Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Centralnego Ośrodka Informatyki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Centralny Ośrodek Informatyki dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Centralnego Ośrodka Informatyki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Centralnego Ośrodka Informatyki na rzecz M. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi M. G. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Centralnego Ośrodka Informatyki (dalej: "organ", "COI") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2024 r. Skarżący, za pośrednictwem ePUAP, powołując się na art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zwrócił się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji: "czy w założeniach do systemu eDoręczenia i/lub w dokumentacji technicznej do tego systemu, uwzględnione jest to, aby w piśmie tworzonym w eDoręczeniach była umieszczana data sporządzenia dokumentu?".

Skarżący wskazał, że w piśmie wysłanym przez niego po raz pierwszy przez e-Doręczenia (załączonym do wniosku - stanowiącym skargę na bezczynność skierowaną do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego) brakuje daty w prawym górnym rogu pomimo tego, że jest tam zamieszczone sformułowanie: "Miejsce i data sporządzenia dokumentu". Jednocześnie Skarżący zaznaczył, że w pismach tworzonych w systemie ePUAP data sporządzenia dokumentu jest zamieszczana.

W dniu [...] grudnia 2024 r. COI zarejestrował ww. wniosek jako zgłoszenie błędu (nr [...]) związanego z wysyłką pisma poprzez system eDoręczenia bez zamieszczenia daty dokumentu. Następnie, w dniu [...] grudnia 2024 r. COI, za pośrednictwem e-maila, poinformował Skarżącego o zarejestrowaniu zgłoszenia.

Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r., sprostowanym w tej samej dacie, Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. wnosząc o:

- stwierdzenie, że COI dopuścił się bezczynności wobec ww. wniosku,

- stwierdzenie, że bezczynność COI miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem COI nie udzielił odpowiedzi na wniosek do dnia sporządzenia skargi, czym naruszył art. 61 Konstytucji RP oraz art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.",

- zobowiązanie COI do niezwłocznego udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2024 r.,

- nałożenie grzywny na COI z tytułu rażącej bezczynności i przyznanie tej grzywny na rzecz Skarżącego,

- zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", o zobowiązanie COI do przyznania na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

- zasądzenie zwrotu wszelkich kosztów sądowych na rzecz Skarżącego.

W motywach skargi Skarżący podniósł w szczególności, że "daty pism są bardzo ważnymi informacjami, ułatwiającymi analizę dokumentacji i komunikację z administracją państwową. Wobec tego, że od dnia [...] stycznia 2025 r. eDoręczenia mają zastąpić ePUAP, to powinny one dostarczać użytkownikowi co najmniej takich samych możliwości, jakich dostarczał ePUAP. Jeśli zaś posiadają wadę, jaką jak brak datowania pism, to jest to poważna przeszkoda w analizie dokumentacji i komunikacji z administracją państwową".

Skarżący wskazał, że gdyby powziął informację, że w systemie eDoręczenia data sporządzenia pisma nie będzie prezentowana, mógłby ją każdorazowo samodzielnie podawać w prowadzonej korespondencji. Natomiast w przypadku, gdyby został poinformowany, że brak daty jest błędem, chciałby poznać termin jego usunięcia, w szczególności czy nastąpi to przed, czy po [...] stycznia 2025 r.

Skarżący podkreślił, że COI do dnia sporządzenia skargi nie udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2024 r., nie powiadomił również o przyczynach opóźnienia w dokonaniu tej czynności.

Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. COI poinformował Skarżącego, że problem wynikający z braku widoczności daty wysłania pisma za pośrednictwem eDoręczeń nie leży po stronie systemu. Wskazał, że w wyniku działania wspólnej skrzynki ePUAP oraz eDoręczeń istnieje możliwość wysłania korespondencji wymiennie. Jeżeli jednak nadawca oraz odbiorca posiadają aktywny adres do doręczeń elektronicznych wówczas doręczenie następuje poprzez system eDoręczeń. W sytuacji gdy odbiorca nie posiada aktywnego adresu do eDoręczeń wówczas doręczenie następuje w ePUAP (tak jak to miało miejsce w tym przypadku).

Organ wskazał, że aktualnie sprawa jest w trakcie weryfikacji odnośnie powodu niezamieszczenia daty wysyłki w powoływanym przez Skarżącego piśmie.

