I SA/Po 420/11 - Wyrok

Data orzeczenia	2011-09-21	
Data wpływu	2011-06-01	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Dominik Mączyński
Izabela Kucznerowicz
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych	
Hasła tematyczne	Egzekucyjne postępowanie	
Sygn. powiązane	II FSK 2935/11	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Skarbowej	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954; art. 64 par. 1 pkt 4 i par. 6, art. 64e par. 2;  Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071; art. 7, art. 77, art. 80; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270;  art. 151;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011r. sprawy ze skargi T. SA w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. oddala skargę	
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. – działając jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - wszczął postępowanie egzekucyjne wobec "T." S.A. z siedzibą w P. (dalej: Skarżąca, Spółka) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2008r., obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2008 roku w kwocie [...] zł. należności głównej plus odsetki za zwłokę.

Łączne koszty postępowania egzekucyjnego wyniosły [...] zł.

Pismem z dnia [...] czerwca 2010r. Spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, iż ostatnia rata spłacanej zaległości, z dochodzeniem której powstały powyższe koszty egzekucyjne, została zapłacona po odroczeniu przez wierzyciela terminu płatności do dnia [...] czerwca 2010r. Zdaniem Spółki naliczenie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. jest niewłaściwie i w sposób nadmierny ją obciąża. Wskazała również, że kwota należnych kosztów egzekucyjnych jest równa wysokości połowy wypłacanych przez nią wynagrodzeń miesięcznych spółki i w aktualnej sytuacji, znikomej płynności finansowej, powoduje istotne obciążenie. Podkreśliła także, że koszty egzekucyjne, w kontekście złożonego, i uwzględnionego przez wierzyciela, wniosku o rozłożenie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług na raty, nie powinny być naliczone.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., stwierdzając brak wystąpienia przesłanek określonych w art. 64e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwana dalej: u.p.e.a.), postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r., nr [...], odmówił umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych.

Skarżąca, działająca przez pełnomocnika, zażaleniem z dnia [...] lipca 2010r. wniosła o uchylenie ww. postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] września 2010r., nr [...], uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przed wydaniem postanowienia nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wystąpienia ustawowych przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji wezwał Skarżącą do wykazania określonych w art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych poprzez przedłożenie stosownej dokumentacji w tym przedmiocie, w tym wypełnienie oświadczenia o sytuacji ekonomiczno-finansowej. Ponadto wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z prośbą o nadesłanie złożonych przez Spółkę raportów danych szczegółowych z podsystemu kontrola deklaracji podatkowych VAT-7 za okres od stycznia do czerwca 2010 roku. Skarżąca przedłożyła oświadczenie o sytuacji ekonomiczno-finansowej, rachunek zysków i strat z wyłączeniem banków i ubezpieczycieli za pierwsze półrocze 2010 roku, bilans sporządzony na 30 czerwca 2010r., wykaz obciążeń hipotecznych, wykaz ruchomości stanowiących własność zobowiązanej wolnych od obciążeń kredytowych oraz wykaz nieruchomości stanowiących jej własność.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącej oraz po umożliwieniu jej zapoznania się i wypowiedzenia w kwestii zebranego materiału dowodowego, z którego to prawa Spółka nie skorzystała, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r., nr [...], stwierdzając brak wystąpienia ustawowych przesłanek odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, że Skarżąca nie wykazała we wniosku aby w niniejszej sprawie ziściła się którakolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 64e § 2 u.p.e.a. warunkujących możliwość umorzenia kosztów postępowania. Zdaniem organu Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Stwierdzenie Skarżącej, że kwota dochodzonych kosztów egzekucyjnych stanowi połowę wysokości wypłacanych wynagrodzeń miesięcznych przez przedsiębiorstwo i w sytuacji znikomej płynności finansowej stanowi istotne obciążenie dla Spółki nie przekonało organu albowiem ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynikało, że Skarżąca w okresie pierwszego półrocza 2010 roku osiągnęła zysk netto w wysokości [...] zł. (Rachunek zysków i strat jednostek z wyłączeniem banków i ubezpieczycieli za okres od 01 stycznia do 30 czerwca 2010r.). Ponadto złożone deklaracje VAT-7 i VAT 7D za pierwsze półrocze 2010 roku wykazywały, że Spółka osiągała w tym okresie obroty od około [...] zł. do [...] zł. Organ podkreślił także, że dochodzone koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł. stanowiły zaledwie 0,84% uregulowanej przez Spółkę zaległości podatkowej dochodzonej tytułem wykonawczym i były porównywalne z miesięcznymi wydatkami Spółki na reklamę, które wynosiły ok. [...] zł. Organ podniósł również, że Spółka kilkakrotnie miała szansę uregulowania swoich zobowiązań w układach ratalnych. Wyjaśnił także, że dokonanie przez Spółkę wpłaty zaległych należności po wszczęciu egzekucji nie stanowiło podstawy do umorzenia kosztów postępowania.

