Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu oddala skargę

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej jako "SKO w C." lub "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. (dalej jako "strona skarżąca", "Stowarzyszenie"), na postanowienie Wójta Gminy W. (dalej jako "organ I instancji", "Wójt") z dnia [...] września 2022 r., znak [...] o odmowie dopuszczania na prawach strony tej organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek D. S.A. (dalej jako "Inwestor") w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną oraz towarzyszącą, w tym miejsca parkingowe, billboard reklamowy, zadaszenie nad strefą dostaw oraz latarnie oświetleniowe na terenie części działki nr ewid. [...] w miejscowości W. gmina W., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2022r. Stowarzyszenie zwróciło się do Wójta o dopuszczenie na prawach strony do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wszczętej na wniosek D. S.A. w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną oraz towarzyszącą, w tym miejsca parkingowe, billboard reklamowy, zadaszenie nad strefą dostaw oraz latarnie oświetleniowe na terenie części działki nr ewid. [...]. Wniosek uzasadniono celami statutowymi Stowarzyszenia, wymienionymi w § 6 Regulaminu Stowarzyszenia.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. Wójt Gminy W. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Zażalenie na powyższe postanowienie, złożył w imieniu Stowarzyszenia profesjonalny pełnomocnik.

Po rozpatrzeniu zażalenia, SKO w C. postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r. [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Wójt postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wszczętej na wniosek Inwestora w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. inwestycji.

Zażalenie na to postanowienie złożyło Stowarzyszenie [...]

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, a także z wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2022 r. oraz Regulaminem Stowarzyszenia [...] i zawartych w nim zapisów pkt. 6, SKO w C. nie podzieliło stanowiska Wójta, wskazując, że analiza zebranych materiałów nie pozwala na stwierdzenie że cele statutowe stowarzyszenia uzasadniają udział tej organizacji w niniejszym postępowaniu. W ocenie organu II instancji pierwsza przesłanka zawarta w art. 31 §1 pkt 2 k.p.a. (tj. uzasadnienie celami statutowymi) została spełniona. W Rozdziale II "Cele i środki działania" regulaminu ww. Stowarzyszenia w pkt. 6 zawarto bowiem zapisy:

Celem stowarzyszenia jest:

a) Wspieranie i podejmowanie inicjatyw służących ochronie krajobrazu kulturowego, wzmacniających tożsamość regionalną i lokalną gospodarkę, tj. na terenie działania Stowarzyszenia;

b) aktywizowanie i reprezentowanie interesów lokalnej społeczności, zamieszkałej na terenie działania Stowarzyszenia, w toczących się przed organami administracji publicznej postępowań w sprawach mogących mieć wpływ na jakość życia, środowisko, estetykę krajobrazu terenu działania Stowarzyszenia;

k) dbanie o harmonijny rozwój gospodarczy, zdrową konkurencję oraz ład przestrzenny na terenie działania Stowarzyszenia.

Zdaniem organu II instancji powyższe zapisy celów statutowych Stowarzyszenia wyczerpują pierwszą przesłankę zawartą w art. 31 §1 pkt 2 k.p.a.

Dalej SKO w C. podzieliło zdanie Wójta, że nie została spełniona kolejna przesłanka umożliwiająca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu, a mianowicie brak jest interesu społecznego uzasadniającego udział Stowarzyszenia [...] w tym postępowaniu, bowiem pojęcie "interesu społecznego" jako przedmiotu licznych analiz i sporów, zarówno w doktrynie prawniczej, jak i w orzecznictwie sadowoadministracyjnym - jako klauzula generalna - ze swojej istoty nabiera pełnej treści dopiero w drodze wykładni prawnej, dokonanej w konkretnych okolicznościach faktycznych danej sprawy. Ocena wystąpienia przesłanki interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu należy do organu administracyjnego. Organ II instancji powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. Akt IV SA/Wa 1079/10, (LEX nr 758675) podniósł, że "Organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy".

Kolejno organ II instancji wskazał, że interes społeczny wymaga konkretyzacji poprzez wskazanie przez wnoszącego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, wartości istotnych ze społecznego punktu widzenia i odniesienia ich do przedmiotu postępowania. Organ zaaprobował zdanie NSA powołując się na wyrok z dnia 2 czerwca 2009 r., II OSK 897/08, LEX 549644, że powołanie się na tak ogólne wartości jak ład przestrzenny czy dbałość o interes mieszkańców, a także rodzaj inwestycji objętej wnioskiem nie dają podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego.

