Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 1 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. P., E. G., A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 106/25 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi D. P., E. G., A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. o sygn. II SA/Rz 106/25, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, stwierdzając, że okoliczności podniesione we wniosku przez pełnomocnika skarżących nie uzasadniają jego przywrócenia.

Jak wskazano, pełnomocnik nie uprawdopodobnił w sposób przekonujący, że uchybienie terminu było przez niego niezawinione. Stwierdził jedynie, że było ono spowodowane prawdopodobnie działaniem zwyczajowym pracowników poczty,

tj. przechowywaniem korespondencji dla kancelarii w specjalnych teczkach, danej zaś korespondencji "nie przeniesiono do teczki". Przypuszczenia te, zdaniem Sądu, nie mogą zaś usprawiedliwiać zaniechania dokonania czynności opisanych w wezwaniu.

Wyjaśniono, że przesyłka sądowa była prawidłowo doręczona przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 1640 ze zm.), dwukrotnie awizowana (w dniu 17 stycznia

2025 r. i 4 lutego 2025 r.). Pełnomocnik nie podnosił, że problematyczna pozostawała kwestia zawiadomień o złożeniu pisma i możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, że próbował wyjaśnić ewentualny brak zawiadomienia o możliwości odbioru pisma. Brak owego zawiadomienia, nie zaś brak "przeniesienia do teczki" korespondencji, mogłoby ewentualnie wskazywać na brak winy w terminowym uzupełnieniu braków skargi.

W zażaleniu na powołane postanowienie Sądu pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie art. 86 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do dalszego procedowania. Stwierdził m.in., że nie miał świadomości jakoby jakikolwiek termin do uzupełnienia braków formalnych został wyznaczony przez Sąd. Z tego powodu nie można przypisać winy w niedotrzymaniu terminu, nastąpił bowiem zwrot korespondencji w trybie doręczenia zastępczego.

Pełnomocnik dodał, że w okresie, który wynika z dat zamieszczonych na kopercie w aktach sprawy, cały czas był czynny zawodowo, odbierał również przesyłki pocztowe. "Nie wie jak to się stało, że ta korespondencja została nieodebrana." Dodał, że ostatnia przesyłka z 13 marca 2025 r. odebrana była w tym dniu z uwagi na oczekiwanie na wezwanie do usunięcia braków formalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zgodnie z art. 87 p.p.s.a. brak winy w uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej.

Przyczyną uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi, było, jak podnosi w zażaleniu pełnomocnik skarżących, niedoręczenie mu wezwań Sądu w tym zakresie. Jak podał, nastąpił zwrot korespondencji w trybie doręczenia zastępczego i nie wie, jak to się stało, że jej nie odebrał.

Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że sporna korespondencja była dwukrotnie awizowana. Pierwszego awizowania dokonano bowiem 17 stycznia 2025 r., drugiego 27 stycznia 2025 r., w konsekwencji korespondencję Sądu zawierającą wezwania

do usunięcia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego, uznano

za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a., z dniem 31 stycznia 2025 r.

Zastosowany w sprawie tryb doręczenia z art. 73 p.p.s.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo skutecznie doręczono adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest potrzebą ochrony biegu postępowania sądowego przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma sądowego przez stronę. Domniemanie w zakresie skutecznego doręczenia przesyłki może zostać obalone, gdy adresat wykaże, że mimo zastosowania tej formy doręczenia pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych (tak: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowski. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 384-385 i powołane tam orzeczenia NSA). Do obalenia domniemania doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo. W tym celu przede wszystkim należało zainicjować postępowanie reklamacyjne u operatora pocztowego (tak: postanowienie NSA o sygn. II OZ 545/24, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query, dalej "CBOSA"), czego pełnomocnik skarżących, jak wynika z akt sprawy, nie uczynił.

Argumentacja towarzysząca złożonemu zażaleniu nie stanowi dowodu

na rzecz obalenia tzw. fikcji doręczenia. Twierdzenie zaś pełnomocnika, że nie wie, jak to się stało, że korespondencji nie odebrał, stanowi raczej dowód braku należytej staranności w prowadzeniu sprawy swoich mocodawczyń. Z kolei okoliczność odbioru 13 marca 2025 r. postanowienia Sądu z 26 lutego 2025 r. o odrzuceniu skargi, jest irrelewantna z punktu widzenia okoliczności stanowiących podstawę skuteczności doręczenia zastępczego.

W orzecznictwie sądowym jednolicie wskazuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Ponadto to na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności

w postępowaniu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu.

Przywrócenie terminu na podstawie gołosłownego twierdzenia o braku awizo, czy też, jak w niniejszej sprawie, braku doręczenia korespondencji z przyczyn leżących po stronie operatora pocztowego, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego (podobnie: postanowienia NSA o sygn.: II OZ 1176/18 i II GZ 316/17, dostępne w CBOSA). W rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono, że pełnomocnik skarżących nie ponosi winy w uchybieniu terminu, skoro nie wszczął postępowania reklamacyjnego dotyczącego doręczenia mu spornej przesyłki sądowej, zaś jego argumentacja zawarta w zażaleniu, jest niewystarczająca by podważyć przeprowadzone prawidłowo doręczenie zastępcze.

W konsekwencji należało uznać, że pełnomocnik skarżących nie wykazał, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, Sąd I instancji zasadnie zatem odmówił przywrócenia terminu procesowego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie

art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.