Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca E.F. domagała się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia

w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego

z urzędu.

W motywach powyższego wskazała, iż jedynym źródłem jej utrzymania

jest świadczenie rentowe wynoszące 602,00 zł. Nie posiada żadnego majątku stałego ani kont bankowych. Zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jej syna, który pokrywa wszelkie wydatki z tym związane. Syn pracuje bowiem i prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe w innym mieście. Natomiast z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej. Ponieważ mąż zamieszkuje obecnie w L. woj. L.,

nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.

Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła:

- decyzję z dnia [...] r. o ponownym ustaleniu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy;

- akt notarialny z dnia [...] r. ustanawiający umowę majątkową małżeńską;

- odpis z księgi wieczystej lokalu mieszkalnego o pow. 73 m2, którego właścicielem jest syn skarżącej zatrudniony na czas nieokreślony w "A" w W.za wynagrodzeniem 4.100,00 zł brutto (vide: umowa o pracę z dnia [...] r.);

- pozew o alimenty małżeńskie złożony [...] r. w Sądzie Rejonowym

w S. w Wydziale [...] Rodzinnym i Nieletnich.

Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...]r. wyjaśniła, iż nie jest

w stanie przedłożyć zeznania podatkowego za 2009 r., jako że z organami podatkowymi rozlicza ją ZUS. Ponieważ opłata za zaświadczenie wystawione przez Urząd Skarbowy wynosi 21 zł nie będzie mogła jej wygospodarować. Ponadto oświadczyła, iż do dokumentacji majątkowej męża nie ma dostępu. Od momentu, kiedy mąż zaczął mieć problemy z alkoholem ustanowiła rozdzielność majątkową. Na dzień dzisiejszy nie zna miejsca jego pobytu. Tym bardziej, że miejscowość, którą podała

we wniosku stanowiła jedynie według jej przypuszczeń tymczasowe miejsce pracy

i zamieszkania jej męża, z którym kontaktowała się wówczas telefonicznie.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie

od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX

nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego

w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające

to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie

i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy,

iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja finansowa budzi bowiem poważne wątpliwości, jako że podane

w treści formularza dane nie pokrywają się z dokumentacją źródłową nadesłaną do akt przy piśmie z dnia [...] r. Okoliczność ta rzutuje na ocenę wiarygodności złożonych oświadczeń, które i tak okazały się niepełne. Należy bowiem zauważyć, iż skarżąca z jednej strony twierdzi, że nie zna sytuacji majątkowej swojego męża albowiem nie ma dostępu do jego dokumentacji majątkowej, a z drugiej strony powołuje się na złożony w Sądzie Rejonowym pozew o alimenty małżeńskie, z treści którego wynika, iż posiada wiedzę o źródłach i wysokości uzyskiwanych przez męża dochodów, tj. świadczenie rentowe w wysokości ok. 1.730,00 zł oraz jego możliwości finansowych związanych z dodatkowym zatrudnieniem, w ramach którego może dorobić do dochodu legalnie ok. 1.400,00 zł. Ponadto oświadcza, iż nie zna miejsca pobytu męża, z którym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, natomiast w treści pozwu jako miejsce jego zamieszkania wskazuje adres pod którym ona również zamieszkuje,

tj. mieszkanie należące do ich syna. Jednocześnie jako ponoszone koszty utrzymania mieszkania podaje kwotę ok. 1.000,00 zł (tj. czynsz, energia elektryczna, gaz, media, ogrzewanie, abonament RTV), natomiast w rubryce nr 5 formularza zeznaje, iż te ponosi syn, który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe w innym mieście. Niezależnie od powyższego z akt sprawy ustalono, że uiszczane dotychczas przez skarżącą opłaty sądowe dokonywane były w formie elektronicznej z konta

bankowego jej męża, tj. Banku (...). W tej sytuacji trudno uznać podane wyżej dane

za wiarygodne, wewnętrznie spójne i kompletne. Do dnia dzisiejszego skarżąca

nie przedłożyła bowiem zeznania podatkowego za rok 2009 twierdząc, iż z organami podatkowymi rozlicza ją ZUS, jako że nie posiada innych dochodów. Należy jednak zauważyć, iż decyzja o ponownym ustaleniu prawa do renty pochodzi z [...] r., a zatem nie można w sposób jednoznaczny wykluczyć braku innych źródeł dochodu u skarżącej. Tym bardziej, że brak informacji w tym zakresie pochodzących

z wcześniejszego okresu. Nie nadesłała również dokumentów źródłowych potwierdzających jakoby syn skarżącej prowadził oddzielne gospodarstwo domowe

w innym mieście. Z dołączonej do pisma procesowego z dnia [...] r. umowy

o pracę, zawartej z jej synem, wynika bowiem, iż ten dalej posługuje się miejscem zamieszkania położonym w S., będącym jednocześnie adresem zamieszkania jego rodziców. Zatem i z tego powodu przyjąć należało, iż złożony wniosek

nie zasługiwał na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego fakt, iż miesięczne dochody syna skarżącej wynoszą 4.100,00 zł brutto ma również istotne znaczenie

w sprawie. Obowiązek wzajemnego wspierania się i alimentacji dotyczy bowiem

nie tylko małżonków ale i dzieci (por.: art. 23, 27, 87 i 128 ustawy z dnia 25 lutego

1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Dlatego też możliwość pozyskania przy pomocy rodziny środków na opłacenie kosztów postępowania musi zostać uwzględniona przy ocenie sytuacji finansowej strony skarżącej (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 146/08, LEX nr 527887). Należy bowiem oczekiwać, iż niezbędnej pomocy i wsparcia wnioskodawca poszukiwać będzie w pierwszej kolejności u członków swojej najbliższej rodziny. Trudno przecież wymagać, że to Skarb Państwa jest zobowiązany wspierać osoby znajdujące się w danym momencie w trudnej sytuacji materialnej, skoro mają one członków rodziny, którzy chcą i mogą im pomóc.

Tym bardziej, że nie wykazano w żaden sposób jakoby pomoc ta leżała poza zasięgiem ich możliwości finansowych.

Wobec powyższego stwierdzić należało, iż przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie

nie wystąpiła. Za takim stanowiskiem przemawia ugruntowany już w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się

od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności

z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy

do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8 oraz z dnia 9 września 2004 r.

sygn. akt FZ 360/04 niepubl.).

Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z

art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.