Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej E. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z [...] października 2019 r., po rozpatrzeniu odwołania E. M.(dalej: "skarżąca" lub "strona"), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno - Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik MUCS", "NMUS" lub "organ I instancji") z [...] czerwca 2019r. Przedmiotem tych decyzji było nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości 30.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Jako podstawę prawną decyzji Dyrektor IAS wskazał przepisy art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej także: "Op"), art. 21 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 5 ust. 1, 2 i 4, art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708 ze zm.; dalej: "ustawa o SENT"), art. 13 ustawy z dnia 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 1039; dalej: "ustawa zmieniająca").

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Funkcjonariusze MUCS, przeprowadzili [...] lipca 2017r. kontrolę środka transportu – samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] (cysterny przystosowanej do przewozu paliwa), w miejscowości B. k/S. na drodze krajowej nr [...]. W trakcie kontroli ustalono, że podmiotem wysyłającym

i przewoźnikiem towaru była skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe "[...]" E. B. M. z siedzibą w R.. Kierowca wezwany do okazania dokumentów przewozowych okazał m.in. numery referencyjne trzech zgłoszeń do systemu SENT ([...], [...], [...]) na łączną ilość 10.500 litrów oleju napędowego (CN 2710). Na podstawie oględzin komór cysterny po ich otwarciu kontrolujący stwierdzili nadwyżkę towaru w stosunku do ilości zgłoszonej w systemie SENT. Ustalili przy tym, że cysterna posiadała 4 komory licząc od strony kabiny, tj.: komorę nr 1 o pojemności 7.000 litrów, w której znajdowało się 7.000 litrów oleju napędowego wg oświadczenia kierowcy i potwierdzonego oględzinami komory, komorę nr 2 o pojemności 3.000 litrów, w której znajdowało się 2.800 litrów oleju napędowego wg oświadczenia kierowcy, potwierdzonego oględzinami komory, komorę nr 3

o pojemności 5.000 litrów oraz komorę nr 4 o pojemności 5.000 litrów. W komorach 3

i 4 znajdował się także olej napędowy. W celu ustalenia jego ilości przepompowano zawartość komory numer 4 do komory nr 3 i następnie z komory nr 3 do komory nr 4. Na podstawie wskazań licznika cysterny ustalono, że w komorach 3 i 4 znajdowało się łącznie 2.261 litrów oleju napędowego. Zatem łącznie w cysternie znajdowało się 12.061 litrów oleju napędowego, podczas gdy w systemie SENT zgłoszono przewóz 10.500 litrów. Uwzględniając ustawowy 10% próg tolerancji w zakresie ilości przewożonego towaru ilość paliwa przewożonego w cysternie nie mogła przekroczyć 11.550 litrów, co daje 511 litrów ponad ustawowy próg. Stwierdzona nadwyżka oleju napędowego wynosiła zatem 1.561 litrów oleju napędowego. Ilość niezgłoszonego towaru przekroczyła ustawowy 10% próg tolerancji. Na brakującą ilość towaru w toku kontroli wystawiono SENT [...].

W wyniku kontroli stwierdzono nadto, że przewoźnik zgłosił jako środek transportu cysternę oraz przyczepę o stosownych numerach rejestracyjnych, której

w czasie kontroli fizycznie nie było. Tym samym dane w zgłoszeniach SENT nie odpowiadały stanowi faktycznemu stwierdzonemu w toku kontroli. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, podpisany przez kierującego bez zgłaszania uwag.

Decyzją z [...] czerwca 2019 r., w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Naczelnik MUCS uwzględniając zalecenia Dyrektora IAS zawarte

w decyzji z [...] listopada 2018r. (uchylającej uprzednio wydaną w sprawie decyzję organu I instancji) dotyczące przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z naruszeniem art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust.4 ustawy o SENT nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 30.000 zł. Nie dał przy tym wiary zeznaniom świadka (kierowcy – K. M. K.), odnośnie zgodności ilości przewożonego paliwa z wykazanym w zgłoszeniu SENT wskazując, że stan faktyczny ustalony przez kontrolujących w momencie kontroli nie budził u kierowcy zastrzeżeń. Nadto, w protokole oraz w notatce zawarto, że dane

z komory 1 i 2 stwierdzone zostały na podstawie odczytu ze stanu licznika cysterny.