SKO w C. zauważył, że we wniosku o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu z dnia [...] kwietnia 2022 r., Stowarzyszenie wskazało jedynie bardzo ogólne przesłanki w celu wykazania istnienia interesu społecznego. Stowarzyszenie powołało się na prawo społeczności do informacji o inwestycji i jej wpływie na jakość życia, środowisko czy estetykę krajobrazu. Ponadto wskazało że powstanie inwestycji będzie miało wpływ na zastany ład przestrzenny. Stowarzyszenie wskazało że jego udział może przyczynić się do uzupełnienia postępowania o materiał dowodowy i wyjaśnienia istotnych faktów. Zdaniem organu II instancji Stowarzyszenie nie wskazało wartości istotnych ze społecznego punktu widzenia i nie odniosło ich do przedmiotu postępowania. Spełnieniem wymogu istnienia interesu społecznego nie może być wynikająca z regulaminu tego Stowarzyszenia chęć wspierania i podejmowania inicjatyw służących ochronie krajobrazu kulturowego; aktywizowanie i reprezentowanie interesów lokalnej społeczności, w toczących się przed organami administracją publicznej postępowań w sprawach mogących mieć wpływ na jakość życia, środowisko, estetykę krajobrazu; oraz dbanie o ład przestrzenny. Zamiar uczestnictwa w niniejszym postępowaniu jest według Kolegium jedną z form realizacji celów statutowych Stowarzyszenia, a nie okolicznością która mogłaby uzasadnić dopuszczenie Stowarzyszenia [...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Kolejno SKO w C. podniosło, że wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu, nie może być poparty wyłącznie uzasadnieniem, że Stowarzyszenie [...] reprezentuje społeczność lokalną zainteresowaną rozstrzygnięciem sprawy, gdyż powstanie inwestycji będzie miało wpływ na zastany ład przestrzenny. Organ II instancji wyjaśnił, że gdyby taka ogólnikowa argumentacja mogła być podstawą do wykazania interesu społecznego, to ww. Stowarzyszenie należałyby dopuszczać do udziału w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy, w której złożyłoby ono stosowny wniosek.

Również twierdzenia Stowarzyszenia, że jego uczestnictwo w postępowaniu może przyczynić się do uzupełnienia postępowania o materiał dowodowy i wyjaśnienia istotnych faktów nie jest wystarczające do wykazania interesu społecznego. Kwestie powyższe w toku postępowania lokalizacyjnego, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa ma zbadać sam organ, działając w oparciu o przepisy procedury administracyjnej oraz ustawy o palowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ma on m.in. zbadać poprawność pod względem formalnym wniesionego wniosku o ustalenie warunków zabudowy, zawiadomić o wszczęciu postępowania, przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe w tym przeprowadzić stosowną analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, przygotować projekt decyzji i uzyskać wymagane prawem uzgodnienia odpowiednich organów oraz zawiadomić o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji, umożliwiając uczestnikom postępowania w wyznaczonym terminie zajęcie stanowiska w sprawie czy zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Przepisy wskazanych powyżej ustaw nakładają na organ prowadzący postępowanie szereg obowiązków, które muszą być spełnione w toku postępowania przed wydaniem decyzji, a udział ww. Stowarzyszenia w tym postępowaniu nie jest konieczny do zrealizowania tych obowiązków przez organ administracji publicznej.

Kolejno organ II instancji wyjaśnił, że charakter planowanego przedsięwzięcia nie wskazuje na to, że będzie on znacznie ingerował w istniejący ład przestrzenny. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z projektu decyzji i sporządzonej analizy urbanistycznej wynika, że planowana inwestycja będzie kontynuacją funkcji usługowo-handlowej występującej już w wyznaczonym obszarze analizowanym, a parametry ustalone dla tej inwestycji nie odbiegają od parametrów budynków występujących w tym obszarze i mieszczą się w wartościach tych parametrów w tym obszarze występujących. Jednocześnie charakter planowanej inwestycji nie wymaga dla niej wcześniejszego uzyskania decyzji środowiskowej, gdyż nie jest ona zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących wymagać sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Dalej SKO w C. podniosło, że dopuszczenie organizacji społecznej musi uzasadniać potrzeba ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego, zaś w jego ocenie Stowarzyszenie takiego interesu skutecznie nie wykazało. Organ II instancji podzielił stanowisko Wójta, że nie zostało wykazane na czym miałoby polegać działanie w zakresie interesu społecznego. Stowarzyszenie w sposób ogólny powoływało się na ochronę ładu przestrzennego, wpływ na jakość życia lokalnej społeczności, środowisko i estetykę krajobrazu. Jednak nie wskazało jaki konkretnie interes społeczny mógłby podlegać ochronie czy kontroli w niniejszym postępowaniu, jak również w jaki sposób planowana inwestycja mogłaby negatywnie wpłynąć na ład przestrzenny.

