Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska NSA Leszek Kiermaszek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 708/08 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy opróżnienia lokalu mieszkalnego i wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Wa 708/08, oddalił skargę W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy opróżnienia lokalu mieszkalnego i wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. orzekł o odmowie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. i wydania decyzji o przydziale lokalu W. G. wraz z osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w wymienionym lokalu, tj. z dziećmi – M. G., A. G. i T. G.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. Komendant Stołeczny Policji przydzielił W. G. lokal mieszkalny do wspólnego zamieszkiwania z żoną E. - również funkcjonariuszem Policji - oraz córkami O. i M.

Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] lutego 2001 r. orzekł rozwód związku małżeńskiego małżonków G. W wyroku Sąd określił sposób korzystania ze wspólnie zajmowanego lokalu mieszkalnego w ten sposób, że W. G. będzie korzystał z pokoju o powierzchni [...] m2, a E. G. wraz z córkami O. i M. z trzech pozostałych pokoi, natomiast pozostałe pomieszczenia będą zajmowali wspólnie.

W dniu 25 maja 2007 r. W. G. zwrócił się o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. o przydziale przedmiotowego mieszkania poprzez wykreślenie z decyzji o przydziale pełnoletniej córki O. G. – O. Następnie w dniu 31 lipca 2007 r. dokonał modyfikacji wniosku poprzez wydanie decyzji o przydziale przedmiotowego lokalu mieszkalnego jemu wraz z osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w ww. lokalu, tj. dziećmi M. G., A. G. i T. G.

W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że w części przydzielonej E. G. zamieszkuje córka M. oraz córka O. wraz mężem G. O., przy czym małżonkowie O. zajmują jeden z trzech pokoi przyznanych E. G. Osoby te prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W lokalu zamieszkuje również W. G. i jego pozamałżeńskie dzieci A. G. i T. G.

W konkluzji organ podkreślił, że przesłanki dla wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego określone zostały w art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji, gdzie wskazano, że przedmiotową decyzję wydaje się m.in. jeżeli policjant podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal mieszkalny lub jego część (art. 95 ust. 2 pkt 1) albo w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny, albo inne osoby bez tytułu prawnego (art. 95 ust. 3 pkt 3). W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu nie zachodzą okoliczności dla zmiany decyzji.

Od powyższej decyzji W. G. złożył odwołanie, podnosząc, że G. O. w świetle artykułu 89 ustawy o Policji jest osobą nieuprawnioną do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a więc istnieją przesłanki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu w związku z art. 95 ust. 2 pkt 1 oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, brak przesłanek do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu wymienionych w art. 95 ust.2 i ust.3 ustawy o Policji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że oddanie lokalu lub jego części w bezpłatne używanie nie obejmuje przypadków, kiedy oddanie przedmiotu najmu następuje bez zamiaru powołania stosunku prawnego, np. w przypadku stosunków rodzinnych, jak również wówczas gdy najemca korzysta z przedmiotu najmu przy udziale osób trzecich, np. domowników lub pracowników.

Zgodnie z art. 89 pkt 2 ustawy o Policji, członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego są dzieci własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej pozostające na jego utrzymaniu nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia. Z powyższego nie wynika jednak aby dziecko, które mieszkało z policjantem traciło prawo do zamieszkiwania w lokalu przez fakt ukończenia 25 roku życia bądź wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Cytowany wyżej przepis określa członków rodziny, których uwzględnia się w przydziale, a nie określa przesłanek dla wydania decyzji o opróżnieniu lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że okoliczność, iż córka W. G. – O. G. wyszła za mąż i zamieszkuje wraz z mężem w dotychczas zajmowanym lokalu mieszkalnym w sytuacji, gdy nie posiada innego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, nie stanowi przesłanki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji.

W sprawie niniejszej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. przydzielono W. G. lokal mieszkalny nr [...] przy ulicy [...] w W. do wspólnego zamieszkiwania z żoną E. G. - również funkcjonariuszem Policji - oraz córkami O. i M. W. G. i E. G. nadal zamieszkują w powyższym lokalu, a zatem, w ocenie Sądu I instancji, nie można uznać, iż przedmiotowy lokal mieszkalny jest zajmowany bez tytułu prawnego.