Organ I instancji wskazał, iż stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, niewykonanie obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o SENT powoduje, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nałożenie kary pieniężnej w wysokości 46% wartości netto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20.000 zł. Natomiast art. 24 ust. 1 ustawy o SENT w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca działaniem pełnomocnika (doradcy podatkowego) wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania

w sprawie. Postawiła przy tym zarzuty naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 190, art. 191 Op poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz art. 210 § 4 Op poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

Dyrektor IAS decyzją z dnia [...] października 2019 r., wskazaną na wstępie

i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu

I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz jej ramy prawne. Powołał w szczególności treść przepisów ustawy o SENT mających zastosowanie w sprawie. Odnosząc je następnie do ustaleń faktycznych sprawy stwierdził, że skarżąca przed rozpoczęciem przewozu towaru nie wykonała obowiązku zgłoszenia w systemie SENT przewozu 1.561 litrów oleju napędowego, czyli towaru objętego systemem monitorowania drogowego

i kolejowego przewozu towarów. To zaś oznacza, że jako podmiot wysyłający dopuściła się naruszenia przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o SENT i zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł, gdyż przedstawione przez NMUCS wyliczenia wykazały, że wartość netto przewożonego towaru podlegającego zgłoszeniu nie przekroczyła 46 % (zob. str. 14 decyzji DIAS oraz str. 11 decyzji organu I instancji). Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że

w przypadku ujawnienia nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie przez organ, niezależnie od tego czy brak dokonania zgłoszenia w systemie był celowym działaniem podmiotu, czy też był spowodowany błędem lub niedopatrzeniem. Podmiot wysyłający ma obowiązek przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny i przekazać ten numer przewoźnikowi, a kierujący pojazdem ma obowiązek w momencie kontroli okazać kontrolującym numer referencyjny zgłoszenia. Tymczasem, w realiach rozpoznawanej sprawy podczas kontroli kierujący pojazdem nie okazał numeru referencyjnego zgłoszenia SENT na przewóz 1.561 litrów oleju napędowego. Zgłoszenia przedmiotowego towaru dokonano dopiero w trakcie kontroli, co zdaniem organu odwoławczego nie zwalnia strony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy SENT (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2019r., sygn. akt V SA/Wa 302/19.

Dyrektor IAS wskazał następnie, że dodatkowo w toku kontroli ustalono, iż przewoźnik, który jest jednocześnie podmiotem wysyłającym zgłosił jako środek transportu cysternę oraz przyczepę o stosownych numerach rejestracyjnych, podczas gdy w rzeczywistości przewóz był realizowany bez przyczepy. Dane dotyczące środka transportu, którym przewożony był towar objęty zgłoszeniami SENT: [...], [...], [...] były nieprawidłowe. Zdaniem organu odwoławczego stanowi to o naruszeniu przez skarżącą przepisów ustawy SENT (art.

5 ust. 4 pkt 3) i zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Następnie, powołując się na treść przepisów art. 21 ust. 3, art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów określających jej sytuację ekonomiczno – finansową w związku z czym,

w sprawie dokonano uproszczonej analizy ekonomicznej podmiotu będącego stroną niniejszego postępowania. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu podmiotu" lub "interesu publicznego", o których mowa

w art. 21 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy o SENT. Skoro powyższe przesłanki nie zachodzą, bezcelowe jest ustalanie, czy pomoc w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stanowi jedną z form pomocy określonych w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT.

W związku z tym, że ww. przesłanki określone w art. 21 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy SENT nie zostały spełnione, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Reasumując, DIAS powtórzył, że w realiach rozpoznawanej sprawy przyczyną nałożenia kary pieniężnej w łącznej kwocie 30.000 zł, było niewykonanie przez podmiot wysyłający (skarżącą), który był jednocześnie przewoźnikiem, obowiązku zgłoszenia

w systemie SENT przewozu 1.561 litrów oleju napędowego, co stanowi naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy SENT oraz zgłoszenie jako środka transportu cysterny o nr rej. [...] i przyczepy o nr rej. [...], podczas gdy w rzeczywistości przewóz był realizowany bez przyczepy, co stanowi naruszenie przepisów art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT. Nie wykazała przy tym, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej

w kwocie 30.000 zł doprowadziłby do zagrożenia egzystencji prowadzonej przez skarżącą firmy oraz zagrażałoby bytowi strony i jej rodziny. Skarżąca dopuściła się nieprawidłowości przy wypełnianiu obowiązków wynikających z ustawy SENT, tj. nie zgłoszono do systemu SENT paliwa w ilości 1.561 litrów, wpisano nr przyczepy [...] w sytuacji gdy faktyczny przewóz był realizowany bez naczepy oraz nieprawidłowo wskazano wysyłającego w SENT [...]. Jak wyjaśniono

w toku postępowania w zgłoszeniu SENT [...] omyłkowo jako podmiot wysyłający wskazano Przedsiębiorstwo Przemysłowo Handlowo Usługowe "[...]" A. C.. Organ odwoławczy podkreślił, że nieprawidłowość ta nie była podstawą do obciążenia skarżącej karą pieniężną. Zauważył, że w przypadku przedsiębiorstwa prowadzącego działalność gospodarczą od 2002 r. wymaga się rzetelności. Natomiast uchybienia wskazane wyżej mogą świadczyć o niedbalstwie i złej organizacji pracy,

a takie działania nie mogą być podstawą do odstąpienia od nałożenia kary i zapewne nie mieszczą się w przesłance interesu publicznego w sferze pozaekonomicznej.

Tym samym wszystkie zarzuty odwołania DIAS uznał za niezasadne. Zauważył przy tym, że wszelkie wątpliwości w sprawie na które zwrócił uprzednio uwagę

w pierwotnie wydanej decyzji organu I instancji zostały wyjaśnione w ramach ponownie przeprowadzonego postępowania w sprawie. To zaś oznacza, że decyzja organu

I instancji jest zgodna z prawem, a stan faktyczny ustalony został w sposób wystarczający do prawidłowego jej wydania (zob. str. 23 – 32 zaskarżonej decyzji.

W skardze (karta 40 – 53 akt sądowych) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako Sąd) skarżąca występując

o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, postawiła zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 5 ust. 1 ustawy o SENT poprzez jego błędne zastosowanie polegające na twierdzeniu, że przedsiębiorca miał obowiązek zgłoszenia w systemie SENT przewozu 1.561 litrów paliwa, gdy w rzeczywistości takiego obowiązku nie miał;

- art. 21 ust. 1 ustawy o SENT poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej

w kwocie 20.000 zł, podczas gdy w okolicznościach faktycznych zaistniałych w sprawie brak było przesłanek do nałożenia kary pieniężnej;

- art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie, skoro w sprawie zaistniały okoliczności faktyczne uzasadniające odstąpienie z urzędu od nałożenia kary pieniężnej na skarżącą;

- art. 122, art. 187 § 1 oraz 191 Op poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że skarżąca nie wykonała obowiązku zgłoszenia w systemie SENT przewozu 1.561 litrów oleju napędowego, czyli towaru objętego systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów;

- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Op poprzez brak uzasadnienia faktycznego

i prawnego zaskarżonej decyzji, które nie pozwala na ustalenie jakie fakty DIAS uznał za udowodnione, a jakim dowodom odmówił mocy dowodowej.

Rozwijając poszczególne zarzuty w uzasadnieniu skargi skarżąca poddała

w wątpliwość rzetelność dokonanej kontroli drogowej, a w szczególności dokonanie przez funkcjonariuszy "oględzin" cysterny i nierzetelne podanie ilości stwierdzonego

w niej paliwa. Zdaniem skarżącej, ilość paliwa w komorach nr 1 i 2 została stwierdzona "na oko". Organ nie wyjaśnił również na czym polegały oględziny tych komór cysterny. Brak jest nadto jakiejkolwiek wzmianki na temat stwierdzonej przez kontrolujących ilości paliwa w tych komorach w protokole z przeprowadzonych czynności. To zaś oznacza, że ustalony stan faktyczny jest niewystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zaś jego ocena narusza treść art. 191 Op. Z tych przyczyn brak było również podstaw do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Organ nie wykazał bowiem, ze skarżąca przewoziła więcej paliwa niż ilość zgłoszona w systemie SENT. Skoro ustawodawca dopuścił tolerancję w ilości 10 % przewożonego paliwa to znaczy, że organy w sprawie tym bardziej zobligowane były do prawidłowego i rzetelnego ustalenia ilości paliwa. Gdyby bowiem podatnik nie przekroczył wskazanego progu, brak byłoby podstaw do nakładania na niego kary w świetle ustawy o SENT.

