Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i E. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 183/17 w kwestii wniosku skarżącej J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podała, że wraz z małżonkiem są osobami niepełnosprawnymi, w skład ich majątku wchodzi dom o pow. użytkowej 66,85 m2 oraz mieszkanie o pow. 73 m2 i wartości około 150.000,00 zł, wedle oświadczenia strony – do całkowitego remontu. Nadto skarżąca i jej małżonek są właścicielami łąk VI klasy o wartości 15.000,00 zł i bliżej niesprecyzowanym areale oraz samochodu osobowego [...] z 2012 r. Źródłem dochodu w rodzinie wnioskodawczyni jest przyznane jej świadczenie emerytalne w wysokości 2694,55 zł netto miesięcznie; wynagrodzenie za pracę w wysokości 907,66 zł; świadczenie rentowe małżonka strony w wysokości 2407,18 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.500 zł netto.

W druku formularza strona sporządziła zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, z którego wynika, że na spłatę kredytu przeznaczają 50 zł; na ubezpieczenie 1288 zł; czynsz – 700 zł; energia elektryczna – 220 zł; gaz 280 zł; media oraz leczenia – 1200 zł.

Pismem z dnia 2 lutego 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania szeregu dokumentów potwierdzających powołane we wniosku okoliczności.

Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi.

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:

Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.

Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.

Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez stronę istnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Co do zasady rozpoznając wniosek należy opierać się na informacjach zawartych w druku formularza, nie mniej jednak, o ile budzą one zastrzeżenia względem kompletności oraz wiarygodności – ustawodawca przewidział możliwość wezwania strony do nadesłania tzw. dokumentów źródłowych (art. 255 P.p.s.a). Ich weryfikacja, dokonywana z uwzględnieniem informacji zawartych w druku formularza pozwala ocenić na ile strona jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania. Trzeba w tym miejscu stanowczo podkreślić, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Uzyskanie dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego strony w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o jej sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).

W rozpoznawanej sprawie, opierając się wyłącznie na informacjach podanych przez stronę w druku formularza nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarówno wnioskodawczyni jak i jej małżonek dysponują dochodami w wysokości 8500 zł. Już sam ten fakt przesądza o tym, iż nie mogą być zaliczeni do osób ubogich. Dalej podnieść należy, że deklarowane wydatki budzą wątpliwości. Nie wiadomo bowiem jakiego rodzaju ubezpieczenie skarżący opłacają co miesiąc kwotą 1288 zł. Nie wiadomo również jakież to media (poza gazem i energią elektryczną), wymagają wydatkowania co miesiąc kolejnych 1200 zł (wraz z leczeniem). Nawet gdyby jednak założyć, że wydatki te są wiarygodne, to i tak po ich odjęciu, do dyspozycji skarżącej i jej małżonka pozostaje niemal 5000 zł i jest to kwota, która niewątpliwie pozwala zarówno na opłacenie kosztów sądowych jak i pokrycie wydatków na fachowego pełnomocnika.

Na koniec wreszcie odnotować trzeba, ze w skład majątku rodziny wnioskodawczyni wchodzi lokal mieszkalny oraz bliżej niesprecyzowane nieruchomości gruntowe (łąki). Z treści formularza wynika, że ten składnik majątku nie tylko nie przynosi żadnych dochodów – ani w formie pożytków naturalnych lub cywilnych ani tez w postaci dopłat bezpośrednich, a wręcz przeciwnie – generuje określone wydatki związane np. z obciążeniami podatkowymi. W tej sytuacji nie można przyjąć, że sytuacja materialna skarżącej jest ekstremalnie ciężka, skoro stać ją na utrzymanie takiej nieruchomości. Co więcej, nie wykazała, aby nieruchomość ta stanowiła zabezpieczenie jakichkolwiek zobowiązań względem podmiotów trzecich, w tym aby istniały przeszkody jej zbyciu lub obciążeniu (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 563/09 – LEX nr 574123).

Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.