Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności skargę oddala

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Policji w [...] z dnia [...] lipca 1978 roku Nr [...] w części orzekającej o czasowości pozwolenia.

Komendant Główny Policji ustalił, że W. N. -

karzący pismem z dnia [...] listopada 2001 wystąpił o stwierdzenie

nieważności decyzji Komendanta Policji ([...]) z dnia [...] lipca 1978 roku w części dotyczącej czasowości pozwolenia na broń. Występując z wnioskiem skarżący podnosił, że udzielone w 1978 roku

zezwolenie, na posiadanie broni myśliwskiej, następnie dwukrotnie

przedłużane do dnia [...] marca 1993r., dotknięte było wadą rażącego

naruszenia prawa w części określającej czasowość tego pozwolenia.

Skarżący wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 28

września 1993r. sygn.akt TK P2/93 /OTK 1993/2/32/ stwierdził, że §2 ust. l

rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października

1990 r, (Dz.U. Nr 76, poz,452) stanowiący, iż pozwolenie na broń

myśliwską wydaje się na okres od 1 roku do 5 lat, a na pozostałe rodzaje

broni od 1 roku do 3 lat - jest niezgodny z ustawą z dnia 31 stycznia 1961 r,

o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Wskazywał, że organy

policji "z urzędu" stwierdzały nieważność wydanych pozwoleń na broń w

części dotyczącej okresów ich ważności. Tak się nie stało w odniesieniu do

skarżącego, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w

uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2001 r. sygn.akt III SA 3385/99.

Skarżący podnosił, że konsekwencją pozostawania w obiegu prawnym wadliwego pozwolenia z 1978 r. był wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. sygn. akt [...] skazujący skarżącego za przestępstwo nielegalnego posiadania broni -"przeterminowanego" pozwolenia oraz odmowa wydania nowego pozwolenia w wyniku powyższego skazania karnego.

Wnosił o wyeliminowanie z obiegu prawnego kwestionowanego pozwolenia na broń w części orzekającej o czasowości tego pozwolenia.

Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji na podstawie art.

Sygn. akt 6 II SA 1015/02

157 §3 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu wskazywał, że nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych, w art. 156 §1 k.p.a., co wyklucza możliwość unieważnienia. Wskazano, że termin ważności otrzymanego przez skarżącego pozwolenia na broń upłynął [...] marca 1993 r. (pierwsze pozwolenie skarżący otrzymał [...] lipca 1978 r., potem przedłużał jego ważność - aż do [...] marca 1993 r.). Wskazano, że z prawnego punktu widzenia prawo skarżącego do posiadania broni wyekspirowało w 1993 r.

Podniesiono, że zakwestionowanie w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 września 1993 roku § 2 ust. 1 i 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nie oznacza tak jak sądzi skarżący, iż wszystkie osoby, które otrzymały terminowe pozwolenia na broń, nabywają prawo do pozwoleń bezterminowych.

W ocenie Komendanta Głównego Policji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zobowiązało Ministra Spraw Wewnętrznych do uchylenia wyżej powołanego rozporządzenia lub do zmiany jego przepisów. Minister Spraw Wewnętrznych w dniu 11 stycznia 1994 r. zmienił zakwestionowane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego rozporządzenie poprzez uchylenie przepisu dotyczącego terminowości pozwoleń na broń. Zmiana weszła w życie w dniu 14 stycznia 1994 roku. W ocenie Komendanta Głównego Policji data ta stała się graniczną w kwestii stwierdzania nieważności decyzji w części dotyczących terminu ich ważności. Osoby, którym termin ważności pozwoleń upłynął przed 14 stycznia 1994r., zobowiązane były wystąpić do organu Policji z wnioskiem o wydanie pozwolenia.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2002r. skarżący wniósł skargę na tę decyzję podnosząc, iż w niniejszej sprawie Komendant Główny Policji rażąco naruszył prawo poprzez bezzasadne zastosowanie art. 157 §3 k.p.a. i odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł błędnie pouczany o możliwościach zaskarżenia decyzji.

Zdaniem Skarżącego decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2002 roku rażąco narusza przepisy prawa, a w szczególności przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Podniósł, że organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 §3 k.p.a. jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przez stronę. Wskazuje, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 §3 k.p.a. może mieć miejsce tylko wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności

'■

\

Sygn. akt 6 II SA 1015/02

prawnych. Ponadto wskazał, że organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 §3 k.p.a. motywując odmowę (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) brakiem zaistnienia przesłanek z art. 157 §1 k.p.a. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organ administracyjny mógłby podnosić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Przepis art. 157 §3 k.p.a. nie znajduje zatem zastosowania w przedmiotowej sytuacji a jego zastosowanie przez organ administracji stanowi oczywiste (i tym samym rażące) naruszenie prawa. W ocenie skarżącego naruszenie jest rażące, dlatego, że zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania wniosku. Błędne zastosowanie art. 157 §3 k.p.a. skutkowało w ocenie skarżącego brakiem merytorycznej decyzji w sprawie, wbrew obowiązkowi jej wydania. Przez ten fakt naruszono zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 i 7 k.p.a. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie, organ administracji obowiązany był, bowiem wydać decyzję merytoryczną w oparciu o art. 158 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Zgodnie z art.l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś

Sygn. akt 6 II SA 1015/02

według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż błędne pouczenia, co do możliwości wnoszenia środków odwoławczych nie wywołały dla strony negatywnych skutków.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Komendant Główny Policji odmawiając na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcia postępowania w żądanej sprawie naruszył przepisy postępowania jednak w sposób nie mający wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 157 k.p.a. oraz utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 §3 k.p.a. jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od strony (§ 2 cytowanego przepisu). Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 §3 k.p.a. może mieć miejsce tylko wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. W omawianym stanie faktycznym należy stwierdzić, iż żądanie wszczęcia postępowania pochodziło od strony i w związku z tym organ powinien wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i rozpoznać sprawę merytorycznie.

W świetle cytowanego przepisu organ administracji może uznać brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż Komendant Główny Policji pomimo powołania się na przepis art.157 § 3 k.p.a rozpatrzył wniosek merytorycznie oraz dokonał ustaleń faktycznych i prawnych. Tak więc naruszenie przez organ wskazanego przepisu nie zamknęło skarżącemu drogi do merytorycznego rozpoznania jego wniosku. Błędne zastosowanie art. 157 §3 k.p.a. nie skutkowało brakiem merytorycznej decyzji w sprawie i nie naruszyło zasady praworządności wyrażonej w art.

Sygn. akt 6 II SA 1015/02

6 i 7 k.p.a. Organ administracji wydał decyzję merytoryczną wprawdzie nie powołując przepisu art. 158 k.p.a. ale po dokonaniu odpowiednich ustaleń i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Tak więc naruszenie przepisów proceduralnych nie miało wpływu na wynik sprawy. Została ona merytorycznie rozpoznana a jak wynika z całości decyzji zasadna była odmowa stwierdzenia nieważności. Sąd w składzie orzekającym dostrzegając naruszenie prawa ocenił je jako nie mające wpływu na wynik sprawy. Błędne zastosowanie przepisu art. 157 § 3 k.p.a. w ocenie sądu w oko0licznościach rozpoznawanej sprawy nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji (por. pogląd wyrażony w wyroku SN z dnia 31 lipca 2003r., sygn.akt III RN 75/02).

W postępowaniu ustalono, że termin ważności otrzymanego przez skarżącego pozwolenia na broń upłynął [...] marca 1993 r. Do tego też dnia skarżący winien w świetle obowiązujących wówczas przepisów wystąpić o przedłużenie pozwolenia. Takiej czynności skarżący nie dokonał. Do oceny stanowiska organu w niniejszej sprawie nie ma znaczenia zakwestionowanie przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 28 września 1993 roku przepisów § 2 ust. 1 i 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, bowiem osoby, którym termin ważności pozwoleń upłynął przed 14 stycznia 1994r., zobowiązane były respektować obowiązujący wówczas porządek prawny i o ile chciały nadal posiadać pozwolenie na broń winny były wystąpić do organu Policji z wnioskiem o wydanie pozwolenia lub podjąć działania mające na celu wyzbycie się broni.

Zgodnie z art.l ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1991, Nr 109, poz..470) Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności z Konstytucją lub aktami ustawodawczymi aktów normatywnych wydawanych - m.in. przez, naczelne i centralne organy administracji państwowej. Przepisy art.8 - 9 powołanej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wskazują, iż orzeczenie stwierdzające niezgodność z Konstytucją lub aktem ustawodawczym aktu wydanego przez naczelne i centralne organy administracji państwowej Prezes Trybunału Konstytucyjnego przedkłada organowi, który wydał akt objęty orzeczeniem.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ słusznie zauważa, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zobowiązało Ministra Spraw Wewnętrznych do uchylenia lub zmiany przepisów zakwestionowanego rozporządzenia. Tak więc, organ, który wydał akt objęty orzeczeniem, dokonał niezwłocznie odpowiednich zmian w zakwestionowanym akcie ( poprzez uchylenie go w części lub w całości,

Sygn. akt 6 II SA 1015/02

nie później niż w terminie 3 miesięcy od przedłożenia mu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie - art.9). Przepis art. 10 cytowanej ustawy wskazuje, że razie nieusunięcia niezgodności aktu z Konstytucją lub aktem ustawodawczym w terminie określonym w art. 9, akt traci moc z upływem tego terminu, w zakresie ustalonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych w dniu 11 stycznia 1994r. zmienił zakwestionowane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego rozporządzenie poprzez uchylenie przepisu dotyczącego terminowości pozwoleń na broń. Zmiana ta weszła w życie w dniu 14 stycznia 1994 roku. i dopiero z tą datą mogły być podejmowane postępowania o stwierdzenie nieważności w zakresie objętym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego i to w stosunku do decyzji istniejących w obrocie prawnym.

W tym stanie rzeczy żądanie skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Policji ([...]) z dnia [...] lipca 1978 roku w części dotyczącej czasowości pozwolenia na broń było niezasadne bowiem dopiero ze wskazaną wyżej datą zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy rozporządzenia przestały obowiązywać.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) należało orzec jak w sentencji.