Zdaniem skarżącej, w sprawie wystąpiły nadto przesłanki interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wystąpił o oddalenie skargi

i podtrzymał stanowisko zawarte w swoim rozstrzygnięciu.

Podczas rozprawy reprezentujący skarżącą pełnomocnik (radca prawny) uzupełniła zarzuty skargi wskazując na naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy o SENT. Podniosła, iż nie kwestionuje ustaleń organu, że przyczepy w chwili kontroli nie było. Wskazała jednocześnie, że kierowca nie rozpoczął przewozu, ale był w jego trakcie, tymczasem obowiązek zgłoszenia jest w chwili rozpoczęcia przewozu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sprawowana jest w oparciu

o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Zdaniem Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180, art. 187

§ 1, art. 191 w zw. z art. 210 § 4 Op w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał bowiem, że nie został wyjaśniony

w sposób wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jej stan faktyczny

w zakresie stwierdzenia przez orzekające w sprawie organy wykonania przewozu paliwa z niedopełnieniem obowiązków z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o SENT.

Wobec tego, iż skarżąca ostatecznie wskazała na naruszenie zarówno z art. 5 ust. 1, jak i art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy o SENT, istota sporu dotyczy kwestii czy w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżącą (przewoźnika

i podmiot wysyłający) kary pieniężnej, o której mowa w przepisach ustawy o SENT

w łącznej wysokości 30.000 zł (art. 21 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2) poprzez wykonanie przewozu towaru (oleju napędowego) z niedopełnieniem obowiązków przewidzianych w treści art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 4 pkt 3 tej ustawy. W toku kontroli drogowej stwierdzono bowiem nieprawidłowości polegające na braku zgłoszenia

w systemie SENT przewozu 1.561 litrów oleju napędowego oraz zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym poprzez zgłoszenie jako środka transportu cysterny i przyczepy o wskazanych numerach rejestracyjnych, podczas gdy w rzeczywistości przewóz był realizowany bez przyczepy. Powyższe uchybienia zostały udokumentowane przez kontrolujących w protokole z przeprowadzonej [...] lipca 2017r. kontroli (k. 16 - 17 akt administracyjnych) oraz notatce urzędowej z tego samego dnia (k. 18 akt). Z dowodów tych wynika, iż podczas kontroli kierowca okazał trzy numery referencyjne zgłoszeń na łączną ilość 10.500 l oleju napędowego, podczas gdy

w cysternie znajdowało się łącznie 12.061 l tego paliwa. Nadwyżkę paliwa przewożonego bez wymaganego w systemie SENT zgłoszenia odnośnie komory nr 1

o pojemności 7.000 l i komory nr 2 o pojemności 3.000 l ustalono w oparciu o oględziny komór cysterny i oświadczenia kierowcy. W oparciu o powyższe ustalono, że

w komorze nr 1 znajdowało się 7.000 l, zaś w komorze nr 2 – 2.800 l oleju napędowego. Ilość paliwa znajdującego się w komorze nr 3 i nr 4 (2.261 l) została ustalona w oparciu o wskazania licznika cysterny. Powyższe oględziny i pomiar dokonane we wskazany wyżej sposób przez kontrolujących oraz analiza dokumentów były podstawą do przyjęcia przez organy w sprawie, że skarżąca przed wysyłką oleju napędowego nie dokonała zgłoszenia do systemu SENT odnośnie 1.561 litrów oleju napędowego

i skutkowało nałożeniem kary w wysokości przewidzianej w art. 21 ust. 1 ustawy

o SENT (20.000 zł). Stwierdzenie, że przewóz został fizycznie wykonany bez przyczepy, podczas gdy w zgłoszeniu SENT wskazano przyczepę o stosownym numerze rejestracyjnym stanowiło zaś podstawę do nałożenia kary w wysokości 10.000 zł (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT) w związku z naruszeniem treści art. 5 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy.

