Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Jacek Bursa Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2012 r sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] decyzją nr [...] z dnia 21.03.2011 r. (znak: [...]) na podstawie art. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn.zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał inwestorowi Polskiej Telefonii Komórkowej "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na budynku mieszkalnym położonym na działce nr "1" obr. [...] przy ul. [...] w K., poprzez demontaż : szafy sterowniczej, trzech anten sektorowych, drabinki typu "[...]" oraz okablowania całej przedmiotowej stacji bazowej.

W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1. postępowanie w sprawie budowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wykonanej bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zostało wszczęte z urzędu, po informacji Z. i J. K.,

2. w ramach przeprowadzonych czynności stwierdzono, że na dachu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr "1" obr. [...] przy ul. [...] w K. zamontowany został maszt o wysokości powyżej 3 m, wraz z anteną i okablowaniem stacji telefonii komórkowej. Inwestorem jest Polska Telefonia Komórkowa "[...]" Sp. z o.o. Inwestor dokonał w Urzędzie Miasta K. Wydział Architektury i Urbanistyki zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu masztu z zastrzałami o wysokości 9,5 m (6,13m nad poziom dachu), na dachu budynku, ul. [...] w K., dz. nr "1" obr. [...]. Prezydent Miasta K. wydał zaświadczenie z dnia 23.06.2009 r., w którym zaświadcza o niewniesieniu sprzeciwu w drodze decyzji wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w ww. zakresie.

3. roboty budowlane prowadzone na budynku przy ul. [...] w K. przekraczają zakres dokonanego przez inwestora zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanego. W związku z czym postanowieniem z dnia 02.12.2010 r., (znak: [...]), wstrzymano prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych oraz nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia określonych w postanowieniu dokumentów.

4. dnia 14.12.2010 r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że z przestrzeni strychowej przedmiotowego budynku wyprowadzono stalowy ruszt, na którym zamontowano stalowy maszt wraz z zastrzałami stabilizującymi. Na ruszcie ustawiono szafę sterowniczą wraz z okablowaniem, a na maszcie zamontowano trzy anteny sektorowe. Od szafy sterowniczej biegnie kabel zasilający do złącza elektrycznego i licznika energii elektrycznej. Zgodnie z oświadczeniem złożonym do protokołu z oględzin przez pełnomocnika inwestora prace budowlane związane z budową przedmiotowej stacji bazowej zostały przerwane i nie są kontynuowane.

5. w związku z pismami Z. i J. K. zawiadamiającymi o dalszym prowadzeniu robót związanych z budową przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej w dniu [...].12.2010 r., przeprowadzono czynności kontrolne w wyniku których stwierdzono, że roboty budowlane przy budowie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej nie były kontynuowane.

6. za strony przedmiotowego postępowania uznano Polską Telefonię Komórkową "[...]" Sp. z o.o. - inwestora wykonanych robót budowlanych, B. C. - właścicielkę działki nr "1" obr. [...] zabudowanej budynkiem, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej oraz Z. i J. K. - współwłaścicieli działki nr "2" obr [...] przy ul. [...] w K.. Z. i J. K. posiadają status strony w toczącym się postępowaniu, zgodnie z treścią art. 28 kpa. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18.03.2008 r. (I OSK 127/2007) cyt: "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać zaniechania lub ograniczania czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu- stany postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podmiot ma interes prawny w konkretnym postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawna, a przedmiotem tego właśnie postępowania istnieje uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie czyniącym go bezpośrednio "zainteresowanym" w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Ta realność (aktualność) jest istotną cechą interesu prawnego, eksponowaną zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie sadowym". Art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane do kręgu stron w postępowaniach dotyczących robót budowlanych zalicza między innymi właścicieli nieruchomości sąsiednich znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego.

7. roboty na budynku mieszkalnym, jednorodzinnym przy ul. [...] w K. przekraczają zakres robót określony w zgłoszeniu dokonanym przez inwestora w UM Wydział Architektury i Urbanistyki. Stacja bazowa telefonii komórkowej realizowana na dachu budynku stanowi, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowym budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Stanowi ona całość techniczno-użytkową wraz z jej instalacjami i urządzeniami. Niezależnie od sposobu jej umieszczenia, czy to na istniejącym budynku, czy na innym obiekcie budowlanym, czy jest obiektem wolnostojącym jest ona obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego stanowiącym całość techniczno -użytkową.

