Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr 2401-IEE.7192.128.2025.6.MD UNP: 2401-25-103415 w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025r. nr 2401-IEE.7192.128.2025.6.MD UNP: 2401-25-103415 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) po rozpoznaniu zażalenia G.M. (podatnik, zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia 19 lutego 2025r. nr [...] w sprawie zwrotu podania z dnia 28 stycznia 2025r.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 132 ze zm. dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 18 i 17a u.p.e.a.

Stan sprawy.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela - F, w oparciu o tytuły wykonawcze nr:DE_S1316PL1800947_20180511_UIPE_1, DE_S1316PL1800948_20180511_UIPE_1, DE_S1316PL1901941_20190704_UIPE_1, DE S1316PL2100767 20210308 UIPE 1.

Zawiadomieniami z 4 marca 2020 r. oraz z 18 maja 2021r. organ egzekucyjny dokonał zajęć nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Z uwagi na brak zapłaty przystąpiono do opisu i oszacowania nieruchomości. Organ egzekucyjny wezwał pozostałych uczestników, o których nie miał wiadomości, a także inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości celem zgłoszenia swoich praw. Etap opisu i oszacowania nieruchomości zakończył się w wyznaczonym terminie, tj. 19 marca 2024r. Skarżący wniósł zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Organ egzekucyjny, postanowieniami z dnia 7 maja 2024r., nr [...] oraz [...] oddalił wniesione zarzuty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniami z 5 Iipca 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia organu egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny w dniu 15 listopada 2024 r. wystosował do zobowiązanego pismo, w załączeniu którego organ przesłał dwa obwieszczenia (z tego samego dnia) o pierwszej licytacji nieruchomości wyznaczone na 28 stycznia 2025 r., na godz. 10:00 (nieruchomość mieszkalna) oraz na godz. 12:30 (nieruchomość niemieszkalna). Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 listopada 2024 r.

W obwieszczeniach były zawarte podstawy prawne w oparciu, o które skarżący mógł wnieść skargę.

W dniu 28 stycznia 2025r. zobowiązany złożył w kancelarii urzędu skarbowego pismo wraz z załącznikami. Organ egzekucyjny zakwalifikował pismo jako skargę na działanie organu złożoną w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Natomiast w pozostałej części, postanowieniem z 19 lutego 2025 r., nr [...] organ pierwszej instancji uznał się niewłaściwym i zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej (art. 17a u.p.e.a.) zwrócił podanie.

Organ wnioskujący (organ niemiecki) wniósł o zawieszenie prowadzonych wobec skarżącego postępowań. W konsekwencji organ egzekucyjny, postanowieniem z 25 lutego 2025 r., zawiesił prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r. organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjnego na wniosek organu niemieckiego.

Skarżący wniósł na postanowienie organ egzekucyjnego z dnia 19 lutego 2025r. zażalenie. Skarżący wyraził przekonanie, iż załączniki i pisma w oryginale są nierozłączną częścią składową procedury i nie powinny być z niej usuwane, gdyż są one dokumentami dowodowymi. Według zobowiązanego błędnym jest zaszeregowanie w tych załącznikach zawartych przepisów - Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej jako praw, które podlegają jurysdykcji organu niemieckiego, jako organu właściwego. Ponadto interpretacja ordynacji podatkowej RFN, Konstytucji Niemiec oraz Konstytucji Saksonii przez organ współpracujący (organ polski) jest również konieczna. W ocenie skarżącego chodzi o pozbawienie go prawa do otrzymania niemieckiego dokumentu egzekucyjnego, określającego zasięg egzekucji w jego majątek. Zgodnie z zawartością akt egzekucyjnych, do których zobowiązany miał wgląd w Sądzie Skarbowym w L. 14 marca 2025 r., dokument umożliwiający zażalenie egzekucji z nieruchomości nie istnieje (dosłowna treść części zażalenia: "zażaleniowa egzekucje w nieruchomość Skarżącego nie istnieje"). Wobec powyższego zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i unieważnienie licytacji z 28 stycznia 2025 r.

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 19 lutego 2025r. w sprawie zwrotu podania skarżącego z dnia 28 stycznia 2025r.

