IV SA/Gl 62/11 - Wyrok

Data orzeczenia	2011-11-03	
Data wpływu	2011-01-14	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Elżbieta Kaznowska
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Maria Taniewska-Banacka /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6200 Choroby zawodowe	
Hasła tematyczne	Ochrona zdrowia	
Sygn. powiązane	II OSK 613/12	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 1998 nr 21 poz 94; art. 235 (1);  Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2006, Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), art. 2351 i art. 2352 kodeksu pracy, a także § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u J. K. chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, ujętą w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przywołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż rozpoznanie choroby zawodowej nastąpiło na podstawie orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu choroby zawodowej, wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnię Chorób Zawodowych w S., dotyczącego J. K., zatrudnionej w latach :

- [...] w [...] "[...]" w S. Fabryka [...] w M. - w ramach następstwa prawnego "[...]" Sp. z o.o., na stanowisku szwaczki odzieży;

- [...] w Zakładzie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym "[...]" B. M., na stanowisku krawcowej;

[...] w [...] "[...]" - na stanowisku krawcowej;

- [...] w Zakładzie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym "[...]" S.C. I.M., B. G., na stanowisku krawcowej;

[...] w Zakładzie Produkcji Odzieży Damskiej "[...]" L. M., na stanowisku szwaczki;

[...] w [...] Sp. z o.o. [...] T. ul. [...], na stanowisku szwaczki.

Organ wskazał, iż J. K. została skierowana na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka przez lekarza zakładowego [...] Sp. z o.o. w T., który kartą oceny narażenia zawodowego potwierdził fakt wykonywania pracy stwarzającej możliwość powstania choroby zawodowej w latach [...], [...] i [...]. W toku postępowania diagnostycznego jednostka orzecznicza - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o dokonanie oceny narażenia zawodowego w zakładach pracy zatrudniających J. K. w całym okresie dotychczasowej aktywności zawodowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że J. K. podczas zatrudnienia we wskazanych wyżej datach i zakładach wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych. Narażenie zawodowe J. K. w ww. okresach zatrudnienia stwarzało możliwość powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, co ustalono w kartach oceny narażenia zawodowego sporządzonych dnia [...] r. i dnia [...] r. Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. na podstawie wyników przeprowadzonych badań: podmiotowego, przedmiotowego, konsultacji neurologicznej i ortopedycznej oraz wyniku aktualnego badania EMG z dnia [...] r., potwierdzono utrzymujący się obustronny zespół cieśni nadgarstka z przewagą po stronie lewej. Biorąc pod uwagę ocenę narażenia zawodowego, analizę przedstawionej dokumentacji medycznej, przeprowadzoną diagnostykę różnicową która pozwoliła wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka zespołu cieśni nadgarstka, całokształt obrazu klinicznego i neograficznego stwierdzono podstawy do uznania, z wysokim prawdopodobieństwem, zawodowej etiologii schorzenia. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzach oceny narażenia zawodowego pracownika, pozwala na stwierdzenie choroby zawodowej.

Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji złożył pełnomocnik ostatniego wymienionego powyżej pracodawcy – [...] Sp. z o.o. w T., radca prawny H. M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J. K. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony z lat [...], z okresu przed podjęciem pracy w [...] Sp. z o.o. oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców, w celu ustalenia przyczyn powstania u J. K. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy była ona związana wyłącznie z wykonywaną pracą, ustalenia okresu, w którym powstało schorzenie, wyjaśnienia, jaki wpływ lub związek z powstaniem schorzenia miało przebywanie J. K. na długotrwałych zwolnieniach lekarskich w latach [...]. Pełnomocnik zarzucił nadto naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w odwołującej się Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej J. K., wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., podczas gdy z jego treści nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z dokumentacją medyczną z lat [...] r. W konsekwencji pełnomocnik, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej względnie o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt dokumentacji jednostki orzeczniczej, wskazującej na zapoznanie się przez zespół orzekający z pełną dokumentacją medyczną strony, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.

Z uwagi na zawarty w odwołaniu zarzut niepełnego, zdaniem odwołującej Spółki, orzeczenia lekarskiego i niepełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przekazując całość dokumentacji z wnioskiem o badanie i wydanie stosownego orzeczenia.

W wyniku hospitalizacji strony i przeprowadzenia stosownych badań Instytut Medycyny Pracy sporządził w dniu [...] r. kartę wypisową jednoznacznie stwierdzającą, iż z wysokim prawdopodobieństwem można u badanej rozpoznać przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Następnie w dniu [...] r. Instytut Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. Orzeczenie stwierdza, iż rozpoznane schorzenie jest efektem sposobu wykonywanej pracy (wymuszoną pozycją ciała przy pracy szwaczki i krawcowej, dużą powtarzalnością ruchów i nadmiernym obciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych). Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na to, iż z wysokim prawdopodobieństwem można rozpoznać u J. K. wywołaną sposobem wykonywania pracy chorobę w postaci obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstków.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżone doń rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu wskazał, iż do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, a nadto wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy i rozpoznaną chorobą czyli ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał to schorzenie istniało w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem.