8. odwołując się do stanowiska NSA (wyrok z dnia 07.04.2010 r. II OSK 1342/09) stwierdzono, że rozdzielanie poszczególnych etapów procesu budowlanego i eliminowanie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poszczególnych jego części (w niniejszej sprawie chodzi o rozdzielenie budowy wieży telekomunikacyjnej oraz instalacji na tej wieży urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne) stanowi obejście prawa. W myśl zasady wyrażonej w art. 33 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a jedynie wyjątkowo, w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, może dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem - co nie może dotyczyć przedmiotu sprawy niniejszej. W rozpoznawanej sprawie, budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., jest stacja bazowa telefonii komórkowej jako całość, nie zaś jej poszczególne elementy. Oczywistym jest, jak już wyżej zostało podniesione, że racjonalne uzasadnienie dla budowy wieży telekomunikacyjnej ma związek z zainstalowaniem na tym obiekcie anten sektorowych, służących celom telekomunikacyjnym. Nieprawidłowe i nieuprawnione jest zatem rozdzielanie poszczególnych etapów procesu budowlanego i eliminowanie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę niektórych spośród jego części.

9. w związku w powyższym w przedmiotowej sprawie ma wprost zastosowanie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r., gdyż stacja bazowa telefonii komórkowej jest obiektem budowlanym - budowlą, na budowę której zgodnie z art. 28 ust 1 tego prawa wymagane jest ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.

10. postanowieniem z dnia 02.12.2010 r., wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i zażądano od inwestora przedłożenia czterech egzemplarzy projektu wraz ze stosownymi uzgodnieniami i pozwoleniami, w tym uzgodnień z zakresu ochrony środowiska oraz zaświadczeniem prezydenta miasta o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy-w terminie do 28.02.2011 r. Inwestor o tyle zastosował się do treści postanowienia, że robót nie kontynuował ale też, przedłożone dokumenty w dniu 20.01.2010 r., związane z wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych tj. projekt budowlany wykonawczy stacji bazowej PTK [...], ul. [...] Nazwa stacji: [...], Nr stacji [...], oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością bez wymaganych uzgodnień, opinii, pozwoleń nie stanowi przedłożenia dokumentów żądanych postanowieniem. W szczególności nie przedłożono zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ani dokumentu potwierdzającego, iż inwestor podjął działania w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

11. skoro inwestor nie zastosował się w całości do treści postanowienia z dnia 02.12.2010 r., to tym samym nie wykazał woli legalizacji wykonanych robót co w konsekwencji musi prowadzić do nakazania wykonania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na budynku mieszkalnym położonym na działce nr "1" obr. [...] przy ul. [...] w K., poprzez demontaż : szafy sterowniczej, trzech anten sektorowych, drabinki typu "[...]" oraz okablowania całej przedmiotowej stacji bazowej ( art. 48 ust.4 i 1 Prawa Budowlanego z 1994 r.).

12. Nakaz rozbiórki nie obejmuje swym zakresem zainstalowanego na przedmiotowym budynku przy ul. [...] w K. masztu z zastrzałami, o wysokości 9,5 m (6,13 m nad poziom dachu), gdyż maszt objęty był skutecznym zgłoszeniem dokonanym w Urzędzie Miasta Wydział Architektury i Urbanistyki.

Odwołanie Polskiej Telefonii Komórkowej [...] Sp. z o.o., nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 19.07.2011 r. (znak:[...] ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.

I. Z materiału dowodowego wynika, że zgłoszenia dokonano w marcu 2009 r., a roboty budowlane związane z budową stacji wykonano w październiku i listopadzie 2010r. (k-29, k-3 akt PINB). Jest poza sporem, że zrealizowana została stacja bazowa telefonii komórkowej bez decyzji o pozwoleniu na budowę.