W ocenie organu odwoławczego zebrane dowody dawały podstawy do przyjęcia przez organ I instancji zarówno co do tego, iż wysyłający przed rozpoczęciem przewozu nie zgłosił do systemu SENT 1.561 l oleju napędowego oraz jako przewoźnik zgłosił do systemu dane niezgodne ze stanem faktycznym.

Skarżąca zaś zarówno w odwołaniu, jak i w skardze podnosi wadliwość ustalenia ilości paliwa znajdującego się w komorach nr 1 i nr 2 na podstawie oględzin komór cysterny. W odniesieniu zaś do stwierdzenia naruszenia z art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy

o SENT strona skarżąca podczas rozprawy wskazała, iż nie kwestionuje ustaleń orzekających w sprawie organów co do tego, że przyczepy w chwili kontroli nie było, podnosząc jednocześnie, że kierowca nie rozpoczął przewozu, ale był w jego trakcie, podczas gdy obowiązek zgłoszenia jest w chwili rozpoczęcia przewozu.

Przechodząc do oceny tak zarysowanego sporu w pierwszej kolejności wskazać wypada, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 21 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 – 2 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy o SENT, a także art. 13 ustawy zmieniającej.

Zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej, do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 (to jest ustawy o SENT) oraz

w przypadku, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 25 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów

i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 (w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli), w przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera:

1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu;

2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby,

3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;

7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli- w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3) numery rejestracyjne środka transportu;

4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935

i 1948), o ile są wymagane;

7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;

8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o SENT w brzmieniu dotychczasowym, to jest obowiązującym do dnia 14 czerwca 2018 r., w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości netto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.

Natomiast stosownie do art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT - w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla oceny prawidłowości nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy

o SENT niezbędne jest ustalenie czy miał miejsce przewóz towaru podlegający systemowi monitorowania przewozu, o którym mowa w ustawie o SENT. Ponadto

w świetle przytoczonych wyżej art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o SENT (w brzmieniu

z daty kontroli) i art. 23 tej ustawy istotne jest ustalenie nie tylko rodzaju przewożonego towaru, ale także jego ilości. Tym samym prawidłowa ocena, o której mowa wymaga ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości. Z uwagi na treść art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, na organach orzekających w niniejszej sprawie ciążą obowiązki, które na organy podatkowe nakładają przepisy Ordynacji podatkowej. W art. 122 Op wyrażona została tzw. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą to na organie podatkowym spoczywa obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i oparcia swojego rozstrzygnięcia na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych. Przepis art. 122 Op, uzupełniony przez art. 187 § 1 Op w zakresie ciężaru dowodu przesuwa zdecydowaną większość działań na organ podatkowy. Obowiązkiem organów podatkowych jest zebranie wszelkich dostępnych dowodów świadczących

o rzeczywistych intencjach stron oraz o dokonywanych czynnościach. Nie oznacza to, że tylko na organie spoczywa ciężar poszukiwania dowodów. Ciężar ten obarcza również stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o dostarczenie środków dowodowych. Nie można nakładać na organy podatkowe obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów świadczących na korzyść podatnika, to bowiem on sam przede wszystkim powinien dołożyć wszelkiej staranności, aby zadbać o swoje interesy. Nadto, stosownie do art. 191 Op, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Op). Natomiast stosownie do art. 187 § 1 Op organ podatkowy jest obowiązany zebrać

i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przyjęta w art. 191 Op zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena zgromadzonych dowodów powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści decyzji. Zgodnie bowiem z art. 210 § 4 Op uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu organ I instancji nie sprostał powyższym wymaganiom,

