V SA/Wa 1805/18 - Wyrok

Data orzeczenia	2019-03-19	
Data wpływu	2018-11-05	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Jarosław Stopczyński /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Piotr Piszczek /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6559	
Hasła tematyczne	Środki unijne	
Skarżony organ	Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2018 nr 0 poz 1302; art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 200; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 nr 0 poz 1257; art. 6, art. 7, art. 8, art, 10, art. 16, art. 40, art. 77, art. 107, art. 156 § 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów warzyw i owoców: 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Grupa Producentów Warzyw [...] Sp. z o.o. (zwanej dalej "Stroną", "Grupą" skarżącą) została uznana za wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw w grupie produktów "warzywa" w dniu [...] czerwca 2011 r. na podstawie decyzji znak: [...], wydanej przez Marszałka Województwa [...].

Grupa przyjęła plan dochodzenia do uznania (dalej PDU lub plan dochodzenia do uznania), którego realizacja została zaplanowana na lata 2011 -2015.

W dniu 29 stycznia 2016 r. Strona złożyła do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. (dalej Dyrektor OT ARR w L., organ I instancji) wniosek o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw w grupie produktów, w której została wstępnie uznana.

Następnie Dyrektor OT ARR w L., stwierdzając braki formalno-prawne w złożonym wniosku, wezwał Stronę pismem z dnia [...] lutego 2016 r. do ich usunięcia. Strona złożyła korektę wniosku w dniu [...] lutego 2016 r. wraz z załącznikami.

Po analizie merytorycznej dokumentacji Dyrektor OT ARR w L., stwierdził nieprawidłowości w treści umowy spółki, w związku, z czym pismem z dnia [...] marca 2016 r. wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień. Grupa Producentów Warzyw [...] Sp. z o.o. usunęła wskazane w wezwaniu nieprawidłowości przedkładając w dniu [...] kwietnia 2016 r. poprawioną umowę spółki (akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2016 r.) wraz z dokumentami potwierdzającymi złożenie wniosku o zarejestrowanie zmian do umowy w Krajowym Rejestrze Sądowym. Następnie w dniu [...] kwietnia 2016 r. Grupa Złożyła aktualny odpis KRS, w celu wykazania, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. sąd rejestrowy dokonał wpisu do rejestru KRS zmiany umowy spółki.

Dyrektor OT ARR w L., w dniach od 4 kwietnia 2016 r. do 19 kwietnia 2016 r. przeprowadził kontrolę wstępnie uznanej grupy producentów, tj. Grupy Producentów Warzyw [...] Sp. z o.o. w zakresie spełniania warunków uznania za organizację, która swoim zakresem obejmowała m.in. kontrolę realizacji planu dochodzenia do uznania. Kontroli poddano także każdego z członków Grupy.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono m.in., że:

1. Grupa nie zrealizowała czterech spośród siedmiu inwestycji zaplanowanych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, tj. nie zrealizowała zakupu nieruchomości zakupu ciągnika siodłowego z naczepą, zakupu gruntu pod przechowalnie pomidorów, budowy przechowalni z komorami chłodniczymi.

2. Grupa składa się z 5 członków, z których trzech wykazuje produkcję historyczną (J. R., R. R. i T. W.) natomiast dwóch z nich posiada dominujący potencjał produkcyjny – J. R. i R. R.. Członkowie A. O. i S. W., prowadziły gospodarstwo w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o wstępne uznanie.

Po merytorycznym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor OT ARR w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] cofnął Grupie Producentów Warzyw [...] Sp. z o.o. wstępne uznanie.

W dniu [...] lipca 2016 r. do Dyrektora OT ARR w L. wpłynęło odwołanie Strony od ww. Decyzji Dyrektora OT ARR w L..

W złożonym odwołaniu strona zarzuca organowi I instancji:

1. Naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tj. decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] przy niezmienionym stanie prawnym, faktycznym oraz istnieniu tożsamości obu spraw.

2. Naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej i wydanie w tych samych stanach prawnych i faktycznych dwóch odmiennych decyzji co do istotny sprawy oraz przeniesienie na Skarżącą odpowiedzialności za "wydanie przez Urząd Marszałkowski Województwa L. merytorycznego rozstrzygnięcia wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu oraz obowiązującym przepisom prawa".

3. Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu prowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nadto poprzez oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącego w piśmie złożonym przez jego pełnomocnika w dniu 25 maja 2016 r.

4. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i nie zawiadomienie o możliwości końcowego zapoznania się z aktami postępowania w niniejszej sprawie.

5. Naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi Skarżącej zaskarżonej decyzji oraz zawiadomienia o możliwości końcowego zapoznania się z aktami postępowania, co skutkowało niemożnością czynnego udziału strony w postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W dniu [...] września 2016 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego wydał decyzję Nr [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw.

Strona złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3113/16 uchylił decyzję wydaną przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Sąd uznał, że: "(...) przesłanie decyzji bezpośrednio do Skarżącej z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika, jakkolwiek naruszało art. 40 § 2 K.p.a., nie stanowiło rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd wskazał, że: "(...) decydujące w sprawie znaczenie miało to, iż odwołanie z dnia [...] czerwca 2016 r. zostało sporządzone przez samą Skarżącą, a więc bez udziału reprezentującego ją pełnomocnika".

Stąd też należało w takim przypadku: "(...) wraz z zawiadomieniem w trybie art. 10 § 1 K.p.a. przesłać pominiętemu wcześniej pełnomocnikowi kopię odwołania, a dodatkowo kopie decyzji wydanej w I instancji, celem zagwarantowania mu możliwości należytej reprezentacji Skarżącej, a przez to zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu."

Po wyroku o którym wyżej umowa Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji wskazał min., że stan prawny należało ustalić na podstawie poniższych przepisów:

1. Ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1419),

2. Ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r., poz. 58),

3. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. U. UE L 299 z 16.11.2007, s. 1 ze zm.),

4. Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1 ze zm.),

5. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27).

Odnosząc się do podniesionych przez Odwołującego zarzutów naruszenia art. 16 § 1 k.p.a., a także naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. Prezes ARiMR wskazuje, że aby można było mówić o naruszeniu art. 16 § 1 k.p.a. należy wykazać, że w sprawie występuje "tożsamości sprawy" administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym.

Tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony, względnie, gdy w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni. Natomiast sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny w zakresie faktów prawotwórczych oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko pomiędzy tymi samymi stronami.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie występuje "tożsamość sprawy", gdyż inna jest podstawa prawna rozstrzygnięcia dyrektora OT ARR w L. i Marszałka Województwa L..

W przedmiotowej sprawie, dyrektor OT ARR w L., na podstawie szczególnego przepisu prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 4 a) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r., poz. 58), wobec uznania, że Strona na etapie ubiegania się o uzyskanie statusu wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw, stworzyła sztuczne warunki, mające formalnie potwierdzić spełnienie kryteriów uznania, dokonał cofnięcia wstępnego uznania.

Prezes ARiMR podkreśla, że na mocy art. 5 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r.,poz. 1419), Dyrektor OT ARR przejął kompetencje w zakresie uznawania, zawieszania i cofania wstępnego uznania grup producentów owoców i warzyw od dotychczas właściwych marszałków województw.

Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ pierwszej instancji potwierdza, ustalenia, zgodnie, z którymi Marszałek Województwa L., prowadząc postępowanie w zakresie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, nie badał dokumentacji załączonej do wniosku pod kątem stworzenia sztucznych warunków przez podmiot ubiegający się o wstępne uznanie. Ponadto, kontrole prowadzone przez Marszałka Województwa L. dokonywane były pobieżnie i nie weryfikowały dokumentacji w tym zakresie.