II. Dla oceny, czy stacja bazowa wymagała w dacie jej budowy takiej decyzji, należy dokonać kwalifikacji prawnej przedmiotu postępowania w oparciu o przepisy ustawy prawo budowlane, przepisy wykonawcze do tej. Stwierdzenie, czy wzniesienie obiektu podlegało ścisłej reglamentacji organu architektoniczno - budowlanego, niezbędna jest należyta staranność w ustaleniu cech ocenianego obiektu i odniesienie opisu obiektu do ustawowych definicji poszczególnych kategorii obiektów, a następnie skonfrontowanie takiego ustalenia z brzmieniem przepisów prawa budowlanego z daty przystąpienia do robót budowlanych celem sprawdzenia, czy wzniesienie obiektu podlegało wyłączeniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia,

III. W ocenie organu II instancji z uregulowań zawartych w art. 29 i 30 Prawa Budowlanego z 1994 r. obowiązujących w dacie zgłoszenia oraz aktualnych w żaden sposób nie można wyprowadzić wniosku, że realizacja stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku mieszkalnym nie podlegała żadnym rygorom Prawa Budowlanego z 1994 r. Kwalifikacja prawna przedmiotu postępowania w świetle dominującego orzecznictwa sądowo-administracyjnego wskazuje, że organ nadzoru budowlanego I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, polegających na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej jako budowli i wszczęcie postępowania w celu legalizacji tych robót było zasadne.

IV. ustawą z dnia 07.05.2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. nr.106 poz.675) która weszła w życie z dniem 17.07.2010 r., dokonano zmian w brzmieniu art. 29 i 30 Prawa Budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych. Natomiast art. 3 stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem malej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne (.....).

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że obecne rozwiązania techniczne nie mogą rozciągać pojęcia urządzenia o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 obowiązującego prawa budowlanego - na telekomunikacyjne obiekty budowlane, wymieniane wprost jako takie w definicji zawartej w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. 219 poz. 1864- vide: wyrok WSA w Warszawie z 16.09.2010 r., VII SA/Wa, sygn. 778/10). Rozporządzenie to wydano na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., a zalicza ono - jak wskazano już powyżej - antenowe wieże, maszty i konstrukcje wsporcze wymienione w § 3 pkt 2 rozporządzenia do telekomunikacyjnych obiektów budowlanych.

Przedmiotowa stacja bazowa składa się m.in. z kanalizacji kablowej, szaf kablowych, konstrukcji wsporczej - masztu rurowego o wys. 9,5m na ruszcie stalowym, anten oraz zasilającej ją instalacji elektrycznej z przyłączem elektrycznym usytuowanym na ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego. Sieć telekomunikacyjna telefonii komórkowej (stanowiąca zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r. - budowlę ) składa się z systemu stacji nadawczo-odbiorczych (zgodnie z cyt. wyżej art. 2 pkt 35 ustawy Prawo telekom.), zatem kolejna stacja bazowa telefonii komórkowej w systemie sieci technicznej - telefonii komórkowej, jako nowy, samodzielny element sieci telekomunikacyjnej stanowi rozbudowę tej sieci i spełnia kryteria budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa Budowlanego z 1994 r.

V. Przeważająca linia orzecznicza w tej kwestii jednoznacznie wskazuje, że stacja bazowa telefonii komórkowej w świetle definicji zawartych w art. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., nie jest urządzeniem technicznym związanym z innym budynkiem lub budowlą, masztem, czy też instalacją związaną z medialnym wyposażeniem określonego budynku, lecz jest budowlą, stanowiącą - wraz z masztowymi konstrukcjami wsporczymi, antenami, przewodami kablowymi, szafami kablowymi oraz zasilającą te urządzenia instalacją elektryczną - całość techniczno-użytkową.

VI. zasadą obowiązującego prawa budowlanego jest, że realizacja obiektów budowlanych i robót budowlanych może mieć miejsce na podstawie pozwolenia na budowę, odstąpienie od tego wymogu stanowi natomiast sytuację wyjątkową, która musi wyraźnie wynikać z przepisów prawa, a wyjątki te zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Istotną kwestię stanowi zmiana art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c) Prawa Budowlanego z 1994 r., bowiem skutkuje zmianą kwalifikacji robót budowlanych w postaci montażu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. O ile do noweli, wprowadzonej wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, takie roboty budowlane można było wykonać na podstawie zgłoszenia, to po uchyleniu powyższej regulacji będą mogły być realizowane tylko na podstawie pozwolenia na budowę. Urządzenia, które mogą być montowane w ramach zgłoszenia na budynku nie mogą być telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi. Do takich obiektów zaliczone są na podstawie § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005r. w sprawie, warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864) wieże, maszty antenowe i konstrukcje wsporcze. Maszty antenowe nie są urządzeniami, ale obiektami budowlanymi, do których nie ma zastosowania procedura zgłoszenia. Realizacja ochrony interesów osób trzecich może nastąpić wyłącznie w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.