Organ odwoławczy zgodził się z dokonanymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustaleniami co do przebiegu pracy zawodowej wykonywanej przez J. K. w latach od [...], [...] i [...] i co do zajmowanych przez nią stanowisk, w ramach których sposób wykonywania pracy związany był z wymuszoną pozycją ciała, powtarzalnością motoryczną i nadmiernym obciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych. W wymienionych okresach zatrudnienia J. K. pracowała zatem w warunkach ryzyka powstania choroby zawodowej.

Równocześnie [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że J. K. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. -Poradnia Chorób Zawodowych w S., gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wywołany sposobem wykonywania pracy - biorąc pod uwagę sposób wykonywania pracy, analizę dostarczonej dokumentacji medycznej, konsultację neurologiczną badanie podmiotowe i przedmiotowe, przeprowadzoną diagnostykę różnicową która pozwoliła wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka, całokształt obrazu klinicznego i neurograficznego (badanie EMG z dnia [...] r., leczenie operacyjne-dekompresja kanału nadgarstka prawego w dniu [...] r., lewego w dniu [...] r., badanie EMG z dnia [...] r. - utrzymujący się obustronny zespół cieśni nadgarstka). Następnie J. K. w postępowaniu odwoławczym była badana w Szpitalu [...] gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...] o rozpoznaniu z wysokim prawdopodobieństwem u wymienionej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Rozpoznania choroby zawodowej dokonano po analizie dokumentacji lekarskiej, wyników badań EMG (wykonane badania EMG w [...] r., [...] i [...] r. wykazują utrzymujące się zmiany neurograficzne w zakresie nerwów pośrodkowych), po ocenie sposobu wykonywania pracy zawodowej (czynności zawodowe były wykonywane w wymuszonej pozycji ciała i kończyn górnych, nadmiernie obciążały stawy nadgarstkowe kończyn górnych, charakteryzowały się dużą powtarzalnością ruchów i rytmicznością) oraz po konsultacji neurologicznej i ortopedycznej.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że rozpoznana u J. K. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem zezwolił w art. 2351 k.p. na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, u których sposób wykonywania pracy mógł spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Organ zaakcentował także, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Organ podkreślił, że pracodawca – [...] Sp. z o.o. w T. poinformowany został pismem z dnia [...] r. w trybie art. 10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji i pismem z dnia [...] r. podtrzymał stanowisko wyrażone w odwołaniu oraz wniósł o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową dokumentację, gdyż "...orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., które ma stanowić podstawę wydania decyzji przez organ II instancji, w dalszym ciągu nie spełnia kryterium dowodu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego". Nie podał jednak znaczenia tej dokumentacji w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozpoznanej u J. K. choroby zawodowej co zdaniem organu świadczy o próbie nieuzasadnionego przewlekania sprawy. Organ wyjaśnił nadto, iż w toku postępowania odwoławczego pismem z dnia [...] r. zwrócił się do lekarzy orzeczników [...] w S. z prośbą, by przy wydawaniu orzeczenia została uwzględniona m.in. dostępna dokumentacja medyczna, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w odwołującej się Spółce.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik [...] Sp. z o.o. w T. radca prawny H. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej, zawierające, zgodnie z art. 84 k.p.a., uzasadnienie, ze wskazaniem konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, które stanowiły bądź stanowić będą podstawę do wydania orzeczenia; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności:

1) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J.K. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r., nr [...], w którym to lekarze orzecznicy nie wskazali konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG, (który może być obrazem również innych zmian chorobowych);

2) naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej u J. K. wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu, podczas, gdy nie zostały one sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego zgodnie z art. 84 k.p.a. uzasadnienia;

2. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:

§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

2) § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie zwrócenie się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego.

W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał występujące jego zdaniem nieprawidłowości postępowania polegające na wydaniu rozstrzygnięcia opartego na niepełnym materiale dowodowym, braku dokonania ustaleń co do istnienia okoliczności wskazujących na samoistną etiologię schorzenia, np. wskutek ciąży przebytej krótko przed zachorowaniem, wydania decyzji na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. nie wystarczająco uzasadnionego, nie spełniającego tym samym zdaniem pełnomocnika kryterium dowodu.

