Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 48/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości działek postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 48/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J. H. (dalej wnioskujący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości działek.

Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości działek.

Dnia 10 grudnia 2012 r. wnioskujący reprezentowany przez radcę prawnego T. O. nadał w Urzędzie Pocztowym w J. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że doszło do uchybienia 30 dniowego terminu do wniesienia skargi z przyczyn niezależnych od strony. Pełnomocnik wnioskującego nadmienił, że mimo polecenia pracownikowi biurowemu swej kancelarii nadania przesyłki w placówce pocztowej, czynność ta nie została przez pracownika wykonana.

Sąd I instancji wskazał, że argumentacja pełnomocnika opierająca się na twierdzeniu, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu, ponieważ pracownik kancelarii nie nadał jej w placówce pocztowej, mimo zlecenia przez niego takiej czynności, świadczy o winie pełnomocnika i nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł wnioskujący, reprezentowany przez T. O., zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a., przez bezzasadne uznanie, że termin do wniesienia skargi został pominięty z winy strony skarżącej. W uzasadnieniu wskazał, że na złożenie skargi z uchybieniem terminu wpłynęło szereg wydarzeń, na które w żadnym wypadku nie można było wywrzeć wpływu.

Wskazując na powyższe wniósł o: zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...]; ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie skarżącego nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.

Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjęto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskujący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w wąskim tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (orzeczenie SN z 27.9.1935 r., C.III 258/35, OSP 1936 p. 150, akceptowane przez J. Gudowskiego, Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, W. Pr. 1998 t. 1 s. 318 uw. 6; uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 18.9.1992 r., III CZP 112/92, OSNC 5/93/75, akceptowanej przez J. Gudowskiego w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, W.Pr. 2006 t. 1 s. 240 uw. 8).

Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z 11.3.2009 r., I OZ 198/09). Przyjmuje się, że ustanowiony pełnomocnik odpowiada za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Jeżeli pracownik kancelarii odpowiedzialny za wysłanie skargi do sądu dopuści się zaniedbania to jest ono traktowane jako wina pełnomocnika profesjonalnego, który jako jego przełożony zlecił mu wykonanie takiego zadania. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (postanowienie NSA z 20. 2.2009 r., II OZ 166/09).

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego sam przyznał, że winę za uchybienie terminowi do wniesienia skargi ponosi jeden z pracowników jego kancelarii, który mimo polecenia nie nadał przesyłki w placówce pocztowej. Tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pełnomocnika. Niezależnie od tego czy błąd popełnił pełnomocnik wnioskującego, czy pracownik jego kancelarii, winę za ten błąd ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji jego mocodawca (postanowienie NSA z 9.1.2013 r., I OZ 958/12). Jednocześnie powoływanie się pełnomocnika wnioskującego, że w terminie podjął czynności polegające na sporządzeniu skargi, która nie została nadana w placówce pocztowej w terminie przez wzgląd na okoliczności, których nie mógł przewidzieć, nawet przy dochowaniu należytej staranności jest niedopuszczalne (postanowienie NSA z 16.8.2010 r., II FZ 422/10). Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 86 § 1 p.p.s.a i w konsekwencji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.