Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 800/22 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze A Spółka z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 lipca 2022 r., nr 38/CE/D/GROiW/2021/ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 800/22, w sprawie ze skargi A Spółka z o.o. w B. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 lipca 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw.

Pismem z 5 września 2022 r. spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 29 lipca 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 10 listopada 2021 r.

Następnie pismem z 7 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora ARiMR, podnosząc, że ich wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja opiewa na kwotę 1.446.796,56 zł wraz z odsetkami, co stanowi kwotę dwukrotnie wyższą niż kapitał własny spółki na dzień 31 sierpnia 2022 r., który wynosił 745.071,31 zł. Skarżąca w bilansie sporządzonym na 31 grudnia 2021 r. wykazała zysk netto w wysokości 91.460,30 zł, w bilansie sporządzonym na 31 sierpnia 2022 r. wykazała zysk w wysokości 120.256,39 zł, natomiast według prognoz na koniec 2022 r. powinna osiągnąć zysk w wysokości 318.011,12 zł. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat do 31 sierpnia 2022 r. spółka osiągnęła przychody netto ze sprzedaży towarów w wysokości 2.754.049,33 zł (prognoza finansowa przewidywała przychody na poziomie 3.900.000 zł na koniec roku). Pełnomocnik wskazał, że z powyższych danych jasno wynika, że kwota, jaką spółka ma zwrócić, wynosi blisko 40% jej przychodów z działalności.

W dalszej kolejności pełnomocnik podniósł, że skarżąca nie posiada środków na natychmiastową zapłatę kwoty 1.446.796,56 zł, co nie wynika z braku prawidłowego zarządzania spółką, ale ze specyfiki jej działalności. Skarżąca, jako organizacja producentów, w pierwszej kolejności wypracowuje zysk na rzecz swoich członków. Na tej podstawie marże ze sprzedaży produkcji członków są minimalne, skierowane jedynie na pokrycie kosztów działalności spółki. Skarżąca nie była przygotowana, jak również nie mogła przewidzieć, że zostanie wydana decyzja dotycząca transakcji sprzed dziesięciu lat.

Ze względu na brak możliwości zapłaty przez skarżącą przedmiotowej kwoty w terminie wskazanym w upomnieniu, organ skierował wniosek egzekucyjny, co doprowadziło do zajęcia rachunku bankowego spółki i tym samym praktyczne do zaprzestania jej działalności. Aktualnie skarżąca nie jest w stanie regulować swoich zwykłych zobowiązań, w tym opłacać pracowników. Może to - w ocenie spółki -spowodować kolejne problemy, które mogą zmusić zarząd do ogłoszenia upadłości.

Spółka oczywiście posiada środki trwałe w postaci budynku sortowni i przechowalni oraz ruchomości, jednakże środki te są niezbędne do prowadzenia działalności. Skarżąca nie jest w stanie dokonać ich zbycia z dnia na dzień celem pozyskania środków na spłatę należności.

Celem potwierdzenia powyższych okoliczności skarżąca do wniosku dołączyła: bilanse spółki sporządzone na 31 grudnia 2021 r. oraz 31 sierpnia 2022 r., rachunek zysków i strat za 2021 r. oraz rachunek zysków i strat prognozowany za lata 2022 r. - 2023 r., jak również ekspertyzę biegłego rewidenta z 31 października 2022 r. na temat skutków ujęcia w księgach rachunkowych skarżącej w 2022 r. zaskarżonej decyzji.

W oparciu o uzasadnienie wniosku i załączone do niego dokumenty, jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem WSA pełnomocnik spółki szczegółowo uzasadnił, dlaczego w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i znacznej szkody.

Sąd I instancji uznał, że wykonie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postać zlikwidowania skarżącej spółki. W tych okolicznościach WSA uznał, że w sprawie wykazana została przesłanka, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie:

1) naruszenia art. 10 p.p.s.a. w związku z art. 47 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 66 § 1 p.p.s.a. przez pozbawienie organu możności obrony swoich praw ze względu na brak możliwości repliki względem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;

2) naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku pełnej informacji o sytuacji majątkowej spółki;

3) naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;

4) naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej, a w szczególności brak zestawienia danych ekonomicznych dotyczących majątku i zobowiązań skarżącego;

5) naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 56 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 17.06.1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez brak rozważenia zaniechania wnioskowania przez spółkę o rozłożenie spłaty należności na raty;

6) naruszenia art. 288 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu UE przez brak oceny kwestii czy zastosowany krajowy środek prawny nie czyni nadmiernie utrudnionym stosowania prawa UE.

W odpowiedzi na zażalenie spółka wniosła o jego oddalenie jako bezzasadnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Sąd I instancji trafnie na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów i informacji, uwzględniając kwotę egzekwowanego świadczenia, uznał, że istnieje prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ocena Sądu I instancji opiera się na informacjach zawartych we wniosku i w aktach sprawy. W związku z powyższym brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez WSA art. 61 § 3 p.p.s.a., co mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Wskazać należy ponadto, że obowiązkiem wnioskodawcy w postępowaniu o udzielenie stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministarcyjnym jest uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie okoliczności świadczących o tym, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Przesłane przez stronę dokumenty były dla Sądu I instancji wystarczające do uwzględnienia wniosku, a organ składający zażalenie w żaden sposób nie podważył ich prawdziwości.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.