Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2026 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 11 marca 2026 r., znak: WO-II.621.1.106.2025 w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.

Decyzją 11 marca 2026 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 30 października 2025 r., orzekającą o wymeldowaniu I. P. (dalej skarżąca) z pobytu stałego pod adresem: K., ul K. [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego pod ww. adresem zostało wszczęte 30 lipca 2025 r. na wniosek Zarządu Budynków Komunalnych w Krakowie.

W toku postępowania ustalono, że skarżąca nie mieszka w miejscu pobytu stałego w wyniku skutecznie przeprowadzonej 26 czerwca 2025 r. eksmisji komorniczej, na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy z 14 października 2021 r., sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt [...].

W toku postępowania przed organem I instancji skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania z do czasu zakończenia postępowań wstępnych tj.: zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, Komornika Sądowego, pana M. G., skierowanego do Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód, sygn. akt [...]; zakończenia postępowania Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód, sygn. akt [...] w przedmiocie uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z 25 listopada 2024 r., sygn. akt [...], które było podstawą przeprowadzenia eksmisji w dniu 26 czerwca 2025 r. oraz zakończenia postępowania Prokuratury Rejonowej Kraków- Krowodrza w sprawie dotyczącej zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Komornika Sadowego. Zdaniem skarżącej powyższe sprawy mają charakter wstępny i powinny być rozstrzygnięte przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z 15 września2025 r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, uznając że informacja o wskazanych we wniosku skarżącej postępowaniach Prokuratury, nie stanowi zagadnienia wstępnego w przedmiotowym postępowaniu.

Następnie organ I instancji uznał za udowodnione, że doszło do opuszczenia ww. miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności i decyzją z 30 października 2025 r., orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego pod adresem: K., ul K. [...].

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Zarzuciła w nim pominięcie faktu, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie, sygn. akt [...], nie zostało zakończone. Zarzuciła też pominięcie wniosku o podjęcie postępowania Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód, sygn. akt [...] oraz sygn. akt [...]. Do odwołania dołączyła: zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 231(2) i 271(3) Kodeksu Karnego.

Wojewoda Małopolski zaskarżoną decyzją z 11 marca 2026 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że lokal mieszkalny nr [...], znajdujący się w budynku nr [...] przy ul. K. w K., stanowi mieszkaniowy zasób Gminy Miejskiej Kraków.

Podano, że skarżąca została eksmitowana z przedmiotowego lokalu 26 czerwca 2025 r. w drodze eksmisji komorniczej, na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu okręgowego. Aktualnie ten lokal mieszkalny stanowi pustostan. Wskazano, że komornik przeprowadził skutecznie eksmisję skarżącej z lokalu mieszkalnego pod adresem: K., ul. K. [...], dokonał wymiany zamków do drzwi i wydał lokal wraz z nowymi kluczami przedstawicielom Gminy Miejskiej Kraków. Skarżąca nie przebywa w miejscu zameldowania na pobytu stały i nie jest obecnie możliwe, żeby mogła powrócić do rzeczonego lokalu i ponownie w nim zamieszkać.

Wojewoda Małopolski wskazał, że jeżeli opuszczenie przez daną osobę miejsca pobytu stałego jest powodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa, np. w przypadku wykonania w drodze egzekucji komorniczej wyroku nakazującego opróżnienie z osób i rzeczy lokalu, to przy ustalaniu spełnienia przesłanek do wymeldowania tej osoby przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że takie działania organów państwa najczęściej nie są zgodne z wolą osoby, która ma dany lokal opuścić.

Podkreślono, że w postępowaniu o wymeldowanie organy administracji publicznej nie mogą badać prawidłowości orzeczenia sądu powszechnego, a także jego wykonania przez komornika sądowego.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ obrazę prawa materialnego, a to art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego przedwczesne zastosowanie i błędną wykładnię;

2/ obrazę przepisu art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy.