Zażaleniem z dnia [...] lutego 2011r. Skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia i umorzenie kosztów egzekucyjnych, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

- naruszenie art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak jego zastosowania wskutek błędnego uznania, że nie zachodzi przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, tj. ważny interes publiczny, czy przesłanka znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej wnioskodawcy,

- naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) poprzez brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia, czy w stosunku do wnioskodawcy zachodzi jedna z przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 2 u.p.e.a.,

- naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegającego na nieodniesieniu się w zaskarżonym postanowieniu do zobowiązań kredytowych i pracowniczych Skarżącej.

W uzasadnieniu zażalenia, Skarżąca podniosła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ponownie w znikomym stopniu przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Wskazała, że dokumenty, na podstawie których organ wydał postanowienie, nie obrazują w pełni jej sytuacji finansowej. Nadto w zaskarżonym postanowieniu organ nie odniósł się także do kwestii pożyczek zaciągniętych przez Spółkę na kwotę [...] zł. oraz jej zobowiązań pracowniczych na kwotę [...] zł. Zdaniem Skarżącej świadczy to o tym, że organ egzekucyjny nie wykazał, by twierdzenia Spółki o jej znikomej płynności finansowej stanowiące istotne obciążenie były nieprawdziwe, jak również błędnie ustalił, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. W ocenie Skarżącej, w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca umorzenie kosztów egzekucyjnych w postaci ważnego interesu publicznego. Za umorzeniem kosztów przemawiała także trudna sytuacja finansowa Spółki. Skarżąca podkreśliła, że skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne dla szerszej społeczności. Odmowa zaś, przyczyni się do pogorszenia sytuacji finansowej Spółki, co może doprowadzić do utraty jej płynności finansowej, zwolnień pracowników i w rezultacie może skutkować nawet ogłoszeniem upadłości. Ponadto, w ocenie Skarżącej, podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego co do ostatniej nieuregulowanej raty zaległości podatkowej było całkowicie bezzasadne skoro Spółka złożyła stosowny wniosek o odroczenie terminu płatności tej raty. Tym samym koszty egzekucyjne powstały w następstwie podjęcia postępowania egzekucyjnego, pomimo że termin zapłaty ostatniej raty został przesunięty.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., pismem z dnia [...] marca 2011r. zawiadomił Spółkę o prawie do wypowiedzenia się w kwestii zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca z powyższego prawa nie skorzystała.

Organ odwoławczy, po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że organ egzekucyjny w sposób prawidłowy przeprowadził działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy mający wpływ na wykazanie istnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, w tym dowody zaoferowane przez Spółkę. Wobec powyższego postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a zaskarżone postanowienie odpowiada dyspozycji art. 124 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że zgodnie z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może umorzyć przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne tylko w przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest ich w stanie ponieść bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Z powołanego przepisu wynika, iż wykazanie przesłanki "znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej" ciąży na wnioskującym o umorzenie kosztów egzekucyjnych, co oznacza, że ustawodawca nałożył na wnioskodawcę obowiązek aktywności w tym zakresie. Dokonane przez organ egzekucyjny ustalenia co do wystąpienia powołanej przesłanki, miały miejsce w oparciu o dokumenty dostarczone przez Skarżącą, które w jej ocenie miały świadczyć o trudnej sytuacji finansowej. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut Spółki, że wymienione dokumenty nie obrazują w pełni jej sytuacji finansowej. Zaznaczył także, że Skarżąca poza przedłożeniem dokumentów, nie dokonała żadnej analizy uzasadniającej, że dokumenty te dowodzą istnienia przedmiotowej przesłanki "znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej wnioskodawcy".