VII. nałożenie na stronę obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę następuje w związku z art. § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 314 rozporządzenia budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych, dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.

VIII. odwołując się do orzecznictwa stwierdzono, że stacja bazowa telefonii komórkowej wraz z realizacją masztów stabilizowanych linami, montażem anten jako zamierzenie inwestycyjne wykracza poza pojęcie "instalacji na obiektach urządzeń budowlanych " i niezależnie od tego, czy jest wykonane na budynku czy też jako wolnostojące urządzenie, wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stacja bazowa na budynku nie jest elementem wyposażenia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, nie jest też urządzeniem związanym z nim funkcjonalnie. Stanowi odrębny od budynku obiekt budowlany składający się z urządzenia przekaźnikowego, wieży antenowej i anten sektorowych i na jego wykonanie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

IX. realizacja obiektu budowlanego - stacji bazowej telefonii komórkowej bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi naruszenie art. 28 Prawa Budowlanego z 1994 r., i musi skutkować wdrożeniem procedur przewidzianych art. 48 tego prawa. Organ nadzoru budowlanego I instancji, po stwierdzeniu, że samowolna budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma obowiązek nałożenia na samowolnego inwestora obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, która może być ostateczna w jakimkolwiek czasie, w tym także po wszczęciu postępowania naprawczego. Organ I instancji prawidłowo wydał postanowienie z dnia 02.12.2010 r. Obowiązek nałożony w/w postanowieniem nie został przez Inwestora dopełniony w wyznaczonym terminie. Przedłożony przez przedstawiciela inwestora "Projekt budowlany wykonawczy" nie zawiera danych technicznych stacji w stosownym zakresie i sporządzony jest przez osobę posiadającą uprawnienia jedynie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej (brak udziału projektanta w specjalności architektonicznej i elektrycznej), nie uprawnionej do oceny i analiz charakterystyki funkcjonowania i oddziaływania stacji na środowisko. Przedłożony "Projekt budowlany wykonawczy" nie spełnia podstawowych wymagań rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, zatem ocena takiego projektu, wobec nie dopełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Na marginesie nadmienić należy, że z analizy przedłożonego egzemplarza projektu ( rys. K-05, K-06 i K-04 ) wynika, że objęte projektem roboty budowlane nie stanowią montażu (masztu) lecz budowę, gdyż ruszt stalowy - podstawa masztu zakotwiony jest w sposób trwały do ścian i stropu budynku, (poprzez wykonanie gniazd w ścianach, wylewek i słupków betonowych i związania ze stropem i ścianami "na mokro") oraz zmianę sposobu użytkowania poddasza budynku na pomieszczenie technologiczne, zatem również z tego względu roboty te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła spółka PTK [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. i zarzucając obrazę przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa budowlanego poprzez dokonanie błędnej wykładni a w szczególności:

- naruszenie art. 7 kpa poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie interesu społecznego,

- naruszenie art. 11 kpa poprzez niewystarczające wyjaśnienie stronie przesłanek, którymi kierował organ wydając decyzję,

- naruszenie art. 80 kpa poprzez rozpatrzenie sprawy w oparciu o niepełne przesłanki,

- naruszenie art. 107 kpa poprzez brak pełnego uzasadnienia prawnego decyzji,

- naruszenie art. 28 ust.2, art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 30 ust. l pkt 3 lit. b oraz art. 3 pkt 1 lit. b Prawa Budowlanego z 1994 r., poprzez błędną wykładnię,

- naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., poprzez nakazanie rozbiórki obiektów i urządzeń, których instalacja nie wymaga wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i w oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wywiedziono m.in., że :

- skoro organ I instancji w swojej decyzji powołuje się na treść art. 33 Prawa Budowlanego z 1994 r., należy zwrócić uwagę na dodatkowe okoliczności związane z rzeczonym rozdzielaniem procesu inwestycyjnego w celu wyeliminowania obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poszczególnych instalacji. W przedmiotowej sprawie żadna z wykonywanych instalacji nie wymaga uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. W zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 03.03.2008 r. jako "nazwę obiektu lub rodzaj wykonywanych robót" podano "Stacja bazową PTK [...] Sp. z o.o. [...]". Według stanowiska Wydziału Architektury Urzędu Miasta K. z dnia 29.05.2008 r. w sprawie [...] będące odpowiedzią na złożone przez pełnomocnika Inwestora zgłoszenie instalacji masztów wraz z antenami, będące wezwaniem do usunięcia ze zgłoszenia robót nie podlegających zgłoszeniu, podano, podano informację że, "instalacja urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, nie zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w zmienionym w dniu 21 sierpnia 2007r. Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, nie wymaga dokonania zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ znajduje się poza zakresem działania przepisów ustawy Prawo budowlane".