Do skargi dołączono pochodzącą z nieznanej daty i wydaną w odniesieniu do nieznanej sprawy opinię dr n. med. M. P. w sprawie zasad orzekania o chorobie zawodowej

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego stanowiska. Organ drugiej instancji raz jeszcze podkreślił, że lekarze orzecznicy kompetentnych placówek służby zdrowia rozpoznali chorobę zawodową z wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. W ocenie organu powołane opinie są spójne i wyczerpujące. Sposób wykonywania pracy przez J. K. miał znamiona monotypii w postaci długotrwałych ruchów wielokrotnego zginania i prostowania rąk w stawach nadgarstkowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż stosownie do art. 2351 kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga zatem uprzedniego ustalenia, że spełnione zostały wskazane w przywołanej normie przesłanki. Po pierwsze schorzenie, na które zapadł pracownik, musi być umieszczone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Po drugie ustalony musi zostać bezspornie lub przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowy pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Należy w tym miejscu dodać, że w myśl § 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 omawianego aktu.

Dodatkowo należy zaakcentować, że z obowiązujących przepisów nie wynika, aby na organach sanitarnych orzekających w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej spoczywał obowiązek badania, u którego pracodawcy choroba ta powstała. Zadanie ich polega bowiem jednie na ustaleniu, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, to jest, czy stanowi efekt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy bądź zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. W przypadku więc, gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym na rzecz kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna.

W sprawie stanowiącej obecnie przedmiot kontroli sądowej u J.K. stwierdzono chorobę zawodową obwodowego układu nerwowego, wywołaną sposobem wykonywania pracy, w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, ujętą w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, wyżej wymieniona była poddana badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach orzeczniczych, a mianowicie w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które wydały w jej sprawie odpowiednio orzeczenia lekarskie: z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...] Stosownie do obu wspomnianych orzeczeń, wydanych w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań, u J. K. rozpoznano przewlekłą chorobę zespołu cieśni, o której mowa powyżej oraz wskazano, że rozpoznane schorzenie jest efektem sposobu wykonywanej pracy (wymuszoną pozycją ciała przy pracy szwaczki i krawcowej, dużą powtarzalnością ruchów i nadmiernym obciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych). Jak stwierdzają obydwa orzeczenia wyniki przeprowadzonych badań wskazują na to, iż z wysokim prawdopodobieństwem można rozpoznać u J. K. wywołaną sposobem wykonywania pracy chorobę w postaci obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstków.

Wskazać w tym miejscu należy, że bezspornym jest w sprawie, iż J. K. w latach [...], [...] i [...] zatrudniona była u kolejnych pracodawców (od roku [...] w skarżącej Spółce) w charakterze szwaczki i krawcowej wykonując prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z poglądem sformułowanym w orzecznictwie sądowym, dla uznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. Nie wyklucza to wprawdzie możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn nie związanych z wykonywaniem pracy, jednak nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82; por. także np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 322/10, na który skarga kasacyjna tej samej skarżącej Spółki została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1452/11).

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek orzeczniczych pierwszego i drugiego szczebla. Lekarze obu tych jednostek wydali zgodne co do ustaleń orzeczenia stwierdzające istnienie choroby zawodowej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z obowiązkiem bezkrytycznej akceptacji zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem dochowania wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń - por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 559/06; cytowany już wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 322/10.

W konsekwencji zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Z całości materiału dowodowego wynika bowiem, iż w przypadku J. K. spełnione zostały przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej. Jak to już bowiem wskazano zespół cieśni w obrębie nadgarstka ujęty jest w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, niezaprzeczalnym jest, że przez długie lata pracownica wykonywała pracę w warunkach narażenia na powstanie choroby, a ogół przeprowadzonych badań medycznych, stosownie do orzeczeń lekarskich, zezwala na to by z wysokim prawdopodobieństwem uznać istnienie w tym zakresie związku przyczynowego. Nadto objawy schorzenia uzewnętrzniły się, jak wynika z orzeczeń lekarskich, w trakcie zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie schorzenia.