a organ odwoławczy zaistniałych uchybień nie usunął. Zaskarżona decyzja została zatem wydana na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Sąd podziela bowiem wątpliwości skarżącej co do prawidłowości ustalenia podczas kontroli ilości paliwa znajdującego się w cysternie. Zdaniem Sądu nie zostały dostatecznie wyjaśnione okoliczności prawidłowości dokonania pomiaru tego paliwa. Zauważyć bowiem należy, że tak jak przyjął organ odwoławczy, pomiaru paliwa poprzez przelanie i odczyt stanu licznika dokonano jedynie w komorach nr 3 i 4. Ilość paliwa w komorach nr 1 i 2, jak przyjął organ odwoławczy i jak to wynika z protokołu kontroli i notatki urzędowej z dnia [...] lipca 2017 r., w odniesieniu do komory nr 1 o pojemności 7.000 l,

w której jak stwierdzono znajdowało się 7.000 l oraz w odniesieniu do komory nr 2

o pojemności 3.000 l, w której jak stwierdzono znajdowało się 2.800 l oleju napędowego, ustalono w oparciu o oględziny oraz oświadczenie kierowcy. Kierowca cysterny, jak wynika z treści protokołu nie zgłosił uwag do ustaleń zawartych

w protokole, jednak zeznając jako świadek K. K. podał, iż jego zdaniem

w cysternie było tyle paliwa ile zostało zgłoszone w systemie SENT, a w komorach 3 i 4 było paliwo, które przemieściło się z komory 1 lub 2, co mogło się zdarzyć poprzez otworzenie dwóch zaworów dwóch komór, powodujące przepłynięcie paliwa. Okoliczności te nie zostały wyjaśnione, a wobec braku zmierzenia ilości paliwa

w komorach 1 i 2, tak jak to uczyniono odnośnie komór 3 i 4 istnieje wątpliwość co do tego, że w cysternie znajdowała się nadwyżka paliwa w ilości 1.561 l, tak jak przyjęły orzekające w sprawie organy. Tym samym przedwcześnie przyjęto, że skarżąca przewoziła paliwo w sposób sprzeczny z ustawą o SENT, tj. nie zgłosiła 1.561 l paliwa w zgłoszeniu SENT, co w konsekwencji stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł zaskarżoną decyzją. Okoliczność ta jest istotna także

z uwagi na zawarty w ustawie o SENT 10% próg tolerancji, co oznacza, że w realiach rozpoznawanej sprawy możliwe jest wystąpienie braku podstaw do nałożenia na przedsiębiorcę kary w przypadku gdyby nadwyżka przewożonego paliwa mieściła się

w tym progu. Precyzyjne wyjaśnienie ilości przewożonego paliwa jest zatem niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a następnie jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że ustalenia kontroli dotyczą rzeczywistej ilości przewożonego paliwa z uwzględnieniem ewentualnego wcześniejszego przemieszczenia paliwa pomiędzy komorami. Prawidłowość tego stwierdzenia nie poddaje się jednak ocenie, albowiem jak wynika

z akt administracyjnych, jak i decyzji organu odwoławczego nie dokonano podczas kontroli pomiaru znajdującego się w cysternie paliwa poprzez odczyt licznika odnośnie wszystkich komór cysterny. Wskazanie na dokonanie oględzin, bez dodatkowych ustaleń i informacji nie daje podstaw do stwierdzenia czy ten sposób dokonania ustaleń pozwolił na prawidłowe wskazanie rzeczywistej ilości przewożonego paliwa.

Z dokonanych ustaleń nie wynika bowiem czy komory kontrolowanej cysterny posiadają oznaczenia pozwalające na podstawie oględzin stwierdzić ilość znajdującego się w nich paliwa, czy też takich oznaczeń nie posiadają i konieczne jest dokonanie pomiaru poprzez odczyt licznika. W przypadku gdyby takich oznaczeń nie było ustalenie ilości paliwa w komorach nr 1 i nr 2 odbyłoby się w istocie w oparciu o oświadczenie kierowcy. W przypadku późniejszych twierdzeń wskazujących na to, iż w cysternie była ilość paliwa zgodna ze zgłoszeniem ze wskazaniem, że mogło dojść do przypadkowego przemieszczenia się paliwa pomiędzy komorami należało ustalić czy jest to

w okolicznościach konkretnego przypadku możliwe. W przypadku gdyby bowiem było to możliwe, a w komorach brak jest oznaczeń wskazujących na ilość znajdującego się

w nich paliwa, nie jest wykluczone, iż w komorach nr 1 i nr 2 znajdowała się mniejsza ilość paliwa niż ustalona w oparciu oględziny i oświadczenie kierującego złożone podczas kontroli. Takich ustaleń przed organem I instancji zabrakło, a organ odwoławczy ich nie uzupełnił. Odpowiadając na powyższe zarzuty odwołania (str. 31 zaskarżonej decyzji) wdał się jedynie w polemikę z twierdzeniami strony skarżącej.

