Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.

T. M., reprezentowany przez pełnomocnika adwokata P. D., powołując się na art. 21 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, dalej przywoływana także jako u.d.i.p.), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...], polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem skarżącego, bądź na niewydaniu decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji, bądź umarzającej postępowanie o udostępnienie tej informacji. W skardze zawarto również wniosek o zasądzenie od Prezesa Sądu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podał, że wnioskiem z dnia 5 stycznia 2017 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez:

- sporządzenie oraz doręczenie zanonimizowanego wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w [...] wydanego w sprawie o sygn. akt [...];

- udzielenie informacji, czy którakolwiek ze stron wniosła apelację, a jeżeli tak, to pod jaką sygnaturą toczyło się postępowanie przed Sądem Apelacyjnym we [...].

Zaznaczył w skardze, że pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. Prezes Sądu "odmówił udostępnienia żądanej informacji", a podstawą odmowy było uznanie, że wniosek skarżącego nie dotyczył informacji publicznej.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że Prezes Sądu pozostaje w bezczynności, ewentualnie postępowanie jego w tym zakresie cechuje się przewlekłością, co wynika z błędnego uznania, że wniosek skarżącego z dnia 5 stycznia 2017 r. nie dotyczy informacji publicznych. W konsekwencji takiego stanu rzeczy, w ocenie strony skarżącej, Prezes Sądu Okręgowego w [...] - jako podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej w terminie zakreślonym ustawą o dostępie do informacji publicznej nie rozpoznał merytorycznie w żądnym zakresie wniosku skarżącego, do czego był zobowiązany przepisami przywołanej ustawy.

Dodatkowo skarżący wywodził, że pisma Prezesa nie można potraktować jako odmownej decyzji administracyjnej z uwagi na stwierdzenie, że nie dotyczy on informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącego przywołał poglądy doktryny oraz utrwalone w tym przedmiocie, w jego ocenie, orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swego pisma przypomniał, że skarżący wniósł o sporządzenie oraz doręczenie zanonimizowanego wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w [...] wydanego w sprawie sygn. akt [...] (oskarżony K. D.), zaś Prezes Sądu pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. zawiadomił wnioskodawcę, że odmawia udostępnienia żądanej informacji, jako że żądanie nie dotyczy informacji publicznej, lecz informacji dotyczącej określonej osoby fizycznej i jej sytuacji procesowej. Wedle organu, żądana informacja wykracza poza zakres określony w przedmiotowej ustawie, ponieważ dotyczy konkretnego podmiotu i jego sytuacji procesowej. Skoro wniosek nie dotyczył informacji związanej ze sprawami publicznymi, Prezes Sądu Okręgowego w [...] zawiadomił skarżącego o tym i odmówił udostępnienia takiej informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Skarga w sprawie niniejszej opiewa na zarzut bezczynności organu - Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą pismem z dnia 5 stycznia 2017 r. wnioskował skarżący.

Merytoryczna ocena zasadności skargi w sprawie dotyczącej bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej przebiega dwuetapowo. W pierwszej kolejności określić należy z jakim żądaniem i do kogo występuje wnioskodawca oraz ustalić, czy żądanie to stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów powołanej już wcześniej ustawy o dostępie do informacji publicznej, a podmiot, do którego strona się zwróciła jest zobowiązany do udzielenia tejże informacji. W przypadku uznania, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają zastosowanie, możliwe jest przystąpienie do kolejnego etapu, czyli oceny czy zachodzi bezczynność organu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić wypada, iż do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, a więc i Prezes Sądu (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), co w sprawie nie jest kontestowane.

Wobec tego, iż obowiązek organu do udostępnienia informacji publicznej nie jest wątpliwy w sprawie należy dokonać oceny, czy wnioskowane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy.

Wywody sądu winna rozpocząć uwaga, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za takową bowiem uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.