Organ odwoławczy za bezzasadny uznał także podniesiony przez Skarżącą zarzut nieodniesienia się przez organ pierwszej instancji do zobowiązań kredytowych i pracowniczych Spółki. Wskazał, iż organ egzekucyjny mając na uwadze wysokość kosztów egzekucyjnych dokonał ich zestawienia z uzyskiwanym przez Skarżącą zyskiem, jak i posiadanym przez nią majątkiem ruchomym i nieruchomym, co nie oznacza, że nie dał wiary istnieniu owych zobowiązań kredytowych oraz pracowniczych, zwłaszcza, że informacje w tym przedmiocie wynikają z zebranego materiału dowodowego, stanowiącego podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał także, że z rachunku zysków i strat z wyłączeniem banków i ubezpieczycieli za pierwsze półrocze 2010 roku zysk netto Spółki wyniósł [...] zł. Ponadto z deklaracji podatkowych VAT-7 złożonych przez Spółkę w pierwszym półroczu 2010 roku wynika, że obroty Skarżącej wynosiły od około [...] zł. do [...] zł. Ponadto Spółka, pomimo zaciągniętych zobowiązań, jak również istniejących zobowiązań pracowniczych, posiadała pokaźny majątek ruchomy i nieruchomy. Uwzględniając zatem nawet wysokość zobowiązań pracowniczych, jak zobowiązania kredytowe, stanowiące normalne następstwo prowadzonej działalności gospodarczej oraz trudną sytuację finansową, kwota należnych kosztów egzekucyjnych stanowiła jedynie minimalny procent uzyskiwanego przez Skarżącą dochodu oraz wartości jej majątku, co tym samym oznaczało, że w kontekście wysokości należnych kosztów egzekucyjnych w stosunku do całości majątku i obrotów Spółki nie można mówić o znacznym pogorszeniu jej sytuacji finansowej, tj. takim uszczerbku, który uzasadniałby umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organ podniósł ponadto, iż kwota należnych do uiszczenia kosztów egzekucyjnych była porównywalna z miesięcznymi wydatkami Skarżącej na reklamę, które wynosiły ok. [...] zł.

Organ odwoławczy podkreślił także, że podnoszone przez Skarżącą okoliczności co do wysokości istniejących zobowiązań kredytowych i pracowniczych, dokonania wpłat z tytułu zaległości po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, czy trudnej sytuacji finansowej mogącej doprowadzić do całkowitej utraty płynności finansowej, zwolnień pracowników, a w rezultacie również upadłości - nie mogły być uznane za okoliczności mające znaczenie w szerszym ujęciu społecznym, gdyż odnosiły się one wyłącznie do chęci zachowania przez Spółkę możliwie jak najlepszej sytuacji finansowej. Powołane okoliczności, jako związane z trudnościami występującymi w prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej, nie mogły być uznane za okoliczności potwierdzające istnienie interesu publicznego.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. podniósł również, że dla rozważenia wystąpienia ustawowych przesłanek mogących stanowić podstawę umorzenia kosztów egzekucyjnych bez znaczenia pozostawała kwestia, ewentualnego podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego w związku z udzielonym Skarżącej układem ratalnym. Zaznaczył, iż enumeratywnie określone w art. 64 e § 2 u.p.e.a. przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych nie uzależniają w żaden w sposób uprawnienia organu egzekucyjnego do umorzenia kosztów, od innych okoliczności, aniżeli te wskazane w powołanym przepisie.

Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła te same argumenty co w zażaleniu. Ponadto, zarzuciła organowi odwoławczemu, że wydając zaskarżone postanowienie błędnie przyjął, iż obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych, jak i zebranie materiału dowodowego w tym zakresie, obciąża Skarżącą. Za błędne uznała również twierdzenia organu co do braku jej aktywności w toku przeprowadzonego postępowania, albowiem uczyniła zadość wezwaniu organu egzekucyjnego w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego poprzez wypełnienie stosownego formularza dotyczącego jej sytuacji majątkowej.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wbrew jej zarzutom, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu znajdowało podstawy w prawie materialnym, zaś wydanie postanowienia poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

W osnowie skargi Skarżąca sformułowała trzy zarzuty. Pierwszy dotyczył naruszenia art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak jego zastosowania w niniejszej sprawie wskutek błędnego uznania, że nie zachodzi przesłanka umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, tj. ważny interes publiczny, czy przesłanka znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej wnioskodawcy. Drugi zarzut dotyczył naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez brak przeprowadzeniu wnikliwego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia, czy w stosunku do skarżącej zachodzi jedna z przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 2 u.p.e.a. Trzeci natomiast naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na nieodniesieniu się w postanowieniu do zobowiązań kredytowych i pracowniczych Skarżącej oraz przerzuceniu ciężaru zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego na Skarżącą.

