miejscowości Ż., powiat [...], gmina P. - do punktu zlewnego kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] obręb Miasto L., gmina L., powiat [...], woj. [...] będącego własnością P., organy administracji publicznej zobowiązane były do ustalenia, czy w dacie orzekania w obrocie prawnym funkcjonowała zgoda Przedsiębiorstwa jako właściciela urządzeń kanalizacyjnych, a zatem czy został spełniony warunek określony w art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne.

Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że organ jest w posiadaniu dwóch oświadczeń woli właściciela urządzeń kanalizacyjnych: o udzieleniu zgody (pismo z 28 stycznia 2020 r.) oraz o wycofaniu zgody (pismo z 7 maja 2022 r.). Rację ma Sąd I instancji, że są to dwa dowody z dokumentów podlegające ocenie przez organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego na zasadzie swobodnej oceny dowodów, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompetencji sądu cywilnego, uprawnionego do podważania oświadczeń woli rodzących określone skutki zobowiązaniowe. Organ administracji dysponując oświadczeniem woli właściciela urządzeń kanalizacyjnych udzielającym zgody, o której mowa w art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne, a także oświadczeniem cofającym taką zgodą, musi oprzeć się na oświadczeniu późniejszym. Ewentualne zakwestionowanie oświadczenia cofającego zgodę mogłoby być wyłącznie przedmiotem sporów rozstrzyganych w trybie postępowania cywilnego przez sądy powszechne. Nie ma racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że sąd administracyjny posiada odpowiednie kompetencje, aby stwierdzić czy dane oświadczenie zostało złożone skutecznie. Jak bowiem prawidłowo wskazał Sąd I instancji, nie jest rolą sądów administracyjnych ani organów administracji publicznej orzekanie w sprawach należących do kompetencji sądów powszechnych, a zatem rozstrzyganie o skuteczności wycofania oświadczenia woli na zasadzie art. 61 Kodeksu cywilnego lub o skuteczności uchylenia się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli na zasadzie art. 82-88 Kodeksu cywilnego. Nie do zaakceptowania byłoby bowiem, aby w państwie praworządnym te same kwestie mogły być niejako alternatywnie przedmiotem oceny przez różne organy (sądy bądź administrację) w różnych trybach (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2334/22 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji należało uznać, że złożone oświadczenie właściciela urządzeń kanalizacyjnych o wycofaniu zgody udzielonej w trybie art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne, niezakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, organy administracji publicznej powinny uwzględnić jako dowód przedstawiający aktualną wolę składającego takie oświadczenie, a zatem jako dowód kwestionujący aktualność wcześniej złożonego oświadczenia o udzieleniu zgody. Tymczasem inwestor nie zgadzając się z cofnięciem zgody, czy jakimkolwiek innym oświadczeniem drugiej strony, może poddać sprawę tego oświadczenia woli właściciela pod osąd sądu cywilnego (podobnie NSA w wyroku z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06).

W takiej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w dacie orzekania nie został spełniony warunek określony w art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne, co stanowiło podstawę do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szkodliwe dla środowiska wodnego. Powyższe wywody przesądzają o nieskuteczności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 407 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego.

W tak zakreślonych ramach prawnych oraz uwzględniając prawidłową wykładnię powołanych przepisów prawa materialnego zaprezentowaną przez Sąd I instancji, nie można również podzielić zarzutów spółki odnoszących się do naruszenia prawa procesowego. Nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję organu II instancji w sytuacji, w której decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. ani do naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję organu II instancji w sytuacji, w której decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, poprzez analizę dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji. Po wnikliwej analizie materiału sprawy i procedur poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, trafnie stwierdził, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd zasadnie uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. Jak już wyżej wskazano, obowiązkiem organu było ustalenie, czy na dzień orzekania w obrocie prawnym funkcjonowała zgoda właściciela urządzeń kanalizacyjnych. Jak słusznie podniósł Sąd I instancji, organy miały uczynić to w oparciu o reguły dowodzenia i oceny dowodów wynikających z k.p.a., a nie według reguł postępowania cywilnego.

W sprawie nie można dopatrzeć się również naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Z art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, zaskarżona decyzja spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a przy jej wydawaniu organy nie naruszyły art. 11 k.p.a. W treści decyzji podano zarówno podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, jak i zajęto stanowisko wobec całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz prawidłowo i należycie uzasadniono wydane rozstrzygnięcie.

W konsekwencji powyższych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.