Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. F., K. F. i M. F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyjęcia dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2021 r., nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty (...) z dnia 21 maja 2021 r., nr (...) o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku R.F. i K.F. w sprawie wydania decyzji o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji technicznej, na podstawie której dokonano podziału działek o nr (...), (...) i innych, m.in. poprzez wydzielenie działek (...), (...) i (...) położonych w obrębie 2 miasta Ł.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, stwierdził, że postępowanie administracyjne dotyczące odmowy przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyników zgłoszonych prac geodezyjnych jest ściśle sformalizowane przez przepisy ujęte w art. 12b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 2052 ze zm., dalej zwanej jako: "p.g.i.k.".), z których wynika, że stroną postępowania o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyników zgłoszonych prac geodezyjnych może być wyłącznie wykonawca prac geodezyjnych. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 p.g.i.k wykonawcą prac geodezyjnych lub prac kartograficznych może być przedsiębiorca, jednostka organizacyjna, a także osoba legitymująca się uprawnieniami zawodowymi w dziedzinie geodezji i kartografii w przypadku wykonywania przez tę osobę funkcji biegłego sądowego lub mierniczego górniczego. Tym samym przepis ten precyzyjnie zakreśla krąg stron postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyników zgłoszonych prac geodezyjnych. Organ stwierdził, że określone w art. 12b p.g.i.k. przepisy procesowe nie pozwalają na wszczęcie stosownego postępowania administracyjnego w sprawie odmowy włączenia wyników prac geodezyjnych do zasobu na wniosek obywatela np. właściciela nieruchomości gruntowej, czy tak jak w niniejszej sprawie na wniosek właściciela nieruchomości sąsiedniej. Takie postępowanie wszczyna się z urzędu, gdy zajdą okoliczności określone w art. 12b ust. 8 p.g.i.k.

Organ podkreślił, że w chwili, gdy operat techniczny zostanie przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i wpisany do ewidencji materiałów zasobu zgodnie z art. 12b ust. 5 p.g.i.k., starosta jako organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej nie ma możliwości wydania decyzji administracyjnej o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyników zgłoszonych prac geodezyjnych.

Organ odwoławczy wskazał, że zostały spełnione obie przesłanki z art. 61a §1 k.p.a., czyli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, gdyż stroną postępowania może być wyłącznie wykonawca prac geodezyjnych. W sprawie wystąpiła również inna uzasadniona przyczyna, w wyniku której postępowanie nie może być wszczęte, a mianowicie wniosek z dnia 13 maja 2021 r. o wydanie decyzji o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji technicznej złożony został już po przyjęciu operatu technicznego do tego zasobu.

Starosta (...) po otrzymaniu wniosku nie prowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy przedmiotowa dokumentacja spełnia warunki przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, gdyż weryfikacja przedmiotowej dokumentacji została przeprowadzona już wcześniej i po sporządzeniu pozytywnego protokołu weryfikacji operat ten został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

R.F., K.F. i M.F. wnieśli skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając mu naruszenie art. 28, art. 61 § 4, art. 61 a § 1, art. 138 § 2 k.p.a. oraz § 38 ust. 1, 2 i 3, 39, 40, 41, 42 i 43 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U.2019.393).

Skarżący wskazali, że są współużytkownikami wieczystoksięgowymi gruntu oznaczonego jako działki Nr (...) i (...) obrębu 2 w Ł. przy ul. (...) oraz właścicielami znajdujących się na tym gruncie budynków i budowli stanowiących odrębną własność. Z nieruchomością skarżących graniczy nieruchomość gruntowa oznaczona jako działki (...) i (...), której właścicielem jest Gmina m. Ł.

Skarżący na swojej nieruchomości prowadzą działalność gospodarczą pod nazwą "A". W skład ośrodka wchodzą różnego rodzaju budynki i budowle, których część została posadowiona na gruncie w taki sposób, iż części tych budynków wykraczają poza granice działki nr (...), zaś jeden z obiektów znajduje się w całości na działce oznaczonej w przeszłości numerem ewidencyjnym (...). W grudniu 2019 roku dokonano podziału geodezyjnego działki nr (...) o kategorii LS poprzez wydzielenie działek nr (...) i (...), którego celem, jak zapewniano skarżących, było dążenie do uregulowania problemów niezgodności granic nieruchomości sąsiadujących ((...) i (...)) drogą przeznaczenia części nieruchomości oznaczonej jako działka (...), na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości wnioskodawców (działki nr (...)).