Tymczasem, na organie badającym spełnienie kryteriów niezbędnych do wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, spoczywał obowiązek czuwania nad tym, aby istota i cel pomocy, przyznawanej w ramach danego mechanizmu nie zostały naruszone i aby wstępnie uznane zostały tylko te podmioty, które rzeczywiście, a nie - pozornie spełniły wszystkie wymagania określone w przepisach prawa materialnego.

Prezes ARiMR podkreśla także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł ETS w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Starke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover.

Jednocześnie Prezes ARiMR wskazuje, że na wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw spoczywa obowiązek ciągłego spełnienia kryteriów wstępnego uznania w okresie dochodzenia do uznania za organizację producentów.

Zgodnie, bowiem z art. 114 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 543/2011: "Jeżeli państwo członkowskie ustaliło, że organizacja producentów nie przestrzega któregoś z kryteriów uznania związanych z wymogami art. 21, 23, art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 31, przesyła ono tej organizacji producentów, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od momentu, gdy stwierdzono naruszenie, pismo polecone z ostrzeżeniem, w którym wymienia się stwierdzone naruszenie, środki naprawcze i okres, w ciągu którego należy wprowadzić te środki, nie dłuższy jednak niż 4 miesiące". Konsekwencją naruszeń jest natomiast zawieszenie płatności pomocy, dopóki nie zostaną w stopniu zadowalającym podjęte środki naprawcze. Jednocześnie, jeżeli do końca wyznaczonego okresu zawieszenia kryteria nie zostaną spełnione wówczas następuje cofnięcie wstępnego uznania.

Z powyższego wynika, że zarówno przepisy unijne (art. 114 w zw. z art. 116 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011) jak i przepisy krajowe (art. 2 ust. 1 pkt 4 a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu) upoważniają dyrektora OT ARR, jako właściwy organ państwa członkowskiego, do cofnięcia uznania wstępnie uznanej grupie, która nie spełnia kryteriów uznania.

W ocenie organu odwoławczego, utworzenie wstępnie uznanej grupy producentów rolnych, składającej się z 5 członków, z których 2 prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka wskazuje, że w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania przez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków.

W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy, Strona w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do uzyskania statusu wstępnie uznanej grupy.

Podzielenie potencjału produkcyjnego J. i W. R. poprzez wydzierżawienie działek członkom Grupy i wykreowanie w ten sposób dodatkowych podmiotów miało na celu jedynie spełnienie wymogu określonego w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27).

Jednocześnie Prezes ARiMR wskazuje, że środki pomocowe przeznaczone na pokrycie ww. działań są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z Rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Stosownie do treści ww. rozporządzenia Rady środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Powyższe oznacza, że Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Dodatkowo, na podstawie analizy akt sprawy, organ odwoławczy ustalił również, że w kwietniu 2016 r. Dyrektor OT ARR w L. przeprowadził kontrolę wstępnie uznanej grupy producentów w zakresie spełniania warunków uznania za organizację producentów. Kontroli poddano także każdego z członków Grupy.

W wyniku kontroli przeprowadzonych u A. O. oraz S. W. ustalono, że posiadają one użytki rolne i prowadzą gospodarstwa rolne od 2010 r., jednakże w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o wstępne uznanie grupy producentów owoców i warzyw:

A. O. - zgodnie z raportem z kontroli [...] prowadzi gospodarstwo rolne od 2 czerwca 2010 r. na podstawie umowy dzierżawy gruntów ornych o powierzchni 1,52 ha zawartej w dniu 2 czerwca 2010 r. pomiędzy J. i W. R. a A. R.. Dodatkowo posiada ona działkę nr [...] o powierzchni 0,74 ha, na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] sporządzonego w dniu [...] grudnia 2010 r. Produkcję rolną prowadzi ona natomiast na powierzchni 0,03 ha stanowiącej części działki nr [...].