Ze wskazanych powyżej wywodów wynika jednocześnie, iż organ odwoławczy uznając nałożenie kary pieniężnej za przewóz bez wymaganego zgłoszenia ilości 1.561 litrów oleju napędowego nie ustalił okoliczności niezbędnych dla oceny zasadności nałożenia kary na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o SENT. Zauważyć bowiem należy, iż gdyby nie został przekroczony próg tolerancji wskazany w ustawie o SENT nie wystąpiłyby podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w powyższym zakresie. Niezbędne jest zatem ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości jaka ilość paliwa znajdowała się w cysternie podczas kontroli drogowej i wyjaśnienie zaistniałych w tym zakresie w sprawie wątpliwości wskazanych przez Sąd. W tych okolicznościach zdaniem Sądu nałożenie kary pieniężnej w powyższym zakresie należy uznać co najmniej za przedwczesne. Wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie powinno być bowiem poprzedzone dokonaniem ustaleń pozwalających na dokonanie oceny

w odniesieniu do wskazanych powyżej okoliczności. Z tych względów z uwagi na naruszenie art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Op, prowadzące do naruszenia art. 21 ust. 1, art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o SENT Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to, iż powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, samodzielnie lub z udziałem organu I instancji (art. 229 Ordynacji podatkowej) winien dokonać niezbędnych ustaleń, o których mowa wyżej.

Wskazać jednocześnie wypada, iż w ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy o SENT. Powyższe naruszenie skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Jak już była o tym mowa, zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy przewoźnik jest zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu. W sprawie bezsporne jest, iż w chwili kontroli przewóz był dokonywany wyłącznie cysterną o numerze rejestracyjnym [...], podczas gdy w zgłoszeniach SENT wskazano na dokonywanie przewozu także przy użyciu naczepy o numerze rejestracyjnym [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, iż dane wskazane w zgłoszeniach dotyczące środka transportu (naczepy) były niezgodne ze stanem faktycznym. Stanowiły zatem o naruszeniu z art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy o SENT

i dawały orzekającym w sprawie organom podstawę do nałożenia kary pieniężnej,

o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zarówno przed organami, jak

i w skardze nie przedstawiono argumentacji, która podważałaby prawidłowość dokonanej przez te organy oceny co do wystąpienia naruszenia, o którym mowa

i zastosowania ww. przepisów ustawy o SENT. Twierdzenie pełnomocnika skarżącej podniesione na rozprawie nie daje podstaw do zakwestionowania prawidłowości tej oceny. Kontrola odbyła się bowiem na drodze publicznej ([...]) w miejscowości B. k/S., to jest podczas dokonywania przewozu, przed którego zgłoszeniem podano dane niezgodne ze stanem faktycznym co do środka transportu, którym przewóz był dokonywany.

Ponownie rozpoznając sprawę po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego

w zakresie wyżej wskazanym organ odwoławczy winien ponownie rozstrzygnąć sprawę, z jednoczesnym uwzględnieniem przesłanek z art. 21 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy

o SENT. Prawidłowe odniesienie się do tych przesłanek będzie bowiem możliwe przy prawidłowym ustaleniu wszystkich okoliczności stanu faktycznego w niniejszej sprawie

i rozstrzygnięciu łącznej kwoty obciążeń płynących w rozstrzygnięcia wydanego

w oparciu o te ustalenia. Odnoszenie się do tych zarzutów skargi w ocenie Sądu jest obecnie przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1

pkt 1 lit. a) oraz lit. c) Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Brak było jednocześnie podstaw do zastosowania art. 145 § 3 ppsa.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś na mocy przepisów art. 200, art. 205 § 1 i § 2 ppsa, w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na łączną kwotę 4 517 zł przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania sądowego składają się: 900 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 3.600 zł tytułem zastępstwa procesowego i 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.