W dalszej części skargi skarżąca:

- wniosła o dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie sygn. akt [...] na okoliczność nieistnienia "postanowienia" z dnia 25 listopada 2024r. (które aktualnie przez Prezesa Sądu jest traktowane Jako omyłkowo przesłany projekt), a było podstawą przeprowadzenia egzekucji w dniu 14 lipca 2025 r;

- podniosła, że w tej przywołanej sprawie wierzyciel Gmina Miejska Kraków zataiła fakt, że w październiku 2024 r., z uwagi na obrażenia jakich doznała w wypadku w dniu 31 sierpnia 2024 r., nie mogła osobiście udać się do biegłego ortopedy, a na wniosek wierzyciela komornik sądowy sprowadził biegłego do jej miejsca zamieszkania;

- złożyła odpis wniosku z 30 stycznia 2026 r. o reasumpcję postanowień z 25.11.2024 r. i z 26.11.2024 r., z uwagi na stanowisko komornika sądowego zawarte w postanowieniu z 24 czerwca 2025 r., że postanowienie z 25 listopada 2024 r. jest nadal w obrocie prawnym i nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, jest wiążące dla komornika;

- przedłożyła kopię pisma Wiceprezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z 6 czerwca 2025 r., z którego wynika, że przypadek skarżącej polegający na nakazaniu komornikowi przez sąd pomijanie stanu zdrowia dłużnika był jedynym w tym sądzie;

- wniosła o dopuszczenie dowodu z odpisu jej oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia z 14 lipca 2025 r., na okoliczność jego treści.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja o jej wymeldowaniu jest przedwczesna albowiem eksmisja została zrealizowana w sposób wadliwy, tj. z pominięciem okoliczności dotyczących jej stanu zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W dniu 22 maja 2026 r. skarżąca wniosła do Sądu pismo zawierające wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z kopii: 1/ pisma z 24.04.2026 r. adresowanego do Zastępcy Prezydenta Miasta Krakowa Pani M. K.; 2/ skargi z dnia 8 września 2025 r. na czynności podejmowane przez zastępcę Prezydenta Miasta Krakowa M. K. oraz zaniechania; 3/ stanowiska w sprawie z dnia 15.04.2026 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa — Krowodrzy sygn. akt [...] — powództwo przeciwegzekucyjne, na okoliczność postępowania przedstawicieli Miasta Krakowa niezgodnie 3 k.p.c.

Następnie w piśmie z 6 lipca 2026 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek dowodowy wraz z wnioskiem o zawieszenia postępowania sądowego. Wniosła o dopuszczenie dowodu z: 1/ pisma skierowanego do Prokuratury Regionalnej w Krakowie z dnia 24 czerwca 2026 r., 2/ akt Prokuratury Okręgowej w Krakowie 2 Wydział do spraw Przestępczości Gospodarczej sygn. [...], 3/ akt Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód sygn. [...], 4/ akt sprawy Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie [...], 5/ apelacji w sprawie [...] z dnia 1 lipca 2026 r., 6/ akt komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie M. G. sygn. [...], 7/ akt Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie sygn. akt [...], 8/ akt Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie sygn. akt [...], na okoliczność wyznaczenia terminu rozpoznania zażalenia na umorzenie postępowania w przedmiocie urzędniczych przestępstw. I tak w zakresie:

od 1/ do 3/ - na okoliczność podejrzeń popełnionych przestępstw (wydania postanowienia w dwóch wersjach w sprawie sygn. [...], wysłanie "postanowienia" z 25.11.2024r. Jako postanowienia z 26.11.2024r. I opierania się przez komornika sądowego na postanowieniu z 25.11.2024 r. "które obecnie Sąd uznaje za nieistniejące, "omyłkowo" wydane i doręczone;

od 4/ do 5/ na okoliczność nieprawomocności wyroku wydanego w sprawie o pozbawienie tytułu wykonalności;

6/ na okoliczność doręczenia komornikowi odpisu postanowienia z dnia 25.11.2024 r." które było podstawą prowadzonych czynności przez komornika, niedoręczenie postanowienia z dnia 26.11.2024r. Komornikowi, brak reasumpcji tych postanowień i pomimo upływu kilkunastu miesięcy Sąd jedynie wystąpił do komornika o zwrot tego dokumentu, twierdząc, iż omyłkowo został wysłany a formalnie nie istnieje takie postanowienie.

7/ na okoliczność doręczenia stroną odpisu postanowienia z dnia 25.11.2024r. (potwierdzone za zgodność z oryginałem);

8/ na okoliczność podejrzenia popełnienia przestępstwa przez pracowników Zarządu Budynków Komunalnych w Krakowie.

Postanowieniem na rozprawie 8 lipca 2026 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania oraz oddalił zgłoszone wnioski dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej p.p.s.a., Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Skarga okazała się więc niezasadna.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2025 r., poz. 264), dalej jako "u.e.l.".

