Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zarządza zwrócić skarżącemu G. K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 100,- (sto) złotych jako wpis pobrany nienależnie.

Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2016r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania Skarżącego G. K. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] Nr [...] z dnia [...] 2015r. w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 12 lutego 2015r. G. K. pełniący uprzednio służbę wojskową w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] (do 31 stycznia 2015r.) wystąpił do Dowódcy tej jednostki o zwrot kwot potrąconych mu z ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, przyznanego mu jako należność finansowa dla żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej, w związku z przebywaniem przez niego na zwolnieniach lekarskich. Podał, że rozkazem [...] z [...] 2015r. otrzymał należność za niewykorzystane [...] dni urlopu wypoczynkowego za rok 2014, 2015 a niesłusznie została mu z ekwiwalentu potrącona kwota [...] zł.

Rozkazem dziennym [...] z dnia [...] 2015r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] przyznał G. K. ekwiwalent za niewykorzystany urlop w wysokości [...] zł. Organ finansowy nie w całości wypłacił Skarżącemu tę kwotę albowiem na podstawie art. 89a ust. 3 pkt 2 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych potrącił z niego [...] zł z uwagi na przebywanie Skarżącego na zwolnieniach lekarskich od 25 listopada 20125r. do 21 stycznia 2015r.

Decyzją Nr [...] z [...] 2015r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] odmówił G. K. zwrotu kwot potrąconych mu z ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim od dnia 25 listopada 2014r. do dnia 21 stycznia 2015r. w wysokości [...] zł. Podał, że zgodnie z art. 89 a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2014r., poz. 14141 z późń. zm.) w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim żołnierz zawodowy otrzymuje 80 % uposażenia. Potrącenia z uposażenia w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim dokonuje się z mocy prawa z uposażenia przysługującego w następnym miesiącu kalendarzowym lub z ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy (art. 89b ust. 3 w zw. z art. 95 pkt 2 cyt. Ustawy). Potrącenie kwoty [...] zł dokonane zostało z ekwiwalentu za niewykorzystany urlop albowiem na zwolnieniu lekarskim Skarżący przebywał od 25 listopada 2014r. do 22 stycznia 2015r., zwolniony ze służby została z dniem 31 stycznia 2015r., i ostatnie uposażenie zostało mu wypłacone w dniu 2 stycznia 2015r.

Od decyzji tej Skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej zmiany poprzez przyznanie (wypłacenie) G. K. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w kwocie [...] zł. Zarzucił naruszenie art. 89 a ust. 3 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej, twierdząc, że z uwagi na rodzaj schorzenia powstałego w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej w rozumieniu art. 89a ust. 3 pkt 2 przysługuje mu za okres zwolnienia 100% uposażenia. Zarzucił również naruszenie art. 9, 76 § `, 77 § 1 i 107 kpa poprzez brak analizy dokumentacji lekarskiej, podważenie orzeczeń wojskowej komisji lekarskiej, brak zrealizowania w całości rozkazu z [...] 2015r., brak uzasadnienia prawnego i faktycznego w decyzji oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że schorzenia na które cierpiał nie były związane ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej. Wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentacji lekarskiej (kart wizyt w gabinecie specjalistycznym, karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 23.07.2014r. i zwolnień lekarskich).

Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w [...] decyzją Nr [...] z [...] lipca 2015r. uchylił w całości decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] 2015r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podał, że decyzja ta została wydana przedwcześnie albowiem nie zapadło jeszcze orzeczenie o przyznaniu G. K. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu II instancji takim orzeczeniem może być jedynie decyzja administracyjna wydana w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 96 ust. 10 w zw. z art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), a nie rozkaz dowódcy jednostki wojskowej. Tym samym organ II instancji uznał, że warunkiem rozpoznania wniosku strony z dnia 12 lutego 2015r. jest istnienie prawomocnej decyzji w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez odwołującego urlop wypoczynkowy. Dopiero bowiem po wydaniu takiego rozstrzygnięcia powstaną warunki do badania zasadności rozpoznawania wniosku Skarżącego z 12 lutego 2015r. w drodze decyzji administracyjnej co do jego merytorycznej zasadności.

Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w [...] po uchyleniu decyzji przez organ II instancji wydał w dniu [...] 2015r. decyzję Nr [...], którą przyznał G. K. w związku z jego zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, ekwiwalent pieniężny za [...] dni niewykorzystanego w latach 2014 i 2015 urlopu wypoczynkowego w kwocie brutto [...] zł. W uzasadnieniu podał, m.in., że z ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop G. K. potrącono kwotę [...] zł. Za okres przebywania na zwolnieniach lekarskich na podstawie art. 89b w związku z art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W ocenie organu zostały spełnione warunki do przyznania Skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2014 i 2015r. w kwocie brutto [...] zł, po dokonaniu potrącenia kwoty [...] zł. Organ podał, że kwota [...] została już wypłacona i przekazana Skarżącemu w dniu 2.02.2015r.

Postanowieniem z dnia [...]10.2015r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] sprostował błąd pisarski w uzasadnieniu decyzji, gdzie wyliczono kwotę potrącenia za okres 25.11.2015 – 31.12.2015 a powinno być za okres od 25.11.2014r. – 31.12.2014r.

We wniesionym w ustawowym terminie odwołaniu od w/w decyzji Skarżący podał, że zaskarża decyzję organu I instancji w części nie uwzględniającej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w kwocie [...] zł i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie (wypłacenie) G. K. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w kwocie [...] zł. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 89a ust. 3 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów art. 9, 76 § 1, 77 § 1107 kpa, błąd w ustaleniach faktycznych w takim brzmieniu jak w odwołaniu od decyzji z 16 kwietnia 2015r. Wniósł również o przeprowadzenie dowodów z dokumentacji lekarskie (kart wizyt pacjenta w gabinecie specjalistycznym, karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 23.07.2014r. i zwolnień lekarskich. W jego ocenie potrącenie kwoty [...]zł było nieuzasadnione.

Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.

W uzasadnieniu podał, że odwołanie strony jest niedopuszczalne i jako takie nie może zostać merytorycznie rozpoznane. Bezsporne było, że Skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej przysługiwało uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym w łącznej wysokości [...] zł. Bezspornie ustalono również, że do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej Skarżący nie wykorzystał [...] dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu wypoczynkowego za lata 2014 i 2015. Obliczony zgodnie z art. 95 ust. 2 ustawy ekwiwalent za [...] dni urlopu wynosi [...] zł. W takiej wysokości w zaskarżonej decyzji przyznano Skarżącemu ekwiwalent za niewykorzystane [...] dni urlopu. Odwołujący poprawności tego rozstrzygnięcia nie kwestionuje. Domaga się wypłaty dotychczas niezrealizowanej części tej należności w kwocie [...] zł. W ocenie organu kwestia realizacji decyzji z [...] 2015r. nie może być przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego, które winno dotyczyć poprawności rozstrzygnięcia organu I instancji, którego to rozstrzygnięcia odwołujący nie kwestionuje. To czyni odwołanie bezprzedmiotowym z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia.

Dowódca podał, że odwołujący wnosząc odwołanie nie zrozumiał, że przedmiotem decyzji z [...] 2015r. nie jest rozpoznanie wniosku Skarżącego z 12 lutego 2015r. Przedmiot postępowania jest od żądania wniosku z 12 lutego 2015r niezależny, a o tyle z nim powiązany, że mający stworzyć warunki do poprawnego rozpoznania, po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, wniosku strony z 12 lutego 2015r. Dlatego dopiero przy ponownym rozpoznaniu wniosku z 12 lutego 2015r. przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w [...] zasadnym będzie rozważenie argumentów podniesionych jako zarzuty odwołania. .

W skardze, wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżył w całości postanowienie z dnia 27 kwietnia 2016r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podał, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa i tym samym zasadne jest złożenie skargi.