DIAS podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do tego, iż pismo zobowiązanego z dnia 28 stycznia 2025r. winno zostać rozpatrzone w części przez organ wnioskujący państwa członkowskiego (tj. organ niemiecki). Dlatego w oparciu o art. 17a u.p.e.a. zwrócono zobowiązanemu podanie.

W uzasadnieniu postanowienia DIAS wskazał na treść art. 17a u.p.e.a. Przywołano ponadto art. 14 ust. 2 Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń (dalej: Dyrektywa). Jak podano, według art. 14 ust. 2 Dyrektywy spory dotyczące środków egzekucyjnych podjętych we współpracującym państwie członkowskim (w tej sprawie organ polski dokonał zajęcia nieruchomości skarżącego) lub dotyczące ważności powiadomienia dokonanego przez właściwy organ współpracującego państwa członkowskiego, są wnoszone przed odpowiedni organ tego państwa członkowskiego zgodnie z jego przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

Następnie podano także, iż w myśl art. 78 ustawy z 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 2009, dalej: ustawa o wzajemnej pomocy) spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego, pierwotnego tytułu wykonawczego, jednolitego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie, są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

DIAS powołując się na cytowane powyżej normy skonkludował, iż organ współpracujący (w tej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G.) jest właściwy w kwestii sporów dotyczących zastosowanych przez ten organ środków egzekucyjnych (w tym przypadku zajęcie nieruchomości). Zatem właściwy jest do rozpoznawania środków zaskarżenia, które przewiduje ustawa egzekucyjna, a które przysługują stronie, w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.

DIAS zwrócił uwagę, iż na etapie składania przez skarżącego pisma z 28 stycznia 2025r. zobowiązanemu nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia. Ponieważ treść pisma zobowiązanego oraz załączników miałaby odnosić się do prawa niemieckiego organ egzekucyjny zwrócił w tej części podanie - zgodnie z art. 17a u.p.e.a. - informując jaki organ jest właściwy w tej kwestii. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że w części pismo zostało zakwalifikowane jako skarga na działanie organu egzekucyjnego, złożoną w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, którą rozpoznano w tym postanowieniu.

DIAS uznał, iż właściwym do rozpatrzenia podania w jednej części był niemiecki organ egzekucyjny, a organ egzekucyjny prawidłowo pouczył skarżącego, że powinien wnieść podanie do niemieckiego organu egzekucyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, polskie organy egzekucyjne nie są władne, po pierwsze oceniać działań organów niemieckiej administracji podatkowej, w tym tego, czy niemieckie organy egzekucyjne zasadnie dochodzą należności, a po drugie nie mają prawa odnoszenia się do norm prawnych obowiązujących w organach państw członkowskich.

DIAS zaznaczył odnośnie Ordynacji podatkowej RFN, Konstytucji Niemiec oraz Konstytucji Saksonii, że są to normy prawne innego państwa i odnieść się do nich mogą tylko i wyłącznie właściwe dla tych norm organy. DIAS podał, iż na tym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżącemu nie przysługiwał inny środek zaskarżenia.

Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł na powyższe postanowienie DIAS skargę do tut. Sądu.

Postanowienie DIAS z dnia 28 kwietnia 2025r. zostało zaskarżone w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- wybiórcze traktowanie przepisów prawa polskiego i niemieckiego w prowadzonym przez polski organ egzekucyjny postępowaniu egzekucyjnym z ich interpretacją na niekorzyść skarżącego,

- naruszenie żywotnych interesów skarżącego poprzez brak merytorycznego rozpoznania pism i wniosków skarżącego zawartych w zwróconych postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 stycznia 2025r.,

- błędne przyjęcie, iż w sprawie zarzutów podniesionych przez skarżącego wyłącznie właściwym jest niemiecki organ egzekucyjny.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę na naruszenie art. 14 ust. 2 Dyrektywy. Zobowiązany podniósł, że skoro postępowanie prowadzone jest na terenie Polski przez polski organ egzekucyjny, to do postępowania tego winno się stosować prawo państwa w którym postępowanie jest prowadzone. W rezultacie zwrot pisma skarżącego z dnia 28 stycznia 2025r. bez merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w tym piśmie nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia.

