Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. H. Z. na czynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. w przedmiocie zwiększenia liczby uczniów w oddziale szkolnym p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę E. Z.; 2. zwrócić skarżącej E. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. ,

Pismem z dnia 1 września 2025 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w S. (dalej: "Dyrektor") wystąpił do Burmistrza Miasta Siemiatycze o wyrażenie zgody na przyjęcie do szkoły trzech (wskazanych w piśmie) uczniów oraz zwiększenie stanu liczbowego klas do: 1a - 26 osób oraz 1b - 27 osób. Powyższa prośba miała związek ze zgłoszeniem rodziców trójki dzieci, które zamieszkały w obwodzie tej szkoły. Jako podstawę prawną działania Dyrektor wskazał § 5 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli.

W dniu 3 września 2025 r., w odpowiedzi na ww. pismo, Dyrektor otrzymał od Burmistrza zgodę i akceptację planowanego zwiększenia limitu miejsc uczniów w dwóch klasach pierwszych rocznika 2025/2026.

Na powyższą czynność Dyrektora skargę wniosła E. Z., przedstawicielka ustawowa (matka) małoletniego K. Z. Zaskarżonej czynności zarzuciła rażące naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez działanie z pogwałceniem zasady legalizmu, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej do modyfikowania ostatecznych list rekrutacyjnych, a także poprzez działanie w sposób budzący uzasadnione podejrzenie co do intencji organu i podważający zaufanie do władzy publicznej,

II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 158 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe poprzez podjęcie czynności rekrutacyjnych po formalnym i ostatecznym zakończeniu postępowania rekrutacyjnego, co stanowi obejście prawa,

2) art. 130 ust. 2 Prawa oświatowego poprzez jego niezastosowanie lub błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu dzieci (prawdopodobnie spoza obwodu) z pominięciem pierwszeństwa syna Skarżącej, którego miejsce w szkole zostało bezprawnie "zwolnione",

3) § 5 ust. 2 Rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli poprzez naruszenie ustawowego limitu 25 uczniów w oddziale klas I-III lub nadużycie wyjątków od tej zasady w celu uniemożliwienia realizacji praw mojego dziecka,

4) art. 70 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez arbitralne i nieproporcjonalne ograniczenie prawa dziecka Skarżącej do nauki w szkole, do której zostało legalnie przyjęte.

Skarżąca wniosła o: stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności; stwierdzenie, że zaskarżona czynność została dokonana z rażącym naruszeniem prawa; wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności; połączenie skargi do wspólnego rozpoznania ze skargą z dnia 1 września 2025 r. na czynność "nieprzyjęcia" syna do szkoły z uwagi na tożsamość podmiotową i przedmiotową oraz nierozerwalny związek logiczny i przyczynowy między zaskarżonymi czynnościami; zobowiązanie dyrektora szkoły do przedstawienia dokumentów związanych z przyjęciem dodatkowych czterech uczniów do klas pierwszych na bieżący rok szkolny, włącznie z wnioskami, wskazanie, czy przyjęto dzieci z obwodu czy spoza obwodu, wskazanie podstawy prawnej takiego działania oraz wszelkiej dokumentacji związanej z procedurą rekrutacyjną na rok szkolny, z której wynikało, że rekrutacja w tym roku będzie prowadzona tylko do dzieci z obwodu szkoły; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, uzupełnionej pismem z 9 października 2025 r., Dyrektor wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W powyższym piśmie organ uzupełnił twierdzenia zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Niedopuszczalność skargi może mieć miejsce z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia.

Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Powyższe oznacza, że skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. "Interes prawny" zachodzi wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. To, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2007, s. 424–425). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (postanowienie NSA z 8 stycznia 2020r., II OSK 3831/19). Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa, zasadniczo prawem materialnym, interesem prawnym a zaskarżoną decyzją. Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi. Musi to być przy tym interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu Skarżąca takiego związku w niniejszej sprawie nie wykazała.

Wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest czynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. K. w S. w przedmiocie zwiększenia liczby uczniów w oddziałach szkolnych. Stwierdzić należy, że jest to czynność materialno-techniczna, niezaskarżalna sama w sobie, mieszcząca się w granicach kompetencji dyrektora placówki oświatowej, określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2736).

Zgodnie z treścią § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, liczba uczniów w oddziale klas I–III szkoły podstawowej wynosi nie więcej niż 25. W niniejszej sprawie podkreślić trzeba treść ust. 3, z której wynika, że jeżeli do oddziału klasy I, II lub III szkoły podstawowej, w okresie od rozpoczęcia do zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, zostanie przyjęty z urzędu uczeń zamieszkały w obwodzie tej szkoły, dyrektor szkoły podstawowej może: 1) zwiększyć liczbę uczniów w danym oddziale powyżej liczby określonej w ust. 2, nie więcej jednak niż o 2, albo 2) podzielić dany oddział za zgodą organu prowadzącego oraz po poinformowaniu rady oddziałowej, o której mowa w art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy. Ust. 4 dodaje, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 3, liczba uczniów w oddziale zwiększy się więcej niż o 2, dyrektor szkoły podstawowej, po poinformowaniu rady oddziałowej, dzieli dany oddział. Oddział, w którym liczbę uczniów zwiększono zgodnie z ust. 3 pkt 1, może funkcjonować ze zwiększoną liczbą uczniów w ciągu całego etapu edukacyjnego (ust. 5).

Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, Sąd uznał, że Skarżąca, niebędąca przedstawicielką ustawową dziecka objętego czynnością Dyrektora polegającej na zwiększeniu liczby uczniów w oddziałach szkolnych (§ 5 ust. 3 rozporządzenia), nie ma interesu prawnego do kwestionowania tej czynności. Uznać należy, że w niniejszej sprawie brak jest związku przyczynowego między zaskarżoną czynnością a indywidualną sytuacją prawną Skarżącej oraz jej syna. Interesu prawnego nie można upatrywać w wykorzystaniu czynności zwiększenia liczby uczniów w oddziałach szkolnych klas I do kwestionowania podjętej przez Dyrektora, przed rozpoczęciem roku szkolnego, czynności wykreślenia syna Skarżącej z listy uczniów przyjętych do klasy I, z uwagi na zamieszkiwanie poza obwodem szkoły. Podkreślić trzeba, że wskazana czynność jest przedmiotem odrębnej skargi wywiedzionej przez przedstawicielkę ustawową małoletniego, zarejestrowanej w tut. sądzie pod sygn. II SA/Bk 1666/25.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że Skarżącej nie przysługiwał własny, indywidualny interes prawny w zaskarżeniu opisanej powyżej czynności, a co najwyżej interes faktyczny, który jednak nie daje ochrony sądowej. W konsekwencji nie mogła ona skutecznie wnieść w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Brak interesu prawnego powoduje bowiem niedopuszczalność skargi oraz skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

O zwrocie uiszczonego przez skarżącą wpisu, Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.