Rozstrzygnięcie zawisłego sporu wymaga w pierwszej kolejności analizy przepisu art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. Stosownie do treści przywołanego przepisu koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1. stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2. za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3. ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

W niniejszej sprawie kosztami egzekucyjnymi obciążono Skarżącą w związku z nieuiszczeniem przez nią w terminie określonym w decyzji ratalnej z dnia [...] lutego 2010r., nr [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. trzeciej raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2008 roku. W wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego organ naliczył opłaty na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. za zajęcie wierzytelności w wysokości 5 % kwoty należności egzekwowanej w wysokości [...] zł oraz na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszelkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1 % kwoty należności w wysokości [...] zł. Łącznie do tytułu wykonawczego nr [...] przypisano koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł.

Należy podkreślić, że uprawnienie organu administracji państwowej do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości lub w części. Ograniczenie kontroli sądowej do badania zgodności postanowienia z prawem - a nie z punktu widzenia słuszności i celowości - nie oznacza, że sąd bada jedynie, czy wydanie postanowienia w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego. Sąd administracyjny ma obowiązek zbadać i ocenić, czy organ egzekucyjny, a także organ wyższego stopnia, prawidłowo zinterpretował pojęcie nieostre - niedookreślone - na tle stanu faktycznego w konkretnej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe założenia oraz przyjmując za podstawę faktyczną ustalenia poczynione przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., w następstwie rozpoznania niniejszej sprawy, Sąd zważył, iż działanie organów obu instancji było zgodne z obowiązującymi przepisami u.p.e.a. Dlatego Sąd uznał, iż skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na przesłanki określone w art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. nie budzi wątpliwości. Od charakteru tego odróżnić jednak należy okoliczność, czy w konkretnej sprawie organ orzekający działał w warunkach uznania administracyjnego. Zastosowanie tej instytucji prawa administracyjnego możliwe jest bowiem dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie choćby jednej z przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to korzystając z uznania administracyjnego organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może - mimo istnienia przesłanek - odmówić uwzględnienia wniosku strony (patrz: wyrok NSA z 13 stycznia 1998r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96, wyrok WSA w Gdańsku z 7 października 2008r., sygn. akt I SA/Gd 387/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że w toku postępowania organy egzekucyjne podjęły działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy gromadząc dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek umorzenia. W procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mogących wskazywać na istnienie tych przesłanek. Należy także wyraźnie podkreślić w tym miejscu, iż umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd za w pełni uzasadnione uznał twierdzenie organów egzekucyjnych o braku zajścia przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na wskazywany we wniosku Spółki ważny interes publiczny. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "Interes publiczny" o jakim mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Wobec powyższego organy słusznie przyjęły, iż pojęcie to powinno być ocenione z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Z drugiej zaś strony interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem Skarżącej o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości (patrz m. in. wyrok WSA we Wrocławiu z 27 marca 2008r., sygn. akt I SA/Wr 1429/07, wyrok WSA w Poznaniu z 3 kwietnia 2009r., sygn. akt I SA/Po 203/09 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy mieć na uwadze to , iż "interes publiczny", o jakim mowa w u.p.e.a., musi być tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Słusznie zatem Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na znaczenie tej okoliczności. Użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Uwzględnia ona fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem należność związana z przymusowym dochodzeniem należności. Zdaniem Sądu organy egzekucyjne miały prawo uwzględnić przy ocenie zaistnienia tej przesłanki również charakter i cel jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanych z tytułu kosztów egzekucyjnych.

Uzasadnionym było wyważenie interesu publicznego nie tylko z perspektywy Skarżącej, ale także z punktu widzenia ogólnego stanu finansów Państwa i pozyskiwania środków finansowych wydatkowanych następnie na różne cele publiczne dla dobra ogółu społeczeństwa. Trafne w tym względzie było twierdzenie organu odwoławczego, który wskazał, że podnoszone przez Skarżącą okoliczności co do wysokości istniejących zobowiązań kredytowych i pracowniczych, dokonania przez Skarżącą wpłat z tytułu zaległości po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, czy trudnej sytuacji finansowej mogącej doprowadzić do całkowitej utraty płynności finansowej, zwolnień pracowników, a w rezultacie również upadłości - nie mogły być uznane za okoliczności mające znaczenie w szerszym ujęciu społecznym, gdyż odnosiły się one wyłącznie do chęci zachowania przez Skarżącą możliwie jak najlepszej sytuacji finansowej. Należy podkreślić, że ryzyko podejmowane przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest sprawą indywidualną każdego podmiotu uczestniczącego w obrocie gospodarczym i samo w sobie nie może być wiązane z interesem publicznym, czy społecznym, gdyż interes ten nie może być oceniany jednostronnie.