W odpowiedzi na skargę, sporządzonej w dniu [...] stycznia 2025 r., COI wniósł o oddalenie skargi i umorzenie postępowania. Ponadto organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.:

- notatek wewnętrznych z systemu EZD na fakt podejmowania przez COI wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i problemu, który wystąpił przy składaniu przez Skarżącego pisma do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem systemu eDoręczeń,

- odpowiedzi COI z dnia [...] stycznia 2025 r. na fakt rozwiązywania problemu i informowania Skarżącego o dotychczasowych ustaleniach w sprawie;

- wniosku Skarżącego z dnia [...] grudnia 2024 r. na fakt kierowania do COI przez Skarżącego wniosku w indywidualnej sprawie związanej z napotkanym problemem przy wysyłce skargi na bezczynność skierowanej do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem systemu eDoręczeń,

- e-mail COI z dnia [...] grudnia 2024 r. (załącznik do skargi) na fakt zarejestrowania wniosku o informację jako zgłoszenie oraz podejmowania przez COI działań mających na celu rozwiązanie problemu, który wystąpił przy wysyłce pisma przez Skarżącego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarga jest bezzasadna, a postępowanie bezprzedmiotowe, bowiem organ nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r.

Wniosek ten nie jest bowiem wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, lecz wnioskiem w indywidualnej (prywatnej) sprawie dotyczącej nieprawidłowego działania usługi podczas korzystania z systemu eDoręczeń. Wniosek wykracza zatem poza zakres informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcję publiczną zgodnie z art. 61 Konstytucji RP. Skarżący załączył do wniosku przykłady wysyłanej korespondencji i wskazał, że w pismach składanych za pośrednictwem systemu eDoręczeń nie jest zamieszczana data ich sporządzania. Sprawa po analizie została zakwalifikowana jako nieprawidłowe działanie usługi, w związku z powyższym zostało założone zgłoszenie nr [...], o czym Skarżący został poinformowany w dniu [...] grudnia 2024 r. Następnie, w dniu [...] stycznia 2025r. COI dodatkowo poinformował Skarżącego, że problem wynikający z braku widoczności daty nie leży po stronie systemu eDoręczeń.

Zdaniem organu, nawet jeśli Sąd stwierdzi, że COI naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, to nie sposób przyjąć, że naruszenie to miało charakter rażącego naruszenia prawa. Nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli COI, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej, a jedynie zawiłości zgłoszonego problemu. Zespół techniczny COI nadal bowiem analizuje przyczyny niezamieszczenia daty w powołanym przez Skarżącego piśmie, wysłanym za pośrednictwem systemu eDoręczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawach o udostępnienie informacji publicznej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok np. NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2433/18; CBOSA). Ustalony w ww. przepisie wymóg wniesienia ponaglenia należy bowiem odnieść do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Powyższe oznacza, że przepisy te nie mają zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym - w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej - brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.

W niniejszej sprawie adresat wniosku - Centralny Ośrodek Informatyki - jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

COI jest instytucją gospodarki budżetowej utworzoną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.). Organem pełniącym funkcję organu założycielskiego COI jest minister właściwy do spraw informatyzacji. COI ma osobowość prawną (§ 1 ust. 1, 4 i 5 Statutu COI nadanego zarządzeniem nr 12 Ministra Cyfryzacji z dnia 30 sierpnia 2023 r. w sprawie nadania statutu instytucji gospodarki budżetowej pod nazwą "Centralny Ośrodek Informatyki").