W odpowiedzi na odwołanie organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko o niedopuszczalności odwołania z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Podał, że z uwagi na brak konkretnych zarzutów nie sposób merytorycznie odnieść się do skargi, co jednak pośrednio wskazuje również na jej niezasadność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięć, jeżeli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit a, c i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718)., powoływanej dalej jako ppsa). Z kolei art. 134 § 1 ppsa stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wynikające z przywołanych przepisów prawa zasady kontroli sądowej działania administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga, choć bardzo lakoniczna, jest zasadna.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z dniem 31 stycznia 2015r. W okresie poprzedzającym zwolnienie od 25 listopada 2014r. do 22 stycznia 2015r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Nie wykorzystał [...] dni urlopu wypoczynkowego za lata 2014 i 2015r. Zgodnie z art. 95 ust. 2 i art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oblicza się w ten sposób, że za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego przyznaje się 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący w styczniu 2015r. otrzymał to uposażenie w kwocie [...] zł. Kwota ekwiwalentu wynosiła za [...] dni urlopu [...] zł brutto ([...]: 22= [...] zł x [...] dni =[...] zł. Taka kwota została przyznana w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji i nie była przedmiotem zaskarżenia.

Skarżący w odwołaniu od decyzji z [...] 2015r. kwestionował potrącenie z tej kwoty [...] zł szczegółowo opisanej na str. przedostatniej i ją poprzedzającej zaskarżonej decyzji (k. 91 -92 akt adm.)

Organ II instancji uznał, że decyzja z [...] 2015r. uwzględniająca zalecenia organu II instancji z decyzji z dnia 14 lipca 2015r. nie stanowiła rozpoznania wniosku Skarżącego z 12 lutego 2015r. Decyzja z [...] 2015r. była decyzją o przyznaniu ekwiwalentu pieniężnego, a nie o dokonywanych potrąceniach z tej kwoty. Potrącenia w kwocie [...] zł z przyznanego ekwiwalentu będą, zdaniem organu II instancji przedmiotem rozpoznania po uprawomocnieniu przedmiotowej decyzji. W ocenie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] należy rozdzielić kwestię zasadności przyznania ekwiwalentu od wykonania tej decyzji z dokonanymi potrąceniami.

Stanowisko to nie budziłoby żadnych wątpliwości, gdyby nie fakt, że w uzasadnieniu decyzji z [...] 2015r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] na stronie przedostatniej i poprzedzającej ją omówił wysokość, sposób obliczenia i wskazał podstawę prawną dokonanego potrącenia spornej kwoty [...] zł. (art. 89 b w zw. z art. 89 a ust. 1 ustawy z 11 września 2003r.). W uzasadnieniu decyzji z [...] 2015r. wskazano na wniosek Skarżącego z dnia 12 lutego 2015r. (k. 90 akt administracyjnych) i wbrew temu, co przyjął Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w [...] w zaskarżonym postanowieniu, wniosek ten został rozpoznany negatywnie (str. 91-92 akt administracyjnych). To, że w samym rozstrzygnięciu nie zawarto kwestii potrąceń w świetle uzasadnienia decyzji z [...] 2015r. nie oznacza, że kwestia ta nie była jej przedmiotem.

Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Kodeks nie definiuje pojęcia niedopuszczalności odwołania, warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów określających przedmiot zaskarżania, tok postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania.

W przedmiotowej sprawie Skarżący był adresatem decyzji z [...] 2015r., decyzja została mu doręczona z pouczeniem, była decyzją wydaną przez organ I instancji, od której przysługiwało odwołanie.

Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

Zgodnie z art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.

Odwołanie jest podaniem i winno spełniać wymogi z art. 63 § 2 i 3 kpa i wskazywać, zgodnie z art. 128 zd. 2 kpa, że strona nie jest zadowolona z decyzji.