Skarżący w związku z uzyskaną informacją nowego projektu podziału działki nr (...) obrębu (...), zawiadomili Burmistrza, że przygotowywany podział nieruchomości dotyczy ich praw podmiotowych, gdyż obejmuje obiekty wchodzące w skład Ośrodka Wypoczynkowego "A", wobec czego powinni być zawiadamiani o wszystkich czynnościach związanych z tym podziałem.

Skarżący podnieśli, że doręczone im w styczniu 2021 roku zawiadomienie o czynnościach geodezyjnych było wadliwe, gdyż nie zawierało elementów wymaganych przepisem § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U.2019.393), a ponadto nie obejmowało wszystkich ujawnionych w księdze wieczystej współużytkowników wieczystych nieruchomości. Skarżący usprawiedliwili należycie swoją nieobecność na wyznaczonej czynności i wnieśli ojej przeprowadzenie w innym terminie. Pomimo tego, wykonawcy czynności geodezyjno-kartograficznej przeprowadzili czynności z naruszeniem powołanych wyżej przepisów pod nieobecność skarżących.

Skarżący zarzucili, że Starosta (...) wydając postanowienie z dnia 21 maja 2021 r., na podstawie art. 61 a k.p.a. w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie.

Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem, iż w postępowaniu dotyczącym przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyników prac geodezyjnych jedyną stroną postępowania jest wykonawca prac geodezyjnych. Skarżący wskazali, że przyjęcie wyników prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest formą aktualizacji ewidencji gruntów, która stanowi podstawę do podejmowania różnego rodzaju działań prawnych przez organy administracji (art. 21 ustawy p.g.i k.). Uznawanie więc, że stronami tego postępowania nie mogą być inne poza wykonawcami prac geodezyjnych podmioty, stanowi nie dające się pogodzić z zasadami postępowania administracyjnego naruszenie praw podmiotowych. Stroną jest przecież każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny (art. 28 k.p.a.).

Ponadto w ocenie skarżących błędne są zawarte w obydwu postanowieniach stwierdzenia, że podział nieruchomości stanowiącej działkę (...) nie ma wpływu na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżących. Podział dotyczy części działki, na której znajduje się budynek wchodzący w skład Ośrodka Wypoczynkowego. Skarżący, odnośnie stwierdzenia organu II instancji, że nie można żądać wydania decyzji o odmowie przyjęcia wyniku prac geodezyjnych do zasobu po dacie wydania decyzji pozytywnej, wskazali że właśnie z uwagi na brak informacji o postępowaniu i nie doręczaniu zawiadomień oraz związanych z postępowaniem dokumentów, nie był im znany fakt wydania przedmiotowej decyzji. Zatem decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisów prawa, w tym prawa skarżących do udziału w postępowaniu na prawach strony. W tej sytuacji jeśli pismo skarżących wpłynęło po dacie wydania decyzji o przyjęciu operatu geodezyjnego do zasobu, powinno ono zostać potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący powinni być stronami postępowania w przedmiocie przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. stanowiącym podstawę zaskarżonego postanowienia, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Przepis art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu powołanego przepisu musi wynikać z konkretnych przepisów prawa materialnego.

Sprawy związane z państwowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 2052 ze zm., powoływana dalej jako: "p.g.i.k.".). Zgodnie z art. 12b ust. 1 tej ustawy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego przekazane zostały wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych, weryfikuje je między innymi pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa z zakresu geodezji i kartografii oraz spójności przekazywanych zbiorów danych, o których mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, z prowadzonymi przez ten organ bazami danych.

Wyniki weryfikacji utrwala się w protokole. Wynik weryfikacji może być pozytywny albo negatywny (art. 12b ust. 3). O wyniku weryfikacji organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej informuje wykonawcę prac geodezyjnych za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu sporządzenia protokołu (art. 12b ust. 3a).

