Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 570/23 o odrzuceniu skargi [...] na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 1 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 570/23 odrzucił skargę [...] (strona skarżąca, spółka) na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 1 lutego 2022 r., w przedmiocie negatywnej oceny projektu.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 842/22 po rozpoznaniu skargi [...] na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 9 marca 2022 r. WSA stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP).

Orzekając na skutek skargi kasacyjnej PARP Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt I GSK 1804/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że w sprawie nie jest pewne, od kiedy rozpoczął się bieg terminu na wniesienie skargi, gdyż w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma z 1 lutego 2022 r., informującego stronę skarżącą o czynności oceny wniosku. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia przez Sąd I instancji, a w przypadku ustalenia, że skargę wniesiono po terminie, oceny zawinienia strony w opóźnieniu. Na uwagę w tym zakresie zasługuje zdaniem NSA, że strona była wprawdzie pouczona o braku środków prawnych w postępowaniu administracyjnym, ale nie o tym, że służy jej bezpośrednio skarga do sądu.

NSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji nada prawnej formie działania administracji nomenklaturę ustawową, zbada terminowość skargi, a następnie podejmie adekwatne do tej oceny rozstrzygnięcie, biorąc za podstawę prawną przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa) i aktów wytworzonych przez administrację na potrzeby przeprowadzenia postępowania o powierzenie grantu, które odnoszą się do trybu pozakonkursowego z uwzględnieniem wskazanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę WSA postanowieniem z 25 lipca 2023 r. odrzucił skargę spółki.

W uzasadnieniu sąd I instancji podniósł, że rozpoznając sprawę ponownie zobligowany był do przyjęcia i zastosowania wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r. o sygn. akt I GSK 1804/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, że skarżąca odebrała pismo z 1 lutego 2022 r. informujące o podlegającej zaskarżeniu do Sądu czynności PARP w dniu 7 lutego 2022 r., zatem od tego dnia rozpoczął bieg termin na wniesienie skargi, który upłynął w dniu 9 marca 2022 r. Skarga do PARP wpłynęła w dniu 31 marca 2022 r.

Co za tym idzie, że skargę wniesiono po terminie. Jednakże strona była wprawdzie pouczona o braku środków prawnych w postępowaniu administracyjnym, ale nie o tym, że służy jej bezpośrednio skarga do sądu.

W ocenie WSA dopiero z treści wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2023 r. strona dowiedziała się, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegała czynność PARP z dnia 1 lutego 2022 r. Z akt sądowych wynika, iż pełnomocnik skarżącej odebrał wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 2 marca 2023 r

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023 poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednocześnie w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Należy zatem skarżącej liczyć termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność PARP z dnia 1 lutego 2022 roku od dnia 2 marca 2023 r., która to czynność - w myśl wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt I GSK 1804/22 - podlegała skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji stwierdził, że taki wniosek nie został złożony, a zatem skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła w całości postanowienie oraz wniosła o jego uchylenie w całości.

W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia i braku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, pomimo, że skarżący powziął informację o uchybieniu terminu dopiero z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

W sprawie Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., czego następstwem było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Jak ustalił Sąd I instancji, skarżąca odebrała pismo z 1 lutego 2022 r. informujące o podlegającej zaskarżeniu do Sądu czynności PARP w dniu 7 lutego 2022 r. (zpo k-87 akt sądowych), zatem od tego dnia rozpoczął bieg termin na wniesienie skargi, który upłynął w dniu 9 marca 2022 r. Skarga do PARP wpłynęła w dniu 31 marca 2022 r. (k-2 akt sądowych)

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że wraz w zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

Na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniony jest pogląd o dopuszczalności jednoczesnego złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu pisma procesowego i ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej. W przypadku jednoczesnego złożenia zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu pisma procesowego (skargi) i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej - winien być nadany bieg w pierwszej kolejności zażaleniu, a dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności czynności procesowej wskutek upływu terminu rozpoznaniu podlegałby wniosek o jego przywrócenie.

Stwierdzenie, że przesłanki środka odwoławczego i wniosku o przywrócenie terminu wzajemnie się wykluczają, oznacza tylko tyle, że obie te czynności nie mogą okazać się skuteczne. Jeżeli obie czynności procesowe spełniają przewidziane dla nich wymagania formalne, konieczne jest nadanie im właściwego biegu. Wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności winny nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Proponowane wyjście rozwiązuje liczne problemy będące konsekwencją konieczności odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu jako przedwczesnego oraz - co istotne - wydatnie przyczyni się do zapewnienia sprawności postępowania przez wyeliminowanie konieczności wydawania wpadkowych orzeczeń, które jako zaskarżalne niepotrzebnie angażują Naczelny Sąd Administracyjny.

W tej sprawie na dalszym jej etapie rozpoznany zostanie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.