Wskazać w tym miejscu należy, że pełnomocnik skarżącej Spółki nie zakwestionował w skardze ani faktu, iż J. K. cierpi na zespół cieśni, ani też, że przez lata wykonywała pracę w warunkach narażających na powstanie schorzenia. Jego zdaniem orzekające w sprawie organy nie dopełniły jednak obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego a zaskarżone rozstrzygnięcie oparto na orzeczeniach lekarskich, które nie wyjaśniają w sposób dostatecznie wyczerpujący etiologii spornej choroby, która zdaniem pełnomocnika mogła była wynikać z przyczyn pozazawodowych. Pełnomocnik skarżącej Spółki nie przywołał jednak jakichkolwiek dowodów przeczących wyrażonemu w orzeczeniach lekarskich stanowisku, nie przedstawił też żadnych argumentów, które zezwalałyby na zakwestionowanie poprawności zawartego w nich rozpoznania. Podkreślił jedynie, że w przywołanych orzeczeniach przyjęto zawodowe pochodzenie występującego u pracownicy zespołu cieśni nadgarstka nie badając, czy schorzenie to nie powstało w wyniku czynników nie związanych z wykonywaną przez pracownicę pracą. Teza ta nie została jednak poparta wskazaniem konkretnych faktów świadczących o istnieniu takiego prawdopodobieństwa, ani żadnymi dowodami mogącymi fakty takie potwierdzać. Wyrażone zaś przez pełnomocnika strony skarżącej sugestie, iż zespół cieśni nadgarstków może hipotetycznie powstać w wyniku innych przyczyn niż zawodowe, np. wskutek schorzeń kręgosłupa bądź bezpośrednio po okresie ciąży mają charakter jedynie teoretyczny. Pełnomocnik w żaden sposób nie odniósł bowiem swych twierdzeń bezpośrednio do sytuacji J. K. Nie wskazał bowiem by strona cierpiała na inne schorzenia mogące wywołać rozpoznaną chorobę, nie wskazał też by istotnie bezpośrednio przed ujawnieniem się choroby pracownica (obecnie pięćdziesięcioparoletnia) przebyła ciążę, w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobnił nadto by właśnie takie okoliczności, o ile miały miejsce, mogły wywołać u J. K. zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Nie podał też jakichkolwiek informacji wskazujących na to, aby J. K. była eksponowana na inne czynniki pozazawodowe.

Tego typu gołosłowne sugestie nie mogą zatem stanowić przeciwdowodu wystarczającego do kwestionowania prawidłowości orzeczeń kompetentnych placówek medycznych, które zostały wydane po przeprowadzeniu stosownych procedur diagnostycznych.

Równocześnie podkreślenia wymaga, że w orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. wskazano wyraźnie, iż zawartą w nim diagnozę ustalono po przeprowadzeniu diagnostyki różnicowej wykluczającej inne (czyli pozazawodowe) czynniki ryzyka.

Sąd nie podziela w tej mierze twierdzeń pełnomocnika strony skarżącej, iż orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nie spełnia kryterium dowodu albowiem nie zostało dostatecznie uzasadnione, co zdaniem pełnomocnika winno obligować organ do domagania się dodatkowego uzasadnienia. Zdaniem składu orzekającego orzeczenie dobitnie wskazuje bowiem na podstawie jakich materiałów i badań zostało wydane (wbrew twierdzeniom skargi w żadnym razie nie ograniczono się w tej mierze do wyniku EMG). Stwierdza zatem, iż zanalizowano dostępną dokumentację medyczną pacjentki, karty oceny narażenia zawodowego, a oprócz badania EMG przeprowadzono w trakcie hospitalizacji konsultacje specjalistyczne: neurologiczną i ortopedyczną. Biorąc pod uwagę narażenie zawodowe i utrzymujące się zmiany neurograficzne w zakresie obu nerwów pośrodkowych istnieje, zdaniem sporządzającego orzeczenie, wysokie prawdopodobieństwo, iż rozpoznane schorzenie wywołane zostało sposobem wykonywania pracy. Orzeczenie to poprzedzone zostało prowadzącą do tych samych wniosków kartą wypisową. Nadto jego tezy w pełni zbieżne są z pozostałym zawartym w aktach materiałem dowodowym.

Oceny Sądu nie zmienia także dołączona do skargi "Opinia w sprawie zasad orzekania o chorobie zawodowej w szczególnym odniesieniu do choroby ujętej w pozycji zespół cieśni nadgarstka w aspekcie medycznym" autorstwa dr n. med. M. P. Opinia ta, pochodząca z nieznanej daty i wydana w kontekście nieznanej sprawie, ani jednym słowem nie odnosi się bowiem do sytuacji J. K. Zawiera ogólne wskazania na czym powinny polegać badania lekarskie osoby cierpiącej na zespół cieśni i co powinna zawierać dokumentacja medyczna, podkreśla, że objawy cieśni stosownie do obowiązujących przepisów powinny wystąpić w ciągu roku od końca zatrudnienia w narażeniu (co a priori nie przystaje do sytuacji J. K., u której choroba uzewnętrzniła się już w okresie zatrudnienia w narażeniu), konkludując, notabene w niezgodzie z zasadami postępowania przed sądami administracyjnymi, iż ocenę zasadności skargi WSA może zlecić niezależnym biegłym.

Reasumując skład orzekający wskazuje, że zaskarżona w sprawie decyzja w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne została wydana w zgodzie z obowiązującym prawem, po zgromadzeniu przewidzianych prawem dowodów, a jej uzasadnienie spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.