Tym samym stanowisko Inwestora o braku konieczności zgłaszania instalacji urządzeń o wysokości do 3m (w tym anten) znajduje potwierdzenie w stanowisku uprawnionego organu administracji architektoniczno-budowlanej, właściwego dla omawianej, będącej przedmiotem odwołania sprawy.

- zgłoszenie wykonania robót budowlanych inwestor oparł na przepisach art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa Budowlanego z 1994 r. Stosownie do pierwszego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, zgodnie zaś z drugim przepisem zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Przywołane regulacje stanowią wyjątek (lex specialis) od wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., zasady, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

- intencją organu II instancji jest wykazanie, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga każdorazowo uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Powyższa argumentacja wydaje się stać w sprzeczności z intencją ustawodawcy wyrażoną w uchwaleniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz w sprzeczności z obowiązującą treścią art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa Budowlanego z 1994 r. Działania ustawodawcy wyraźnie zmierzają do znoszenia utrudnień w zakresie realizacji infrastruktury umożliwiającej dostęp do sieci telekomunikacyjnych, usług, internetu szerokopasmowego.

- przedmiotowa sprawa dotyczy montażu stacji bazowej na istniejącym budynku, dlatego też kluczowym zagadnieniem jest wyjaśnienie kwestii, czy zgłoszone roboty stanowią "instalację urządzeń" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. l pkt 3 lit. b ustawy Prawo budowlane, czy też stanowią "budowlę" w rozumieniu przepisów tejże ustawy, której zrealizowanie objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej pojęcia "wolno stojący", słownik języka polskiego Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. definiuje budynek wolno stojący jako "budynek niestykający się z innymi budynkami", co pokrywa się z powszechnym rozumieniem tego zwrotu. Nie można więc za wolno stojący maszt antenowy uznać konstrukcji wsporczych wraz z urządzeniami za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt.3 ustawy Prawo budowlane.

- nietrafnym jest użyty w uzasadnieniu organu l instancji argument odwołujący się do definicji masztu antenowego zamieszczonej w § 3 pkt 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane. Zgodnie z tą definicją maszt antenowy to antenowa konstrukcja wsporcza z zastrzałami. Zauważyć jednak trzeba, że zgodnie z § 3 pkt 1 tego rozporządzenia przez antenową konstrukcję wsporczą należy rozumieć konstrukcję wsporczą anten i urządzeń radiowych. Powyższe ustalenia definicyjne dowodzą zatem, że anteny wraz z ich konstrukcjami wsporczymi stanowią jedno urządzenie techniczne. Wspomniana całość techniczna stanowi zaś budowlę tylko w przypadku, gdy jej składnikiem budowlanym będzie wolno stojący maszt antenowy.

- pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 30 ust. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r.), a z tymi stanami nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

- rozpatrując kwestię instalacji urządzeń tworzących łącznie "stację bazową" należałoby skoncentrować się na jej poszczególnych elementach, jako kategoriach możliwych to usystematyzowania na gruncie Prawa budowlanego. Pozwoli to na przejrzyste i czytelne realizowanie inwestycji. Wszelkie działania rozszerzające istniejące definicje, tworzące nowe kategorie obiektów, wpływają negatywnie na stabilność porządku prawnego, poczucie bezpieczeństwa obywateli i inwestorów.

- niezrozumiała jest skarżona decyzja organu I instancji utrzymana w mocy przez organ II instancji, w której wywodzi przywołując orzecznictwo Sądów Administracyjnych, że przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej przekracza zakres dokonanego zgłoszenia, że stanowi budowlę w rozumieniu art.3. pkt.3 Prawa Budowlanego z 1994 r., i stanowi całość techniczno użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i wymaga ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, by wydać rozstrzygnięcie, które nakazem rozbiórki nie obejmuje masztu z zastrzałami, o wysokości 9,5 m (6,13 m nad poziom dachu), gdyż objęty jest skutecznym zgłoszeniem dokonanym w Urzędzie Miasta K. Wydział Architektury i Urbanistyki.

