Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Po 20/20 w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi K. G. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem zawartym w pkt II wyroku z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Po 20/20, zasądził od organu na rzecz K. G. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi K. G. na uchwałę Rady Miejskiej w M. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.; dalej "rozporządzenie"). Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego wnioskowanej przez jego pełnomocnika podwyższonej kwoty 6500 zł tytułem zastępstwa procesowego. Niniejsza sprawa nie należy, w ocenie Sądu, do tak dalece skomplikowanych faktycznie i prawnie, aby zachodziły podstawy do przyznania wielokrotności stawki z tytułu zastępstwa procesowego. Aby to unaocznić Sąd wskazał, że materiały pochodzące z organu składają się zaledwie z jednej teczki, natomiast spór w sprawie oscyluje wokół dwóch jednostek redakcyjnych tekstu prawnego (art. 24f u.s.g. i art. 383 K.w.). Pełnomocnik skarżącego w toku postępowania przedłożył dwa pisma i stawił się na rozprawie. Jego aktywność nie przekroczyła, w ocenie Sądu, wymiaru z reguły wymaganego w sprawach sądowoadministracyjnych.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od organu i na rzecz skarżącego kwoty 6.500 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem II instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które polegało na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie przepisu art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie Sąd wydający zaskarżone orzeczenie nie znalazł podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego wnioskowanej przez niego podwyższonej kwoty w wysokości 6.500 złotych tytułem zastępstwa procesowego, w sytuacji w której kwota ta jest adekwatna do rodzaju przedmiotowej sprawy, jej zawiłości oraz nakładów pracy nałożonych przez pełnomocnika w tym zakresie, w konsekwencji czego należało uznać, iż zasądzenie wnioskowanej kwoty jest skarżącemu w pełni zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów przysługuje także skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. (stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 205 § 2 p.p.s.a. za jeden z elementów niezbędnych kosztów postępowania uważa wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach.

Zasady określania wynagrodzenia adwokata regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Określa ono w § 14 ust. 1 i 2 kwoty stawek minimalnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś przepisy § 15 rozporządzenia regulują ustalanie wysokości opłat za czynności. Opłaty stanowiące podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa i kosztów adwokackich ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych. Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to: 1) niezbędny nakład pracy adwokata, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartość przedmiotu sprawy; 3) wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Konstrukcja przyjęta w § 15 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że wynagrodzenie adwokata za czynności przed sądem, podlegające zwrotowi od organu w przypadku uwzględnienia skargi, ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną tylko w uzasadnionych przypadkach, określonych w pkt 1-4 powołanego przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowe jest zaskarżone zażaleniem postanowienie zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r., w którym Sąd zastosował ogólne zasady zwrotu kosztów postępowania wynikające z art. 200 w zw. 205 § 2 p.p.s.a. Orzekając o zwrocie kosztów w wysokości 480 zł, Sąd szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu, co złożyło się na zasądzoną kwotę i wskazał stosowne przepisy stanowiące podstawę prawną przyznanej kwoty. Prawidłowość rozstrzygnięcia w tej kwestii nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem NSA, ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach, dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. Tym samym w przyjętych stawkach minimalnych oddana została swoista wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił jedynie możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest więc przesłanek do zasądzania wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, w której żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności adwokata pozostawała na przeciętnym poziomie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II AKz 643/09).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.