Ponadto, zgodnie z art. 89 ustawy o Policji, dzieci skarżącego A. i T. z istoty stosunków rodzinnych są osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł W. G., wnosząc o uchylenie wyroku w całości i merytoryczne jej rozpoznanie. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną przedmiotowemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego przez:

- błędną wykładnię art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.);

- błędną wykładnię art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

2) naruszenie przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy przez:

- brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w uzasadnieniu wydanych decyzji oraz w uzasadnieniu wyroku w kwestii, czy zamieszkiwanie w lokalu służbowym policji osoby nieuprawnionej w świetle art. 89 ustawy o Policji w sytuacji sprzeciwu temu zamieszkaniu przez osobę posiadającą tytuł prawny do lokalu nadany w oparciu o art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, jest zgodne z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa;

- nie odniesienie się przez Sąd I instancji w wyroku do podnoszonej w skardze podstawy prawnej decyzji o opróżnieniu lokalu, tj. art. 95 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, co stanowi naruszenie art. 6 i art. 77 § 1 k.p.a.;

- zignorowanie wniosku skarżącego o wydanie decyzji uprawniającej jego małoletnie dzieci do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, co stanowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 § 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a..

W ocenie kasatora, O. G. używa lokalu bezprawnie, co w konsekwencji daje podstawy do uznania, że zastosowanie ma art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, skutkujący wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu. Ponadto, w sytuacji używania przez O. G. służbowego mieszkania policji należy uznać, że mieszkanie to jest wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem oraz umową najmu i zastosowanie ma tu w aspekcie wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, art. 95 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 poz.1270 ze zm) zwanej dalej ppsa. Oznacza to związanie Sądu podstawami, przytoczonymi w skardze kasacyjnej wymienionymi w art.174 p.p.s.a. Podstawy te określają kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oceniana w tym zakresie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zarzut ten został zredagowany w sposób nieprecyzyjny co uniemożliwia jego kontrolę. Kasator zarzuca naruszenie przez Sad I instancji art.6 , art.77 i art.104§4 kpa. Sąd administracyjny nie procesuje w oparciu o przepisy kpa, a zatem wskazanie tylko tych przepisów bez powiązania ich z przepisami regulującymi postępowanie przed sądami administracyjnymi nie może prowadzić do skutecznego podważenia stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc do zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 95 ust. 2 pkt.1 i art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.); przez błędną jego wykładnię stwierdzić należy, iż zarzut ten jest nietrafny. Przesłanki opróżnienia lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych zostały określone w art. 95 ust 2-4 ustawy o policji oraz w § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów ( Dz.U. Nr105 poz.884). Zgodnie z art. 95 ust.2 pkt.1 ustawy pragmatycznej

decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się m.in. jeżeli policjant podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal mieszkalny lub jego część albo w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny, albo inne osoby bez tytułu prawnego (art. 95 ust. 3 pkt 3).

Decyzją z dnia [...] marca 1996r. Komendant Stołeczny Policji przydzielił lokal mieszkalny przy ul. [...] skarżącemu. W decyzji o przydziale została uwzględniona żona E. i dwie córki O. i M.

W wyroku orzekającym rozwód związku małżeńskiego skarżącego Sąd orzekł o sposobie korzystania z mieszkania przydzielając trzy pokoje żonie wraz z córkami, zaś jeden pokój do wyłącznego korzystania został przyznany skarżącemu. Pozostała powierzchnia mieszkania jest wspólna. Skoro córka O. mieszka, w przedzielonym przez Sąd w wyrok rozwodowym pokoju, wraz z mężem to nie można skutecznie zarzucić, że lokal w tej części jest podnajęty ewentualnie oddany do bezpłatnego używania jej mężowi. Zamieszkanie męża w mieszkaniu żony oparte jest na więzach rodzinnych, a nie na podstawie stosunku prawnego (najmu) o którym mowa w cytowanym przepisie. Należy zauważyć, że w decyzji o przydziale lokalu wymienione są córki skarżącego O. i M. Oznacza to, że legitymują się one tytułem prawnym upoważniającym je do zajmowania tego lokalu, co oznacza, że nie zachodzi także przesłanka określona w art.95 ust.3 pkt.3 ustawy o policji.

Także nietrafny jest zarzut naruszenia art. 88 §1 ustawy o policji. Nie ulega wątpliwości, że lokal mieszkalny przy ul. [...] został przyznany funkcjonariuszowi policji. W decyzji z dnia [...] marca 1996r. o przydziale lokalu mieszkalnego obok skarżącego wymienione są była żona i córki. Na mocy tej decyzji osoby te nabyły prawo do mieszkania w tym lokalu na równi z funkcjonariuszem policji. Tytuł prawny do lokalu upoważnia osoby legitymujące się tym tytułem do wyrażenia zgody na zamieszkanie w tym lokalu osoby nie wymienionej w decyzji. Jest rzeczą naturalną, że córka O. wyraziła zgodę na zamieszkanie z nią jej męża i choć nie jest on funkcjonariuszem policji jego zamieszkanie w lokalu przy ul. [...] jest legalne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.