Zgodnie z § 2 ust. 1 Statutu COI w ramach działalności podstawowej realizuje odpłatnie na zlecenie Ministra wyodrębnione zadania i usługi o charakterze publicznym, w tym wykonuje na rzecz Ministra m.in.: 1) zadania związane z przygotowaniem i realizacją strategii rozwoju usług, w szczególności w oparciu o systemy, za których funkcjonowanie odpowiada Minister, z tworzeniem rozwiązań związanych z rozwojem bramy dostępu do informacji i cyfrowych usług publicznych w formie Portalu Rzeczypospolitej Polskiej (gov.pl) oraz z dbaniem o spójność komunikacji z obywatelami i przedsiębiorcami, za pomocą interfejsów cyfrowych, w szczególności wdrażaniem standardów użyteczności, dostępności i komunikacji wizualnej w Internecie; 2) zadania w zakresie inicjowania zmian w rejestrach, ewidencjach, aplikacjach oraz systemach teleinformatycznych, w których te rejestry i ewidencje są prowadzone i w zakresie których powierzono te zadania COI, w szczególności dotyczących ich dostosowania do powszechnie obowiązujących przepisów prawa, opracowywania i wdrażania strategii rozwoju dla tych rejestrów, ewidencji, aplikacji oraz systemów teleinformatycznych, nadzoru nad informacjami przetwarzanymi w tych rejestrach, ewidencjach, aplikacjach oraz systemach teleinformatycznych oraz udziału w projektach informatycznych dotyczących tych rejestrów, ewidencji, aplikacji oraz systemów teleinformatycznych; 3) zadania związane z kreowaniem i realizacją polityki w zakresie wykorzystywania technologii przetwarzania w chmurze obliczeniowej oraz zarządzania programem Wspólna Infrastruktura Informatyczna Państwa; 4) usługi z zakresu informatyzacji, telekomunikacji i teleinformatyki oraz zarządzania informacją, w szczególności w zakresie utrzymania, serwisu, budowy, rozwoju i eksploatacji systemów informatycznych i teleinformatycznych prowadzonych lub przewidzianych do prowadzenia przez Ministra oraz realizuje dostawy i roboty budowlane niezbędne do wykonywania tych usług; 5) usługi związane z prowadzeniem przez Ministra centrum certyfikacji; 6) usługi związane z realizacją zadań Ministra jako Instytucji Otoczenia Umowy Partnerstwa w Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020.

Z powyższego wynika, że COI mieści się w zakresie przedmiotowym art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który to przepis stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Ponadto, wbrew stanowisku COI, pismo z dnia [...] grudnia 2024 r. jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Po pierwsze, jako podstawę prawną wniosku Skarżący wskazał art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Po drugie, informacja, której udostępnienia domagał się Skarżący na podstawie ww. przepisu, jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawie publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA).

Skarżący wnosił o udzielenie odpowiedzi na pytanie: "czy w założeniach do systemu eDoręczenia i/lub w dokumentacji technicznej do tego systemu, uwzględnione jest to, aby w piśmie tworzonym w eDoręczeniach była umieszczana data sporządzenia dokumentu?". Pytanie to nie dotyczy, jak podnosił organ, sprawy własnej (prywatnej, osobistej), lecz informacji publicznej dotyczącej sposobu funkcjonowania systemu eDoręczenia (założeń do tego systemu), tj. finansowanego ze środków publicznych systemu komunikacji przez doręczenia elektroniczne, w kontekście automatycznego generowania i uwidoczniania na wytworzonym dokumencie daty jego sporządzenia. Okoliczność, że dla zobrazowania istoty postawionego pytania Skarżący załączył wytworzone przez siebie pisma (wysłane za pośrednictwem systemu eDoręczenia i ePUAP) nie powoduje, że wniosek Skarżącego ma charakter indywidualny (prywatny), a przez to nie powinien podlegać rozpoznaniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Zarówno treść wniosku (ogólne pytanie o funkcjonalność systemu) jak i powołana podstawa prawa, kwalifikują podanie z dnia [...] grudnia 2024 r. jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej o założeniach systemu eDoręczenia, który stanowi cyfrową formę komunikacji obywateli oraz przedsiębiorców z podmiotami administracji publicznej.

Z akt sprawy nie wynika, aby ww. wniosek został rozpoznany przez organ w terminie przewidzianym w art. 13 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Organ w ww. terminie, który w niniejszej sprawie upływał w dniu [...] grudnia 2024 r., nie udostępnił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, nie wydał również decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 u.d.i.p.). Organ nie poinformował też o przedłużeniu terminu załatwienia wniosku oraz o ewentualnej przyczynie tego stanu rzeczy. Wprawdzie w dniu [...] grudnia 2024 r. COI przesłał Skarżącemu wiadomość e-mail, jednak z treści tej wiadomości wynikało jedynie, że wniosek Skarżącego został zarejestrowany jako incydent o wskazanym numerze (zgłoszenie obywatela dotyczące braku daty w piśmie) w dniu [...] grudnia 2024 r. Wiadomość ta nie dotyczyła w istocie informacji, której domagał się Skarżący we wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r.