Powracając na grunt wniosku skarżącego przypomnieć wypada, iż wnioskował on, wskazując, że w związku z koniecznością udzielenia pomocy prawnej, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, prosi o sporządzenie i doręczenie zanimizowanego wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w [...] - wydanego w sprawie o sygnaturze [...] (oskarżony K. D.) oraz o udzielenie informacji, czy którakolwiek ze stron wniosła apelację, a jeżeli tak - to podanie pod jaką sygnaturą toczyło się postępowanie przez Sądem Apelacyjnym we [...].

W powyższym zakresie, zasadnie zatem Prezes Sądu wskazał w piśmie z dnia 25 stycznia 2017 r., że żądana informacja nie dotyczy informacji o działaniu sądów jako instytucji publicznej, a zmierza do ustalenia danych dotyczących określonej osoby fizycznej i jej sytuacji procesowej.

Wbrew zatem zarzutom skargi - w przedstawionej wyżej sytuacji - Prezes Sądu uczynił zadość obowiązkom wynikającym ze złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r., który wpłynął do biura podawczego Sądu Okręgowego w [...] w dniu 11 stycznia 2017 r. Czynność podjęta przez wymieniony podmiot – skierowanie do skarżącego zawiadomienia z dnia 25 stycznia 2017 r. - została dokonana w prawidłowym terminie oraz formie.

W tym miejscu dostrzec przyjdzie, że powołany we wniosku z dnia 5 stycznia 2017 r. przepis art. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 1999) stanowi, że zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Stąd, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie można zarzucić organowi, iż nie odczytał wniosku skarżącego jako domaganie się udostępnienia danych o charakterze informacji publicznej, skoro wniosek takiego żądania nie zawierał, a powołując się na przepisy dotyczące świadczenia pomocy prawnej nawiązywał do działania adwokata w konkretnej sprawie. W konsekwencji, podkreślenia wymagało, że wymieniony wniosek nie zawierał żądania udostępnienia wyroków sądowych i ich uzasadnień, a zatem rozbudowane twierdzenia skargi w tym zakresie, nie dotyczyły niniejszej sprawy.

Wobec powyższego, jeśli żądana informacja, nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie jest zobligowany do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, a jedynie do zawiadomienia o tym wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z cytowanym w skardze art. 16 ust. 1 u.d.i.p. forma decyzji została przewidziana dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, który również dotyczy wyłącznie informacji publicznej. Natomiast w przedmiotowej sprawie - jak już była o tym mowa - wniosek skarżącego z dnia 5 stycznia 2017 r., nie dotyczył informacji publicznej.

Z powyższych powodów bezpodstawne były zarzuty skargi dotyczące braku wydania przez Prezesa Sądu decyzji w kwestii przedmiotowego wniosku skarżącego.

Jedynie na marginesie dodać należało, że nie ulega kwestii, iż wyroki sądowe stanowią informację publiczną, w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej - wśród innych dokumentów urzędowych, wymienione zostały również orzeczenia sądów powszechnych. Jednakże wniosek w niniejszej sprawie - jak już była o tym mowa - nie zawierał żądania udostępnienia wyroków sądowych, wyraźnie odnosił się do kwestii związanej ze świadczeniem pomocy prawnej w sprawie karnej o przywołanej we wniosku sygnaturze.

Bez związku zatem z treścią wniosku z dnia 5 stycznia 2017 r. są twierdzenia skargi, że zanonimizowanie danych w wyrokach lub postanowieniach sądów nie stanowi przetworzenia informacji wynikających z tych orzeczeń. Przedmiotowy wniosek nie dotyczył bowiem wymienionych danych.

W podsumowaniu podnieść raz jeszcze należało, że z uwagi na to, iż żądana informacja nie miała charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie miał podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, a jedynie był zobowiązany do zawiadomienia o tym wnioskodawcy. W odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 5 stycznia 2017 r. - Prezes Sądu Okręgowego w [...] w zawiadomieniu z dnia 25 stycznia 2017 r., zawarł informację co do powyższej kwestii.

Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący bezczynności wymienionego podmiotu w zakresie wniosku z dnia 5 stycznia 2017 r. Wobec tego - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skargę należało oddalić.