Zgodnie z art. 35 u.e.l., organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.

Definicję pobytu stałego zawiera art. 25 ust. 1 u.e.l., zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję. Pobyt stały musi więc wiązać się z faktycznym przebywaniem pod wskazanym adresem. Nie chodzi tutaj o sporadyczne przebywanie w domu, pojawianie się w nim, czy też w jego okolicy i stwarzanie pozorów, że się w nim mieszka.

Odnośnie zrealizowania zawartej w art. 35 u.e.l. przesłanki opuszczenia lokalu Sąd wskazuje, że ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez osobę miejsca pobytu oraz w jaki sposób fakt opuszczenia lokalu ma być potwierdzony. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09).

Przepis ten nie ogranicza jednak wydania decyzji o wymeldowaniu do przypadków, w których opuszczenie miejsca zameldowania było dobrowolne. Na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. eksmisja, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, czy zakaz zbliżania się do członków rodziny).

W przypadku zatem, gdy w obrocie prawnym pozostaje wyrok eksmisyjny wydany wobec zainteresowanego, a eksmisja została zrealizowana, nieistotne jest badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w miejscu pobytu stałego, co stanowi realizację prawomocnego orzeczenie sądu.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy (we wcześniejszym stanie prawnym był to odpowiednio art. 15 ust. 2 ustawy), uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Zastępuje to dobrowolne opuszczenie lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 526/11, LEX nr 1216746, z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 195/09, LEX nr 597453 oraz z dnia 23 marca 2010r. sygn. akt II OSK 579/09, LEX nr 597705, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2388/14).

Fakt skutecznego wyeksmitowania skarżącej z przedmiotowego lokalu na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu okręgowego jest bezsporny i brak jest podstaw do oceny legalności przeprowadzonej eksmisji przez organy administracji publicznej. Działania podejmowane przez stronę w celu zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonej eksmisji pozostają bez znaczenia dla bytu prawnego decyzji o wymeldowaniu, gdyż tego rodzaju czynności nie wpływają na ocenę zaistnienia podstaw prawnych do wymeldowania (por. wyrok NSA z 29 lutego 2012 r., II OSK 2387/10). Podnoszony przez stronę zarzut wadliwości prawnej dokonanej eksmisji nie może więc stanowić skutecznego zarzutu w postępowaniu o wymeldowanie. W postępowaniu ewidencyjnym o wymeldowanie organy nie mogą badać prawidłowości orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie eksmisji, a także skuteczności i prawidłowości jego wykonania przez komornika. W zakresie kompetencji właściwych w sprawie organów leży bowiem jedynie rejestracja stanu faktycznego w przedmiocie miejsca rzeczywistego pobytu osób fizycznych.

Z tego powodu Sąd oddalił wszelkie dowody zgłaszane przez stronę w postępowaniu przed Sądem. Poza tym akta sprawy nie wskazują aby podejmowanie przez stronę środki prawne przed sądem powszechnym, przed prokuraturą czy władzami miasta przyniosły, na dzień wydania kontrolowanej decyzji, pożądany przez nią skutek w postaci pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, uchylenia czynności komornika, czy też odzyskania przez skarżącą przedmiotowego lokalu.

Istotne w sprawie jest to, że skarżąca od dnia eksmisji tj. 26 czerwca 2025 r. nie zamieszkuje w spornym lokalu i stan ten ma charakter trwały.

Podkreślić należy, że zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie mają jedynie charakter rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby we wskazanym miejscu, a zatem skoro organ ustali w toku przeprowadzonego postępowania, że doszło do opuszczenia przez osobę zameldowaną w danym lokalu, przy jednoczesnym niedopełnieniu przez nią obowiązku wymeldowania, to po stronie organu administracji powstaje zobowiązanie do dokonania czynności wymeldowania. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Celem bowiem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie prowadzi do powstania, ani też do zmiany stosunków prawnorzeczowych na nieruchomości. Przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym lub innym organem.

Z tych przyczyn Sąd nie dopatrzył się też podstaw do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. albowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od tego w jaki sposób zakończą się zainicjowane przez skarżącą liczne postępowania kwestionujące prawidłowość przeprowadzonej eksmisji.

Sąd nie miał wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, która uzasadniałaby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W sposób należyty ustalono istotne okoliczności stanu faktycznego oraz prawidłowo zastosowano normę prawną. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Mając powyższe uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.