Zasadniczo niezadowolenie strony winno odnosić się do władczego rozstrzygnięcia. To rozstrzygnięcie, zgodnie z art. 107 § 1 kpa winno znajdować się w jednym miejscu decyzji. Uzasadnienie decyzji winno zaś dotyczyć tego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie w rozstrzygnięciu organ I instancji Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] przyznał Skarżącemu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w całości, w uzasadnieniu zaś odniósł się nie tylko do tego ekwiwalentu ale i do jego potrącenia, wskazując zarówno podstawę prawną, jak i sposób obliczenia potrącenia, uzasadnił nie wypłacenie całej należnej kwoty ekwiwalentu. Tym samym uznać należy, że organ I instancji w decyzji z [...] 2015r. nie rozstrzygnął jedynie wysokości ekwiwalentu bez potrąceń.

Warto w tym miejscu wskazać, że niezadowolenie strony musi być skierowane przeciwko któremuś z elementów składających się na wydaną decyzję (por, wyrok NSA w Gdańsku z 28 stycznia 1998r., I SA./Gd 735/96, legalis), którym zgodnie z art. 107 § 1 kpa jest też uzasadnienie faktyczne i prawne. Na ogół w doktrynie jak również w orzecznictwie sądowym dopuszcza się możliwość zaskarżenia samego uzasadnienia jako integralnej części decyzji. (por. str. 649 (art. 127 kpa) Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, 2 wydanie, wydawnictwo C.H. Beck). W wyroku z 20.05.1998r. I SA 1896/97, niepubl, zacytowanym w w/w komentarzu NSA podkreślił, że stosowanie do art. 107 § 1 kpa uzasadnienie jest częścią składową decyzji. Z uwagi na funkcję zewnętrzną uzasadnienia, tzn. jego wpływ na postępowanie w innych sprawach, czy też funkcję wewnętrzną, uwidaczniającą się szczególnie w decyzjach kasacyjnych wydanych w oparciu o treść art. 138 § 2 kpa, dopuszczalne jest zaskarżenie samego uzasadnienia trybie administracyjnym, jak również dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego". Skoro dopuszczalne jest jedynie zaskarżenie uzasadnienia decyzji, tym bardziej możliwe jest zaskarżenie zawartego w tym uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Kwestia potrącenia kwoty [...] zł, została szczegółowo omówiona w uzasadnieniu decyzji z 29.10.2015r., w uzasadnieniu wskazany został również wniosek Skarżącego z 12 lutego 2015r, bez ustalenia, które przyjął organ II instancji, że będzie ona przedmiotem rozpoznania po uprawomocnieniu się decyzji z 29 października 2015r. Nie można więc uznać, że wniosek o zwrot potrąconej kwoty będzie w takich okolicznościach dopiero przedmiotem rozstrzygnięcia.

W zaskarżonym postanowieniu Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] uznając, że strona nie zakwestionowała rozstrzygnięcia, nie uwzględnił treści uzasadnienia decyzji z [...] 2015r.

Warto w tym miejscu wskazać, że zgodnie z wyrokiem NSA z 24.02.1992r. (I SA 1318/91, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 80 "wniosku o niedopuszczalności odwołania organ nie może wyprowadzać z oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu".

Z uwagi na fakt, że decyzja z 29.10.2015r. w uzasadnieniu obejmuje również kwestię potrącenia z mocy prawa kwoty 2079, 40 zł, a odwołanie kwestionowało to potrącenie, wbrew temu, co stwierdził organ w zaskarżonym postanowieniu, nie można uznać, że miał miejsce brak przedmiotu zaskarżenia.

Przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa przewiduje możliwość uchylenia decyzji w części, a więc również w zakresie uzasadnienia, które jest częścią decyzji.

Sumując Sąd uznał, że z uwagi na naruszenie art. 127 § 1, art. 128 i art. 134 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy zaskarżone postanowienie należało uchylić. Z tych względów orzeczono jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa.

Organ uwzględniając powyższe, rozpozna odwołanie.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowa sprawa była sprawą ze stosunku służbowego (art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) i na postawie art. 239 § 1 pkt 1 d ppsa korzystała z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych uiszczony przez Skarżącego wpis w kwocie 100 zł należało na podstawie art. 225 ppsa zwrócić, o czym Sąd zarządził w pkt. 2 wyroku.

Wyrok w przedmiotowej sprawie został wydany na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art.133 § 1 zd. 2 w zw. z art. 119 pkt 3, art. 120 ppsa