Końcowo SKO w C. wyjaśnił, że wbrew temu, co twierdzi Stowarzyszenie w treści złożonego zażalenia, organ I instancji nie dopuścił się naruszenia ani art. 31 § 1 k.p.a. Organ I instancji w sposób prawidłowy przeanalizował wniosek Stowarzyszenia i uznał, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wymienione właśnie w treści art. 31 § 1 k.p.a.

Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w S., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w stopniu który może mieć wpływ na wydane postanowienie, tj.:

1) art. 31 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie również przez Organ II instancji, iż Skarżąca nie wykazała istnienia interesu społecznego, uprawniającego ją do udziału w postępowaniu, podczas gdy skala planowanej inwestycji, jak również jej wpływ na środowisko naturalne oraz zagospodarowanie przestrzenne na terenie działania Stowarzyszenia są znaczące, o czym między innymi świadczy fakt położenia działki na której ma powstać Inwestycja w obszarze [...];

2) art. 31 § 2 k.p.a. polegające na błędnym niezastosowaniu i przyjęciu, że Skarżąca nie wyjaśniła, w czym przejawia się interes społeczny Stowarzyszenia, którego celem statutowym jest m.in. udział w postępowaniach administracyjnych w sprawach mogących mieć wpływ na jakość życia środowisko i estetykę krajobrazu terenu działania Stowarzyszenia - w udziale w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną oraz towarzyszącą, w tym miejsca parkingowe, billboard reklamowy, zadaszenie nad strefą dostaw oraz latarnie oświetleniowe na terenie części działki o nr. ewid. [...] w miejscowości [...].(dalej "Postępowanie"), co w rezultacie doprowadziło do odmówienia Stowarzyszeniu udziału w Postępowaniu, podczas gdy Stowarzyszenie podało argumenty za działaniem w interesie społecznym oraz wskazało na odpowiednie cele statutowe i potrzebę kontroli nad wpływem inwestycji na ład przestrzenny, co skutkowało błędnym ustaleniem przez organ stanu faktycznego i odmówieniem Skarżącej dopuszczenia do udziału w Postępowaniu na prawach strony.

3) art. 7 k.p.a., art. 77§ 1 k.p.a., art. 80k.p.a. oraz art. 107 §3k.p.a. polegające na jego błędnym niezastosowaniu poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie wyjaśnia w sposób wystarczający na jakiej podstawie organ uznał, że planowana Inwestycja nie będzie znacznie ingerowała w ład przestrzenny, jak również na jakiej podstawie Organ uznał, iż Inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji gdy działka na której ma powstać Inwestycja znajduje się w obszarze [...], co skutkowało niewyjaśnieniem istotnej okoliczności w niniejszym postępowaniu, w konsekwencji odmówieniem Skarżącej dopuszczenia do udziału w Postępowaniu na prawach strony;

4) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na jego błędnym niezastosowaniu i nie rozważaniu przez Organ czy działka na której ma powstać Inwestycja znajduje się w obszarze [...] którego opis znajduje się w załączniku do Rozporządzeniem nr 25 Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...], co skutkowało niewyjaśnieniem istotnej okoliczności w niniejszym postępowaniu, w konsekwencji odmówieniem Skarżącej dopuszczenia do udziału w Postępowaniu na prawach strony;

5) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. polegające na jego błędnym niezastosowaniu poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie wyjaśnia w sposób wystarczający okoliczności zarówno faktycznych jak i prawnych, które przemawiałyby za odmową dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania, w szczególności Organ pominął fakt istnienia rzeczywistego interesu społecznego w nadzorowaniu postępowania decydującego o ingerencji w ład przestrzenny, a związanego z faktem położenia działki na której ma powstać Inwestycja w obszarze [...], który przemawiał za dopuszczeniem Stowarzyszenia do postępowania, co doprowadziło do istotnego naruszenia przepisów postępowania oraz wydania błędnej decyzji.

Pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie od SKO w C. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi opisano stan faktyczny sprawy i szeroko przedstawiono stanowisko na poparcie jej treści powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Skarżące Stowarzyszenie ustosunkowując się do zaskarżonego postanowienia powołując się na orzecznictwo wyjaśniło, że za udziałem skarżącej w postępowaniu przemawia prawo społeczności do informacji o inwestycji i jej wpływie na ich jakość życia, środowisko, estetykę krajobrazu. Stowarzyszenie podniosło, że reprezentuje społeczność lokalną zainteresowaną rozstrzygnięciem sprawy, gdyż powstanie inwestycji będzie miało wpływ na zastany ład przestrzenny - biorąc pod uwagę fakt, że inwestycja znajduje się w obszarze [...]. Wyjaśniono także, że w interesie społeczności pozostaje sprawowanie kontroli nad postępowaniem dotyczącym lokalizacji nowych inwestycji, na terenie ich zamieszkania. W niniejszej sprawie w szeroko rozumianym interesie społecznym zdecydowanie leży udział w postępowaniu Stowarzyszenia, które jako reprezentant interesów lokalnej społeczności może przyczynić się do uzupełnienia postępowania o materiał dowodowy i wyjaśnienia istotnych faktów, co pozwoli na najpełniejsze zrealizowanie zasady prawdy materialnej w tym postępowaniu.

Stowarzyszenie bierze aktualnie udział w ponad 5 postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy na terenie działania Stowarzyszenia, w których wielokrotnie udowodniło już swoją wiedzę w zakresie materii postępowania, bowiem niejednokrotnie Samorządowe Kolegia Odwoławcze przyznają Stowarzyszeniu rację i np. uchylają wydane decyzje o warunkach zabudowy i przekazują sprawy do ponownego rozpoznania organom I instancji. W przypadku braku udziału skarżącej w opisanych powyżej postępowaniach wydane decyzje nie spotkałyby się z żadną kontrolą (uzyskanie pozytywnej decyzji dla inwestora jest najważniejsze - a zatem nie wnosiłby on żadnych zastrzeżeń), co tym samym doprowadziłoby do sytuacji, w których w obrocie prawnym funkcjonowałyby decyzje, które z uwagi na swoją nieprawidłowość naruszałyby podstawowe prawa i interesy danej społeczności.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga była niezasadna.

Przedmiotem skargi w tej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] września 2022 r., znak [...]o odmowie dopuszczania na prawach strony tej organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek Inwestora w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną oraz towarzyszącą, w tym miejsca parkingowe, billboard reklamowy, zadaszenie nad strefą dostaw oraz latarnie oświetleniowe na terenie części działki nr ewid. [...]

Zgodnie z treścią art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, 2) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, 3) przemawia za tym interes społeczny. Istota rozwiązania przyjętego w art. 31 k.p.a. polega m.in. na tym, że organizacja społeczna może wyegzekwować od organu administracji publicznej, jednak tylko w uzasadnionych przypadkach, działanie polegające na wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie, w której organ postępowania takiego nie samodzielnie nie wszczął, pomimo tego, że był do tego umocowany. Możliwość żądania przez organizacje społeczne wszczęcia postępowania w sprawie ma zatem na celu m. in. wprowadzenie społecznej kontroli dla spraw o istotnym znaczeniu np. dla określonej grupy mieszkańców danego obszaru.

Z załączonego do wniosku regulaminu działalności Stowarzyszenia wynika, iż cele Stowarzyszenia określono w Rozdziale II pkt 6 i są to, m.in. a) wspieranie i podejmowanie inicjatyw służących ochronie krajobrazu kulturowego, wzmacniającego tożsamość regionalną i lokalną gospodarkę, tj. na terenie działania Stowarzyszenia; b) aktywizowanie i reprezentowanie interesów lokalnej społeczności zamieszkałej na terenie działania Stowarzyszenia w toczących się przed organami administracji publicznej postępowania w sprawach mogących mieć wpływ na jakość życia, środowisko, estetykę krajobrazu terenu działania Stowarzyszenia. Z celów tych wynika, że Stowarzyszenie m.in. reprezentuje interesy lokalnej społeczności zamieszkałej na terenie działania Stowarzyszenia w toczących się przed organami administracji publicznej postępowania w sprawach mogących mieć wpływ na jakość życia, środowisko, estetykę krajobrazu. Do takich postępowań można zaliczyć postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji mogących mieć wpływ na "jakość życia, środowisko, estetykę krajobrazu". Organ II instancji nie zakwestionował tego, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie jest uzasadniony celami statutowymi organizacji społecznej. Zarzut skargi naruszenia przez ten organ art. 31 § 1 k.p.a. w tym zakresie jest więc nieuzasadniony.