Odnosząc się do drugiej ze wskazanych przez Skarżącą przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych tj. doznania znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej wskutek uiszczenia kosztów egzekucyjnych, w ocenie Sądu należało uznać, że nie było podstaw do jej zastosowania w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z przepisu art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny może umorzyć przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne tylko w przypadku gdy strona wykaże, że nie jest ich w stanie ponieść bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Podkreślenia wymaga, że nie każdy uszczerbek dla sytuacji finansowej strony uzasadnia przyznanie ulgi, ale uszczerbek o charakterze kwalifikowanym. W świetle przywołanego przepisu chodzi zatem o taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym. Przy czy wykazanie przesłanki znacznego uszczerbku ciąży na wnioskującym o umorzenie kosztów egzekucyjnych (patrz: wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 marca 2008r., sygn. akt I SA/Kr 1171/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy zebranych w toku postępowania przez organ egzekucyjny dokumentów wynika, że należna do zapłaty kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. nie spowoduje dla Skarżącej znacznego uszczerbku w jej sytuacji finansowej. Rachunek zysków i strat z wyłączeniem banków i ubezpieczycieli za pierwsze półrocze 2010 roku wskazuje, że zysk netto Spółki wyniósł [...] zł. Ponadto z deklaracji podatkowych VAT-7 złożonych przez Spółkę w pierwszym półroczu 2010 roku wynika, że obroty Skarżącej wynosiły od około [...] zł. do [...] zł. Ponadto Spółka, pomimo zaciągniętych zobowiązań, jak również istniejących zobowiązań pracowniczych, posiadała pokaźny majątek ruchomy i nieruchomy. Uwzględniając zatem nawet wysokość zobowiązań pracowniczych, jak i zobowiązania kredytowe, stanowiące normalne następstwo prowadzonej działalności gospodarczej oraz trudną sytuację finansową, kwota należnych kosztów egzekucyjnych stanowiła jedynie minimalny procent uzyskiwanego przez Skarżącą dochodu oraz wartości jej majątku. Należy także podnieść, że kwota należnych do uiszczenia kosztów egzekucyjnych była porównywalna z miesięcznymi wydatkami Skarżącej na reklamę, które wynosiły ok. [...] zł. Wobec powyższego, zdaniem Sądu zastosowanie ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych, w sytuacji gdy Skarżąca dysponuje majątkiem pokaźnej wartości jest całkowicie bezpodstawne.

Jak już wskazano powyżej to na Skarżącej jako wnioskodawcy ubiegającym się o uzyskanie umorzenia kosztów jako ulgi finansowej spoczywał obowiązek wszechstronnego uzasadnienia swojego stanowiska. W toku prowadzonego postępowania aktywność Spółki ograniczyła się prawie wyłącznie do dostarczenia organowi żądanych przez niego dokumentów finansowych. Nadto podkreślenia wymaga, że Skarżąca na wezwanie organu egzekucyjnego przedstawiła dowody mające świadczyć o spełnieniu przez nią przesłanki uzasadniającej umorzenie kosztów egzekucyjnych, a następnie w toku postępowania odwoławczego zarzucała, że dokumenty te nie obrazują w pełni jej sytuacji finansowej. Podnieść więc trzeba, że Skarżąca nie wykazała się inicjatywą dowodową, nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do czynnego uczestnictwa w toku postępowania dowodowego, nie przedstawiła własnej analizy dotyczącej jej sytuacji finansowej, zwłaszcza w sytuacji gdy wnioski Skarżącej wynikające z przedłożonych przez nią dokumentów były odmienne od dokonanych przez organy obu instancji. Również w trakcie postępowania odwoławczego Skarżąca wykazała się bierną postawą i nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień np. poprzez zapoznanie się i wypowiedzenie w kwestii zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Odnosząc się do zarzutów natury procesowej podniesionych w skardze, należało uznać je również za bezzasadne. W ocenie Sądu wbrew zarzutom Skarżącej, sposób procesowania organów odpowiadał wszelkim rygorom przewidzianym w przepisach k.p.a. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organy ustaliły stan faktyczny w sposób nie budzący wątpliwości, zgodnie z poszanowaniem obowiązujących zasad prawa, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowego postanowienia.

Podstawę podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, uzupełniony następnie w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy przez dokumenty dostarczone przez Skarżącą oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., a ocena tego materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe i ogólne zasady jego prowadzenia w sposób, które mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy podkreślić, że organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił istotne treści przepisów prawnych i sposób ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Organ wyjaśnił także dlaczego w niniejszej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania wnioskowane przez Skarżącą przesłanki umorzenia kosztów postępowania wymienione w art. 69e § 2 u.p.e.a.

Reasumując, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszało prawa, w tym wskazanych w skardze przepisów, mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.