III SA/Kr 1558/25 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-01-19	
Data wpływu	2025-11-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Marta Kisielowska /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652	
Hasła tematyczne	Odrzucenie skargi	
Skarżony organ	Prezes Sądu	
Treść wyniku	odrzucono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 58 par 1 pkt 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Ł. N. na działalność Prezesa Sądu Rejonowego w Wieliczce w przedmiocie błędnego funkcjonowania Sądu Rejonowego w Wieliczce w zakresie Systemu Losowego Przydziału Spraw (SLPS) postanawia: odrzucić skargę.	
Uzasadnienie
Ł. N. (dalej: "skarżący") w dniu 29 września 2025 r. wniósł – za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Wieliczce - skargę na błędne funkcjonowanie Sądu Rejonowego w Wieliczce, w tym wadliwe funkcjonowania Systemu Losowego Przydziału Spraw (SLPS) i wydanie przez Sąd orzeczenia zobowiązującego Komornika Sądowego S. S. kompletu dokumentów. Skarżący wskazał, że podstawę prawną skargi stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPCz, art. 47b ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, § 43 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu działania Systemu Losowego Przydziału Spraw.

Skarżący wniósł o stwierdzenie, że doszło do nieprawidłowego działania SLPS, które skutkowało naruszeniem prawa do sądu skarżącego, zobowiązanie Ministra Sprawiedliwości – administratora systemu – zapewnienia prawidłowego działania systemu, stwierdzenie, że Sąd Rejonowy w Wieliczce rozpatrując sprawę w postępowaniu cywilnym i nie przekazując jej do sądu administracyjnego, naruszył art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz stwierdzenie, że dokumentacja komornicza powinna być udostępniona skarżącemu w sposób zgodny z prawem.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Wieliczce wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty skarżącego dotyczą sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wieliczce na czynność komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym S. S. w sprawie egzekucyjnej pod sygnaturą [...]. Organ wskazał, że skarżący kwestionuje czynności będące poza kognicją sądów administracyjnych, odnoszące się wyłącznie do postępowania cywilnego. Podniósł, że skarżący dysponuje środkami prawnymi pozwalającymi na kwestionowanie orzeczeń sądów cywilnych, w szczególności skargą na czynności komornika sądowego, skargą na orzeczenie referendarza, czy zażaleniem na postanowienie sądu. Prezes Sądu Rejonowego w Wieliczce zwrócił uwagę, że toczy się postępowanie w przedmiocie skargi na czynności komornika sądowego.

W odpowiedzi skarżący podniósł, że sprawa dotyczy czynności administracyjnych, a nie orzeczniczych. Podkreślił, że jego skarga obejmuje: brak rejestracji w SLPS, przydzielenie referendarza z pominięciem losowania, brak protokołu losowania, brak raportu z losowania, nieprawidłowe prowadzenie dokumentacji, niewykonanie ustawowych obowiązków informacyjnych przez organ, odmowę wykonania uwierzytelnionej dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na odrzucenie.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4 postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności procesowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi i zobligowany jest do skontrolowania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.

W niniejszej sprawie została złożona skarga na działanie sądu powszechnego - Sądu Rejonowego w Wieliczce, dotycząca Systemu Losowego Przydziału Spraw.

Należy wskazać, że tryb rozpatrywania skarg i wniosków związanych z działalnością sądów powszechnych uregulowano w ustawie z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 334, dalej jako: "p.u.s.p"). Zgodnie z art. 41b § 1 p.u.s.p. organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu powszechnego, jest prezes sądu. Natomiast art. 41b § 3 p.u.s.p stanowi, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sadu okręgowego - prezes sadu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa. Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, że wniesiona przez skarżącego skarga na działanie sądu powszechnego nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Skarga na działalność sądu rejonowego lub prezesa sądu rejonowego podlega bowiem rozpoznaniu na podstawie powołanych powyżej przepisów p.u.s.p. oraz wydanego na podstawie art. 41e p. u.s.p. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 524).

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że Konstytucja RP w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 gwarantuje każdemu prawo do sądu, stwarzając domniemanie kompetencji sądu powszechnego we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177 Konstytucji). Tym samym konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami (por. postanowienie WSA w Krakowie z 16 grudnia 2025 r., III SA/Kr 1099/25).

Odnosząc się natomiast do kwestii wydania dokumentacji przez Komornika Sądowego, należy podkreślić, że postępowanie egzekucyjne w sprawach cywilnych należy do właściwości sądów powszechnych zgodnie z ustawą z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1568, dalej: "k.p.c."). Art. 758 k.p.c. stanowi, że sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy nich komorników. Zgodnie natomiast z art. 767 § 1 k.p.c. na czynność komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Mając powyższe na uwadze skarga – jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego – podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.