- według doktryny Prawa budowlanego, jeżeli obiekt nie powoduje ograniczeń lub zagrożeń w korzystaniu z terenów sąsiednich nieruchomości, bądź uciążliwości dla tych terenów, to właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy sąsiednich nieruchomości nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Kluczowe zatem znaczenie dla ustalenia kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony ma pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, wynikające z [przepisu art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane, przez który rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie 'przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Dla ustalenia strony niezbędnym jest wskazanie istnienia przepisu wprowadzającego ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z uwagi na oddziaływanie obiektu będącego przedmiotem inwestycji, czego organ nie uczynił.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu.

Uczestnicy postępowania Z. i J. K. oraz Stowarzyszenie [...] wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ale z innych przyczyn niż wskazane w skardze, mianowicie ci uczestnicy twierdzili, że postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego dotyczyły stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z:

- masztu rurowego o wysokości 9,5 m stabilizowanego zastrzałami stalowymi,

- rusztu stalowego pod maszt rurowy ulokowanego w przestrzeni strychowej,

- szafy sterowniczej,

- trzech anten sektorowych,

- drabinki typu "[...]",

- instalacji kablowej, która łączy stację bazową z szafą zasilającą i sterowniczą usytuowaną w przestrzeni strychowej.

Wszystkie wskazane wyżej elementy tworzą łącznie budowlę, jaką jest stacja bazowa telefonii komórkowej. Jest to jeden obiekt składający się z wielu elementów tworzących całość zarówno pod względem technicznym, jak i funkcjonalnym. W związku z tym nakaz rozbiórki powinien dotyczyć całej budowli a nie tylko jej elementów wymienionych w decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

W sprawie niniejszej podstawowy problem sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga pozwolenia na budowę czy wystarczy zgłoszenie a więc czy mamy do czynienia z instalacją urządzenia czy budowlą. Nie ulega wątpliwości, że poglądy w tym zakresie są niejednolite. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do tych które przyjmują, że w takim przypadku mamy do czynienia z budowlą - w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r. Maszt antenowy, na którym mają być umieszczone anteny sektorowe oraz anteny radiolinii, nie jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Skoro jednak w art. 29 ust. 2 pkt 15, i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b/ Prawa Budowlanego z 1994 r., ustawodawca powiedział ogólnie o "urządzeniu" można przyjąć, że maszt antenowy jest urządzeniem o którym mowa w co dopiero cytowanych przepisach.

W ocenie całokształtu sprawy nie można pominąć faktu dokonanego w dniu 3.03.2009 r., zgłoszenia bowiem zgłoszenie - bez sprzeciwu - czyni budowę legalną. Istotny jest zakres tego zgłoszenia według którego obiekt ma nazwę "stacja bazowa...", ale zakres zgłaszanych robót dotyczy: instalacji urządzeń : masz rurowy o wysokości 9, 5 m ( 6.13 m nad poziomem dachu) stabilizowany zastrzałami stalowymi na istniejącym obiekcie budowlanym ..... Zgłoszenie budowy rusztu stalowego pod wydzielone pomieszczenie technologiczne i maszt rurowy zostało cofnięte.

W chwili zgłoszenia art. 29 ust. 2 pkt. 15 Prawa Budowlanego z 1994 r., zwalniał od uzyskania pozwolenia na budowę instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych. Czyli, że prawo dopuszczało rozpoczęcie robót na podstawie zgłoszenia zamiaru budowy. Ale gdy przedmiotowy maszt rurowy miał się stać elementem stacji bazowej - inwestor musiał legitymować się pozwoleniem na budowę. Jest poza sporem, że inwestor takim pozwoleniem się nie legitymował a przystąpił do budowy stacji bazowej. Co więcej przystąpił do realizacji elementów stacji bazowej nawet bez zgłoszenia. Nie można podzielić, zarzutu skargi, że w tej mierze opierano się na stanowisku organu administracji architektoniczno-budowlanej według którego "instalacja urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, nie zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w zmienionym w dniu 21 sierpnia 2007r. Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, nie wymaga dokonania zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ znajduje się poza zakresem działania przepisów ustawy Prawo budowlane". To stanowisko, wyrażone zresztą w innej sprawie - może być co najwyżej traktowane jako wykładnia prawa - a nie jako prawo. Nie mogło więc ono stanowić podstawy do wykonywania robót budowlanych.