Natomiast organy obu instancji słusznie uznały, że za udziałem Stowarzyszenia w tym postępowaniu nie przemawia interes społeczny w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 22 sierpnia 2017 r., II OSK 2970/15, wyrok NSA z 16 lipca 2008 r., II OSK 843/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2022 r., IV SA/Wa 395/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09, jest zjawiskiem normalnym, iż w niektórych sytuacjach organizacja społeczna będzie mogła występować w obronie interesu publicznego (np. przeciwko naruszaniu zasad swobody gospodarczej w danej dziedzinie) i takie działania organizacji będą jednocześnie zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków. Rzecz jednak w tym, by na gruncie konkretnych indywidualnych spraw (zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego) rola określonej organizacji społecznej, która zabiega o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, była jednoznaczna i klarowna. Na tle każdej z tych spraw musi być jasne (zarówno dla organu administracji publicznej, jak i dla sądu administracyjnego) czy udział organizacji w tym postępowaniu prowadzi do realizacji celów statutowych, czy też jest tylko zinstytucjonalizowaną formą popierania konkretnych interesów określonych podmiotów.

W tej sprawie Kolegium wskazało, że planowana inwestycja ma polegać na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną oraz towarzyszącą, w tym miejsca parkingowe, billboard reklamowy, zadaszenie nad strefą dostaw oraz latarnie oświetleniowe. Mając na uwadze charakter planowanego obiektu, prawdopodobnie zostanie w nim zlokalizowany między innymi supermarket spożywczy. Jak wynika ze zgromadzonego materiału znajdującego się w aktach sprawy, w skład Zarządu [...] oraz jego Komisji Rewizyjnej wchodzą pracownicy firmy [...] (Dyrektor Generalny), [...] (dział handlowy), [...] (Dyrektor Centrum Logistycznego). Członkiem Stowarzyszenia jest [...]– kierownik w firmie [...]- co wynika z dołączonego do wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. pełnomocnictwa - członkiem Stowarzyszenia jest również [...]– właściciel firmy [...] oraz jego żona [...].

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że niniejsza sprawa jest jedną z kilku spraw zainicjowanych przez Skarżącą przed tutejszym Sądem. Stąd też Sąd posiada wiedzę z urzędu (m. in. z akt sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2502/22) zainicjowanej przez Skarżącą do toczących się postępowań przed tutejszym Sądem. Ustalono, że firma [...] od wielu lat prowadzi w [...] supermarket spożywczy, dla którego sklepy zlokalizowane w obiektach stanowiących przedmiot inwestycji stanowiłyby konkurencję. Z okoliczności tej sprawy wynika, że w niniejszym postępowaniu celem Stowarzyszenia nie jest reprezentowanie interesu społecznego oraz celów statutowych Stowarzyszenia, a jedynie chęć udziału w sprawie, która dotyczy realizacji inwestycji mogącej być konkurencją w stosunku do pracodawcy niektórych z członków Stowarzyszenia. Z urzędu wiadomym jest, że Stowarzyszenie zgłaszało swój udział w innych postępowaniach dotyczących wyłącznie inwestycji stanowiących obiekty mogące stanowić konkurencję dla obiektów handlowych firmy [...]. Stowarzyszenie jest zainteresowane rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy nie z uwagi na dbałość o interes społeczny, ale z uwagi na funkcjonowanie w bliskiej odległości w stosunku do terenu objętego inwestycją przedsięwzięć zrealizowanych przez firmę [...]. Twierdzenie Stowarzyszenia, że działa ono w interesie lokalnej społeczności jest – w okolicznościach tej sprawy – niewiarygodne. Działanie Stowarzyszenia w tej sprawie jest zinstytucjonalizowaną formą popierania interesów konkretnej firmy, dla której planowana inwestycja mogłaby stanowić konkurencję. W związku z powyższym Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi naruszenia art. 31 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, iż skarżąca nie wykazała istnienia interesu społecznego, uprawniającego ją do udziału w postępowaniu.

W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi błędnego zastosowania przez organy obu instancji art. 31 § 2 k.p.a. i odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a., gdyż zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie, w którym organ przedstawił zarówno stan faktyczny sprawy, jaki i dokonano analizy prawnej przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.