Zobowiązany zgodził się z poglądem, że organ współpracujący (w tym przypadku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G.) jest właściwy w kwestii sporów dotyczących zastosowanych przez ten organ środków egzekucyjnych. Zatem, jak zaznaczono w skardze, organ ten jest właściwy do rozpoznawania środków zaskarżenia, które przewiduje ustawa egzekucyjna, a które przysługują stronie, w związku z prowadzonym postępowaniem. Interpretacja taka wskazuje jednoznacznie na konieczność rozpoznania zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Dalej zarzucono, iż organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej jako przepisy do których winien stosować się niemiecki organ egzekucyjny albowiem w zakresie egzekucji prowadzonej przez organ polski przepisy powyższych aktów prawnych obowiązują także polski organ egzekucyjny. Podkreślono, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec osoby będącej obywatelem polskim i wobec mienia nieruchomego położonego na terenie Polski.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Podnieść należy, iż zgodnie z art. 17a u.p.e.a. w przypadku wniesienia podania, z którego wynika, że organem właściwym w sprawie jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu podanie, wraz z pouczeniem, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Ponadto według art. 14 ust. 1 Dyrektywy spory dotyczące wierzytelności, pierwotnego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we wnioskującym państwie członkowskim lub jednolitego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we współpracującym państwie członkowskim oraz spory dotyczące ważności powiadomienia dokonanego przez właściwy organ wnioskującego państwa członkowskiego podlegają kompetencjom odpowiednich organów wnioskującego państwa członkowskiego. Jeżeli w trakcie procedury odzyskiwania wierzytelności wierzytelność, pierwotny tytuł wykonawczy umożliwiający egzekucję we wnioskującym państwie członkowskim lub jednolity tytuł wykonawczy umożliwiający egzekucję we współpracującym państwie członkowskim zostają zaskarżone przez zainteresowaną stronę, organ współpracujący informuje taką zainteresowaną stronę, że sprawa musi zostać przez nią wniesiona przed odpowiedni organ wnioskującego państwa członkowskiego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. Dyrektywy, spory dotyczące środków egzekucyjnych podjętych we współpracującym państwie członkowskim lub dotyczące ważności powiadomienia dokonanego przez właściwy organ współpracującego państwa członkowskiego, są wnoszone przed odpowiedni organ tego państwa członkowskiego zgodnie z jego przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

W realiach rozpoznanej sprawy skarżący kwestionuje czynności organu egzekucyjnego powołując się jednocześnie na postanowienia Konstytucji Niemiec, Konstytucji Saksonii oraz Kodeksu Skarbowego RFN i Ordynacji podatkowej RFN. W powyższym kontekście skarżący zarzucił naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. W przekonaniu Sądu ukierunkowanie skargi na postanowienia obowiązujących w Niemczech przepisów prawa wskazuje, iż zakwestionowane w skardze zobowiązanego czynności nie dotyczą środków egzekucyjnych podjętych przez Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w g. jako organu egzekucyjnego. Skarga nie dotyczy również ważności powiadomienia dokonanego przez Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. Podkreślić przyjdzie, iż skarżący zarzucił naruszenie niemieckich przepisów normujących zagadnienia podatkowe oraz egzekucyjne i podnosił w tym kontekście naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Tymczasem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. powyżej wymienionych norm nie stosował.

Powyższą konstatację potwierdza art. 78 ustawy o wzajemnej pomocy zgodnie z którym spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego, pierwotnego tytułu wykonawczego, jednolitego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie, są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

W rezultacie prawidłowa jest konstatacja, iż w rozpatrywanej sprawie wszystkie warunki zwrotu podania określone w art. 17a u.p.t.u. zostały spełnione, a właściwym do rozpatrzenia podania w jednej części był niemiecki organ egzekucyjny. Tym samym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. prawidłowo pouczył skarżącego, że powinien wnieść podanie do niemieckiego organu egzekucyjnego. Niewątpliwie polskie organy egzekucyjne nie są władne, po pierwsze oceniać działań organów niemieckiej administracji podatkowej, w tym tego, czy niemieckie organy egzekucyjne zasadnie dochodzą należności, a po drugie nie mają prawa odnoszenia się do norm prawnych obowiązujących w organach państw członkowskich.

W rezultacie Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 143) skargę oddalił.