Zakres planowej inwestycji określa inwestor albo we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę albo w zgłoszeniu. Inwestor może zgłosić zamiar instalowania masztu na określonym obiekcie ale nie jest to równoznaczne ze zgłoszeniem budowy stacji bazowej. Z momentem przystąpienia do instalowania na zainstalowaniem maszcie elementów stacji inwestor przystępuje do realizacji budowli. Gdyby chciał realizować swoje przedsięwzięcie jednym postępowaniem musi to być postępowanie o pozwolenie na budowę. W takim bowiem przypadku - gdy instalowany maszt ma być elementem stacji bazowej mamy do czynienia z nadbudową lub rozbudową obiektu budowlanego. Przy wykładni tych przepisów nie można pominąć i tej kwestii, że Prawo Budowlane z 1994 r., jako zasadę rozpoczęcia robót budowlanych wprowadza obowiązek posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na zasadzie wyjątku można pozwolenie na budowę zastąpić zgłoszeniem. Ale skoro jest to wyjątek nie może on być poddany wykładni rozszerzającej. Tak jak to powiedziano wyżej Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska, że budowa stacji bazowej wymaga pozwolenia na budowę i podziela tam przytaczaną argumentację a dodatkowo jeszcze zwraca uwagę na następujące okoliczności.

Zwolnienie od uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych do prawa budowlanego wprowadzone zostało ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. (Dz.U.1997.111.726) o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - z dniem 24 grudnia 1997 r. Ta sama ustawa wprowadziła obowiązek zgłoszenia robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 m.

Stan taki trwał do dnia 17 lipca 2010 r., kiedy to ustawą z dnia 7 maja 2010 r., o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U.2010.106.675) zmieniono pkt. 15 w ten sposób, że z uzyskania pozwolenia na budowę zwolniono wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych. Zwraca uwagę, że według projektu rządowego ustawy później uchwalonej w dniu 22 sierpnia 1997 r., przepis ten miał brzmieć, że z uzyskania pozwolenia na budowę zwalnia wykonywanie robót budowlanych polegających na "instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń, z wyłączeniem urządzeń emitujących elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące w zakresach 0,1 - 300 000 MHz". Przepis ten w toku prac sejmowych został zmieniony o tyle, że wykreślono z niego zapis "... z wyłączeniem urządzeń emitujących elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące w zakresach 0,1 - 300 000 MHz".

Gdy się zestawi wszystkie dokonywane w tym zakresie nowelizację - i zasadę, że wyjątku nie można wykładać rozszerzająco można dojść do wniosku, że do dnia 17 lipca 2010 r. ( do czasu wejścia w życie zmiany dokonanej ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U.2010.106.675) instalowanie wszelkich urządzeń emitujących elektromagnetyczne promieniowanie wymagało uzyskania pozwolenie na budowę.

Argument ten jak się wydaje ma poparcie w treści przepisu art. 29 ust. 3 dodanego ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2008.199.1227), i obowiązującą od dnia 15 listopada 2008 r., jasno określającym, że pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. W końcu też dla poparcia przedstawionej wykładni można się odwołać do treści dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne ( Dz. U. UE L 1985.175.40 ze zm.), zgodnie z którą tego rodzaju przedsięwzięcia nie mogą być realizowane na podstawie "milczącej zgody", lecz wymagają "zezwolenia na inwestycję".

Tym samym nie można zarzucić orzekającym organom naruszenie prawa materialnego. Nie można też zarzucić orzekającym organom naruszenie przepisów postępowania i to w takim zakresie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa została wyjaśniona w sposób dostateczny dla jej rozstrzygnięcia nie można więc postawić organom zarzutu naruszenia art. 7 kpa, Podobnie rzecz się ma z art. 11 i 80 kpa - przesłanki stanowiska organów zostały wyartykułowane - a to, że strona skarżąca ich nie podziela nie może stanowić zarzutu naruszenia art. 11 czy 80 kpa. Skarga zarzuca naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., twierdząc, że przepis ten został naruszany - przez uznanie za strony Z. i J. K.. Trzeba pamiętać, że postępowanie w sprawie dotyczy nakazu rozbiórki. Stronami takiego postępowania są osoby których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo ci którzy żądają czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa) a takiej sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., który zawęża pojęcie strony ale tylko w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola sądowa nie stwierdziła aby zaskarżona decyzja czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo na podstawie art. 151 p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji.