Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Burmistrza N. w przedmiocie podjęcia czynności administracyjnych w celu uporządkowania stanu prawnego drogi gminnej w związku z naruszeniem własności gminnej p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych.

Pismem z dnia 1 lutego 2016 r. M.J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Burmistrza w przedmiocie podjęcia czynności administracyjnych w celu uporządkowania stanu prawnego drogi gminnej w związku z naruszeniem własności gminnej przez osobę fizyczną.

W odpowiedzi na skargę, Burmistrz wniósł o jej oddalenie.

Zarządzeniem z dnia 1 marca 2016 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub jego interesu prawnego bezczynnością organu, stosownie do art. 57 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 marca 2016 r.

W dniu 14 marca 2016 r. do Sądu wpłynęło drogą elektroniczną pismo, w którym M.J. wyjaśnił, że ww. skargę sporządził w interesie społecznym, bowiem sporna część drogi gminnej stanowi własność społeczną, która w wyniku niegospodarności kierownictwa samorządu została bezprawnie zawłaszczona i jest bezpłatnie użytkowana przez osobę fizyczną. Skarżący jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanej nieopodal spornego gruntu, na którym znajduje się skrzyżowanie, gdzie dokonywany jest nawrót autobusu szkolnego, co, zdaniem skarżącego, zobowiązuje organ do podjęcia czynności celem wyjaśnienia tych nieprawidłowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że w każdej sprawie, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd zobligowany jest ocenić dopuszczalność wniesionej skargi. Skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest m. in. od istnienia po stronie podmiotu wnoszącego skargę legitymacji do jej złożenia. Kwestię tę reguluje art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 cyt. artykułu).

Z powyższego wynika więc, że legitymacja do wniesienia skargi jest związana z posiadaniem przez wnoszącego skargę interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Innymi słowy, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (vide: wyrok NSA z 3.06.1996 r., sygn. akt II SA 74/96, publ. ONSA 1997 nr 2, poz. 89).

W uchwale z dnia 11.04.2005 r., sygn. akt OPS 1/04, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Innymi słowy, osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi. Zatem wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (vide: wyrok NSA z dnia 4.02.1998 r., sygn. SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, postanowienie NSA z dnia 19.05.1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198).

W postanowieniu z dnia 13.06.2007 r., sygn. II FSK 1337/06 (LEX nr 384145) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji.

Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że M.J., na obecnym etapie postępowania, nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie podjęcia czynności administracyjnych w celu uporządkowania stanu prawnego drogi gminnej w związku z naruszeniem własności gminnej.

Po jego stronie zachodzi oczywisty brak legitymacji do wniesienia skargi. Z nadesłanych to tut. Sądu dokumentów nie wynika, aby posiadał on prawem chroniony interes prawny uprawniający go do wniesienia skargi w imieniu własnym i znajdujący umocowanie w przepisach prawa materialnego. Co więcej, skarżący, w nadesłanym w dniu 14 marca 2016 r. piśmie, oświadczył, że skargę w niniejszej sprawie sporządził w interesie społecznym będąc jednym z mieszkańców gminy Nowogard i właścicielem nieruchomości zlokalizowanej nieopodal spornego gruntu.

W ocenie Sądu, argumenty skarżącego o posiadanej legitymacji skargowej nie mogą odnieść zamierzonego skutku. W okolicznościach sprawy można mówić o posiadanym przez M.J. interesie, ale jedynie faktycznym. Z faktu bycia mieszkańcem ww. gminy i właścicielem nieruchomości zlokalizowanej nieopodal spornej części drogi gminnej nie można jeszcze wywodzić istnienia interesu prawego. M.J., jako podmiot niemający do wskazanej nieruchomości żadnych praw rzeczowych, nie ma także żadnych przyznanych przepisem prawa uprawnień lub obowiązków dotyczących postępowania w przedmiocie uregulowania stanu prawnego tej części drogi gminnej.

W sytuacji, gdy skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, w której strona wnosząca skargę nie ma legitymacji skargowej, tj. nie ma interesu prawnego, to podlega ona odrzuceniu.

Z uwagi na stwierdzony brak legitymacji M.J. do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Sąd odrzucił skargę, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 50 P.p.s.a.

Orzeczenie o zwrocie wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.