Podstawę przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi pozytywny wynik weryfikacji albo dokument potwierdzający odbiór zbiorów danych lub innych materiałów jako przedmiotu zamówienia publicznego realizowanego w związku z wykonywaniem zadań Głównego Geodety Kraju lub organów administracji geodezyjnej i kartograficznej (art. 12b ust. 4).

Organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego przekazane zostały wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych, potwierdza ich przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu i opatruje dokumenty i materiały przeznaczone dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych wykonuje prace geodezyjne, klauzulą urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3. Opatrzenie klauzulą następuje z chwilą przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. (art. 12b ust. 5).

W przypadku negatywnego wyniku weryfikacji organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej zwraca wykonawcy prac geodezyjnych przekazane przez niego wyniki zgłoszonych prac wraz z protokołem zawierającym opis stwierdzonych uchybień i nieprawidłowości (art. 12b ust. 6).

W przypadku negatywnego wyniku weryfikacji wykonawca prac geodezyjnych ma prawo, w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu, ustosunkować się na piśmie do wyników weryfikacji. W przypadku uznania przez wykonawcę prac geodezyjnych uchybień i nieprawidłowości stwierdzonych w protokole wykonawca w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania przez niego protokołu przekazuje do organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej poprawione wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych wraz z zawiadomieniem o przekazaniu wyników zgłoszonych prac. Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania przez wykonawcę prac geodezyjnych protokołu, o którym mowa w ust. 6, organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej nie otrzyma poprawionych wyników zgłoszonych prac geodezyjnych, uznaje się, że prace te zostały zaniechane. Ponowne podjęcie zaniechanych prac geodezyjnych wymaga dokonania nowego zgłoszenia prac. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej może, na wniosek wykonawcy prac geodezyjnych, przywrócić termin na przekazanie poprawionych wyników zgłoszonych prac geodezyjnych. Przepisy art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się. (art. 12b ust. 7,7a,7b,7c).

Jeżeli organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej nie uwzględni stanowiska wykonawcy prac geodezyjnych, wydaje decyzję administracyjną o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyników zgłoszonych prac geodezyjnych (art. 12b ust. 8).

Przedmiotem postępowania opisanego we wskazanych przepisach jest ocena dopuszczalności przyjęcia wyników prac wykonawcy prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dopuszczalność ta wynika zaś z pozytywnej oceny merytorycznej pracy geodezyjnej. Dyspozycje tych przepisów określają relacje między wykonawcą i organem administracji. Nie przewidują natomiast żadnego udziału właścicieli gruntów, objętych weryfikowaną pracą geodezyjną. Nie budzi w tej sytuacji wątpliwości, że stroną omawianego postępowania przed organem administracji geodezyjno – kartograficznej może być wyłącznie wykonawca prac geodezyjnych. Przedmiotem badania jest bowiem w tym postepowaniu jedynie spełnianie prawnych i profesjonalnych wymogów, od których uzależnione jest przyjęcie pracy geodezyjnej do zasobu.

Gromadzenie i prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zostało powierzone organom państwowym, ma ono charakter sformalizowany, procedura została ściśle uregulowana w przepisach prawa i przewiduje ona udział w niej jedynie wykonawcy prac geodezyjnych i organów powołanych do weryfikowania tych prac.

Inne podmioty, które posiadają interes prawny w tym, by wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów (w tym zwłaszcza właściciele nieruchomości) są natomiast legitymowane, by domagać się odrębnym wnioskiem usunięcia lub zmiany wpisów w ewidencji w trybie postępowania aktualizacyjnego regulowanego przepisami art. 24 p.g.i k.

Należy ponadto podkreślić, że organy administracji nie miały żadnych przesłanek do tego, by wniosek wyraźnie sformułowany przez profesjonalnego pełnomocnika skarżących jako żądanie odmowy przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji technicznej traktować jako wniosek o wznowienie postępowania.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem, a zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Kontrola legalności w niniejszej sprawie została dokonana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.