Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Miasta Gdyni na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 889/13 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Gminy Miasta Gdyni na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 lutego 2014 r., II SA/Gd 889/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Gminy Miasta Gdyni na decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) przez nadesłanie 3 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. Odpis zarządzenia doręczono skutecznie skarżącej 12 grudnia 2013 r. a termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie 19 grudnia 2013 r.

Wnioskiem z 24 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 3 odpisów skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że niespodziewanie zachorował i w okresie od 13 grudnia 2013 r. do 20 grudnia 2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie wiedząc o wezwaniu Sądu. Ponadto, informacja o zawartości koperty z pismami WSA została zaklejona naklejką "R", a w kopercie znajdowały się dwa pisma Sądu: doręczenie odpowiedzi na skargę i wezwanie do nadesłania 3 odpisów skargi, czego nie zauważono. Przyjęto, że w kopercie znajduje się tylko odpowiedź na skargę. Wszystko miało miejsce "w okresie przeświątecznym z natury utrudniającym pracę".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek o przywrócenie terminu wskazując, że niedochowanie przez pełnomocnika terminu do uzupełnienia braków skargi nie było następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Od strony wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, zwłaszcza jeżeli reprezentował ją profesjonalny pełnomocnik. Za błędy i zaniechania pełnomocnika konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania. Zdaniem Sądu, pomimo tego, że choroba pełnomocnika skarżącej przypadła na okres, w którym biegł termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i stanowi okoliczność bezsporną w sprawie, nie usprawiedliwia jednak uchybienia terminu. Powinien on podjąć niezbędne czynności, by jego nieobecność nie uniemożliwiała bądź nie utrudniała funkcjonowania mocodawcy. Pełnomocnik, na którym z mocy art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.), ciąży obowiązek wykonywania zawodu ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej oraz przestrzegania zasad etyki radcy prawnego, powinien był zorganizować pracę w taki sposób, który zapewniałby sprawną i nieprzerwaną obsługę toczących się postępowań sądowych. W tym celu powinien był zadbać o taką organizację obsługiwanej jednostki, aby podczas jego nieobecności inne osoby mogły zastąpić go w wykonywaniu obowiązków. Sąd zaznaczył, że nawet w sytuacji podległości służbowej radcy prawnego kierownikowi jednostki samorządu terytorialnego wynikającej ze stosunku pracy, radca prawny nie jest zwolniony z obowiązku zapewnienia profesjonalnej obsługi i pomocy prawnej.

Sąd nie uwzględnił również przedstawionej przez pełnomocnika argumentacji związanej ze sposobem zaadresowania koperty, zawierającej oprócz wezwania do uzupełnienia braków formalnych również odpowiedź na skargę. Z kopii koperty przedstawionej przez pełnomocnika wynika bowiem jasna i wystarczająca informacja o tym, której sprawy dotyczy nadesłana z Sądu korespondencja. Wbrew sugestiom pełnomocnika z koperty nie sposób wyczytać, że zawierała tylko odpowiedź na skargę, ponieważ naklejka "R" zakryła cały tekst znajdujący się pod sygnaturą sprawy. Taka redakcja koperty nie mogła powstrzymać przed dokładnym zapoznaniem się z jej zawartością i podjęciem właściwych czynności.

Podobnie na uwzględnienie nie zasługiwał zdaniem Sądu argument odnoszący się do okresu przedświątecznego, w trakcie którego doszło do uchybienia terminu. Zarówno doręczenie wezwania, jak i upływ terminu do jego wykonania miały miejsce w dniach roboczych a nie wolnych ustawowo od pracy.

Na koniec Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął 18 grudnia 2013 r. uchwałę sygn. akt I OPS 13/13 z której wynika, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

W zażaleniu, Gmina Miasta Gdyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu podniesiono, że pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało skierowane do koordynatora Zespołu Radców Prawnych Urzędu, który nadał mu bieg. Powołany został też art. 9 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym jeżeli jednostka organizacyjna zatrudnia dwóch lub więcej radców prawnych, jednemu z nich powierza się koordynację pomocy prawnej w tej jednostce. Ponadto, pełnomocnik dołączył wykaz osób, które w urzędzie Miasta Gdyni zostały upoważnione do odbioru przesyłek adresowanych imiennie do niego.

Wyjaśniono, że koordynator ustanowiony w urzędzie Miasta Gdyni zadekretował pismo z Sądu, ale tylko na doręczeniu odpowiedzi na skargę, gdyż nie zauważono że w kopercie były dwa pisma z Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że strona postępowania powinna dokładnie zapoznawać się z treścią pism kierowanych do niej przez sąd administracyjny. Z tego obowiązku nie zwalnia jej okres przedświąteczny, czy częściowo zaklejona koperta. Są to okoliczności faktyczne, które choć utrudniają, to nie uniemożliwiają dopełnienia tego obowiązku. Z tego względu, powoływanie się na zaklejenie informacji o zawartości przesyłki umieszczonej na kopercie i niedokładne przejrzenie zawartości przesyłki przez upoważnione do tego osoby nie może prowadzić do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Świadczy to natomiast o braku dochowania należytej staranności.

Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się z wyjaśnieniami pełnomocnika i dołączonymi dokumentami, świadczącymi o sposobie organizacji odbioru korespondencji w Gminie Miasta Gdyni nie podziela poglądu, że w niniejszej sprawie radca prawny upoważniony do występowania w sprawie - będąc na zwolnieniu lekarskim - ponosi odpowiedzialność za niewłaściwą ocenę znaczenia przesyłki z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Strona postępowania – w tym wypadku Gmina Miasta Gdyni, zapewniła obsługę urzędu w sposób pozwalający na identyfikację spraw, w których pomimo usprawiedliwionej nieobecności radcy prawnego prowadzącego postępowanie, inny pracownik organu (w tym radca prawny) mógł wypełnić zarządzenie Sądu. Podjęte środki nie eliminują jednak błędów i skutków braku staranności po stronie osób wykonujących swoje obowiązki w danym podmiocie. Przedstawione w sprawie okoliczności świadczą o uchybieniach, których można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności, a zatem nie stanowią one okoliczności wskazanych w art. 87 § 2 p.p.s.a. i stanowiących warunek przywrócenia terminu do dokonania czynności.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.