Dopiero w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r., uzupełnionym następnie odpowiedzią na skargę, a więc po upływie terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., COI zawarł informacje, które pozwalają sformułować odpowiedź na pytanie postawione we wniosku. Organ stwierdził bowiem, że "problem wynikający z braku widoczności daty wysłania pisma nie leży po stronie systemu eDoręczeń" oraz, że brak zamieszczenia daty w prawym górnym rogu powołanego przez Skarżącego dokumentu, wysyłanego za pośrednictwem systemu eDoręczenia, "niewątpliwie był nieprawidłowym działaniem usługi". W świetle tych wypowiedzi należy przyjąć, że zgodnie z zasadą działania systemu eDoręczenia data sporządzenia dokumentu powinna zostać na nim uwidoczniona, zaś brak daty jest niezgodny z tą zasadą (stanowi błąd usługi).

W świetle powyższego skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ nie rozpatrzył sprawy w terminie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uczynił to dopiero (jak wynika z powołanych wypowiedzi) po złożeniu skargi. Oznacza to, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2024r., o czym Sąd orzekł stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 u.d.i.p. jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Biorąc pod uwagę, że na dzień wyrokowania Skarżący de facto uzyskał żądaną informację, Sąd nie mógł uwzględnić wniosku Skarżącego o zobowiązanie organu do rozpoznania ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Sąd nie stwierdził, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Stwierdzenie kwalifikowanej postaci bezczynności wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z dnia 5 sierpnia 2021r., sygn. akt Il OSK 151/21, z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 644/21, z dnia 23 marca 2021r., sygn. akt II OSK 2439/20; CBOSA). Takie okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu była skutkiem błędnej kwalifikacji wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. i w konsekwencji zaniechania zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazane błędy organu nie uzasadniają oceny, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.

Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił jak w punkcie 3 sentencji wyroku.

Sąd zważył, iż ustawodawca nie wskazał przypadków, w których sąd zobowiązany jest zastosować środki prawne w oparciu o ww. przepis. Nie wskazał również kryteriów, którymi sąd powinien się kierować podejmując decyzję w tej sprawie (określono jedynie maksymalną wysokość kwot, jakie mogą być zasądzone od organu - art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.). Mamy tu zatem do czynienia z instytucją opartą na uznaniu sędziowskim.

Główną funkcją grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie obowiązków w zakresie rozpoznania sprawy administracyjnej zgodnie z zasadą szybkości postępowania oraz działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Nałożenie grzywny realizuje także funkcję sankcyjną związaną z ukaraniem organu za jego nieprawidłowe działanie.

Omawiany środek prawny powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, tego rodzaju sytuacja w realiach niniejszej sprawie nie miała miejsca z powodów już wyżej wskazanych. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że przed datą wyrokowania (w treści pisma z dnia [...] stycznia 2025 r. oraz w odpowiedzi na skargę) organ w istocie udzielił odpowiedzi na pytanie przedstawione we wniosku Skarżącego.

Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej. Zauważyć należy, że suma pieniężna, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma w szczególności znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Przyznanie stronie sumy pieniężnej pozostaje bez wpływu na przysługujące jej od organu ewentualne odszkodowanie. Co istotne, wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się zastosowania tego środka prawnego, powinna wskazać zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością organu w kontrolowanej sprawie. Aktywność sądu w takim przypadku uwarunkowana jest przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją.

Skarżący nie przedstawił konkretnej argumentacji na okoliczność przyznania mu sumy pieniężnej. Przedstawione w skardze ogólne rozważania na temat środków prawnych, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., nie uzasadniają ich zastosowania w tej konkretnej sprawie.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, Sąd orzekł jak w punkcie 4 sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sąd oddalił wniosek organu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w odpowiedzi na skargę na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Dokumenty te są bowiem częścią akt sprawy i stanowiły podstawę orzekania przez Sąd zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Akta sprawy nie są przedmiotem postępowania dowodowego.