Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. V. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 946/21 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D. V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 czerwca 2021 r. nr SKO.II/426/1767/55/2021 w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: oddalić zażalenie

D. V. (dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 czerwca 2021 r. nr SKO.II/426/1767/55/2021 w przedmiocie warunków zabudowy terenu. Skarga ta nie została opłacona.

Postanowieniem z dnia 28 marca 2022 r., sygn. akt: II SPP/Gl 231/21, Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Wobec powyższego skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 sierpnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Korespondencja z wezwaniem, po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do Sądu jako niepodjęta w terminie i mocą zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 maja 2022 r. została uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 § 4 w zw. z § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz.329 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), z upływem dnia 21 kwietnia 2022 r. W dniu 29 kwietnia 2022 r. skarżący uiścił wpis od skargi.

Postanowieniem z 27 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 946/21 odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie, wskazując za podstawę art. 220 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Ponadto orzekł na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. o zwrocie skarżącemu kwoty uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi.

Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu zawierało pouczenie co do terminu jego wykonania oraz skutków niedokonania tej czynności i zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 września 2021 r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy został on wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Przesyłka, zawierająca to wezwanie, została zwrócona do Sądu i uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 § 4 w zw. z § 1 P.p.s.a. z upływem dnia 21 kwietnia 2022 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał w dniu 28 kwietnia 2022 r. (czwartek). Wpis został uiszczony w dniu 29 kwietnia 2022 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu. Wobec czego Sąd na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Jednocześnie skarżący zaskarżył w całości zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 maja 2022 r., niepodlegające odrębnemu zaskarżeniu, o uznaniu przesyłki za skutecznie doręczoną, domagając się jego uchylenia.

Skarżący zarzuca powyższym orzeczeniom wydanie ich z naruszeniem art. 67 § 5 P.p.s.a., polegającym na przyjęciu, że doręczenie adresowane na stronę postępowania jest skuteczne, chociaż w sprawie został ustanowiony pełnomocnik.

Wskazano, że w sprawie ustanowiony jest pełnomocnik w osobie I. V.. Pełnomocnictwo ustanowione zostało już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i obejmowało w szczególności umocowanie do występowania przed sądami administracyjnymi. W toku postępowania przed Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżący powołał się na pełnomocnictwo m.in. w piśmie z 14 stycznia 2021 r. (II SPP/Gl 231/21, II SA/Gl 946/21). Fakt ustanowienia pełnomocnika Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął. Sąd ten nie doręczył poprawnie wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Było ono bowiem, tak jak ogół dokumentów w sprawie adresowane do D. V., a nie I. V. działającej jako pełnomocnik. W rezultacie tego nastąpiło utrudnienie w wykonaniu wezwania Sądu, które skutkowało jednodniowym opóźnieniem wobec terminu wskazanego w piśmie. W rzeczywistości jednak D. V. uzupełnił braki przed skutecznym doręczeniem mu jakiegokolwiek wezwania w tej sprawie, a zatem w terminie. Zdaniem skarżącego, postawiony zarzut jest zasadny a naruszenie wskazanego w nim przepisu jako naruszenie normy proceduralnej miało oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (art. 35 § 1 P.p.s.a.).

Z tego wynika, że skarżący mógł na etapie postępowania ustanowić reprezentującego go pełnomocnika. Jak twierdzi skarżący stosowne pełnomocnictwo zostało ustanowione już na etapie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie przed organem odwoławczym na etapie wnoszenia odwołania. W rzeczywistości w aktach administracyjnych II instancji nie znajduje się pełnomocnictwo o treści wskazującej na ustanowienie pełnomocnikiem skarżącego I. V. w zakresie postępowania przed sądami administracyjnymi. Z korespondencji prowadzonej przez organ odwoławczy ze skarżącym wynika, że organ ten uznał ustanowienie pełnomocnikiem skarżącego I. V. ale poza wskazaniem imienia i nazwiska, adresu tej osoby w odwołaniu nie ma żadnego odrębnego dokumentu potwierdzającego zakres umocowania, w szczególności do reprezentowania go przed sądami administracyjnymi. Nawet przyjmując za organem odwoławczym, że skarżący ustanowił swego pełnomocnika I. V. bo organ tej osobie doręczył swoją decyzję, to okoliczność ta nie ma znaczenia dla doręczeń dokonywanych przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Jak stanowi art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. O konieczności dołączenia pełnomocnictwa przez osobę wnoszącą pismo sądowe stanowi też art. 46 § 3 P.p.s.a. Mówi on, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Treść tego ostatniego przepisu jest o tyle istotna, że pełnomocnik ma wykazać swoje umocowanie przed sądem, do którego składa pismo jeżeli wcześniej tego nie uczynił. Z zestawienia ww. przepisów wynika, że pełnomocnik składając skargę jako pierwsze pismo w sprawie powinien wykazać się pełnomocnictwem od mocodawcy i pełnomocnictwo to powinno umocowywać go do reprezentowania mocodawcy przed tym sądem. Nie ma zatem znaczenia fakt ustanowienia pełnomocnikiem na etapie postępowania administracyjnego przed organami. Wykazać należy pełnomocnictwo przed sądem, do którego pełnomocnik składa pismo.

Jeśli takie pełnomocnictwo zostało okazane Sądowi, i ocenione zostało jako skuteczne, to wywołuje skutek dla doręczania pism w postępowaniu sądowym pełnomocnikowi zgodnie z art. 67 § 5 P.p.s.a. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Wbrew temu co podnosi w zażaleniu skarżący, na etapie postępowania sądowego wywołanego jego skargą a także na etapie postępowania o prawo pomocy żadne pismo w sprawie nie zostało wniesione przez pełnomocnika w osobie I. V. czy innej osoby umocowanej do jego reprezentowania przed sądem. Ponadto sam skarżący nie wskazuje w swoich pismach na ustanowienie takiego pełnomocnika. Nie jest prawdą, że informował Sąd o ustanowieniu pełnomocnika w piśmie z 14 stycznia 2021 r. Skarga datowana jest na 9 lipca 2021 r., a wpłynęła do organu 16 lipca 2021 r. Zatem Przewodniczący Wydziału wydając zarządzenie 31 marca 2022 r. o wezwaniu skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 3 sierpnia 2021 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi prawidłowo wskazał jako adresata tego wezwania skarżącego a nie jego pełnomocnika. Żadne pisma w postępowaniu sądowym nie były kierowane do I. V. bo w tym postępowaniu nie była on pełnomocnikiem skarżącego z powodu braku stosownego umocowania.

Wobec tego doręczenie zastępcze wezwania do uiszczenia wpisu było prawidłowe i wywoływało skutki prawne. Skoro awizowano je pierwszy raz 7 kwietnia 2022 r., to po powtórnej awizacji 15 kwietnia 2022 r. doręczenie zastępcze zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. stało się skuteczne 21 kwietnia 2022 r. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 30 maja 2022 r. skoro właściwie określono adresata wezwania i datę jego doręczenia w trybie doręczenia zastępczego.

W tych okolicznościach wpis powinien zostać uiszczony najpóźniej 28 kwietnia 2022 r. a uiszczenie go 29 kwietnia 2022 r. - jeden dzień po terminie, skutkować musiało odrzuceniem skargi przez Sąd na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Wobec uiszczenia wpisu i odrzuceniu skargi podlegał on zwrotowi zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.