- S. W. - zgodnie z raportem z kontroli [...] prowadzi gospodarstwo rolne od 2 czerwca 2010 r. na podstawie umowy dzierżawy gruntów ornych o powierzchni 1,24 ha zawartej w dniu [...] czerwca 2010 r. pomiędzy J. i W. R. a S. W.. Natomiast produkcję rolną prowadzi ona na powierzchni 0,03 ha, stanowiącej część działki wydzierżawionej od A. R. na podstawie umowy ozierzawy gruntów ornych o powierzchni 0,03 ha zawartej w dniu 1 czerwca 2011 r. pomiędzy A. R. a S. W. wraz z aneksem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Mając na uwadze powyższe ustalenia z kontroli, tj. fakt, że umowy dzierżawy zostały zawarte w dniu [...] czerwca 2010 r. a złożenie wniosku o wstępne uznanie nastąpiło w dniu 19 kwietnia 2011 r., organ odwoławczy podziela stanowisko, że nie jest możliwe wykazanie przez A. O. i S. W. okoliczności prowadzenia działalności rolniczej w 12-miesięcznym okresie poprzedzającym złożenie wniosku o wstępne uznanie grupy producentów. Umowy dzierżawy zostały zawarte w dniu [...] czerwca 2010 r. a złożenie wniosku o wstępne uznanie nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2011 r. Zatem obie ww. nie spełniły wymogu, o którym mowa w § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27).

W ocenie organu odwoławczego należy również zwrócić uwagę na dominujący potencjał produkcyjny dwóch członków grupy tj. J. R. i R. R.. Z raportów z kontroli przeprowadzonych przez ARR w dniach od 4 kwietnia 2016 r. do 19 kwietnia 2016 r. u członków Grupy oraz załączonych do nich szczegółowych wykazów sprzedaży w 2013 r. sporządzonych dla poszczególnych członków Grupy wynika, że wartość sprzedaży w 2013 r. wynosiła odpowiednio:

- J. R. - [...] zł (zbiór pomidorów i ogórków z powierzchni 2,60 ha),

- R. R. - [...] zł (zbiór pomidorów i ogórków z powierzchni 1,58 ha),

- T. W. - [...] zł (zbiór ogórków i pietruszki z łącznej powierzchni 0,23 ha),

- A. O. - [...] zł (zbiór ogórków z powierzchni 0,03 ha),

- S. W. - [...] zł (zbiór ogórków z powierzchni 0,03 ha).

Jak wynika z powyższych danych udział A. O. i S. W. w produkcji ogółem Grupy jest znikomy i wyniósł w 2013 r. odpowiednio poniżej 0,5 %, podczas gdy udział J. R. w całkowitej wartości produkcji Grupy wyniósł prawie 63 %, a R. R. około 36%.

Dominujący potencjał produkcyjny J. R. oraz R. R. w stosunku do A. O. i S. W., widoczny był już w momencie utworzenia Spółki, co potwierdza Plan dochodzenia do uznania opracowany przez Grupę, pkt 2.3 Tabela nr 3 "Zestawienie powierzchni upraw, zbiorów oraz ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw, w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o wstępne uznanie na podstawie oświadczeń złożonych przez poszczególnych członków".

Opisane powyżej działania Grupy, w opinii Prezesa ARiMR należy ocenić, jako sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia na rynku owoców i warzyw. Wydzierżawienie działek przez J. i W. R. dwóm członkom, miało na celu umożliwienie im wykazania się jakąkolwiek produkcją oraz umożliwienie Stronie wypełnienia warunku posiadania minimalnej liczby członków wstępnie uznanej grupy.

Wyżej opisaną decyzję Prezesa ARiMR zaskarżyła Grupa Producentów Warzyw [...] spółka z o.o. w S. zarzucając jej:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

art. 114 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 543/ 2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw {Dz.U, UE L 157 z 15 czerwca 2011, str. 1 ze zm.), poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy przepis ten ma zastosowanie jedynie do organizacji producenckiej, która w chwili wstępnego jej uznania spełniała wymagane przepisami kryteria wstępnego uznania, a dopiero w toku funkcjonowania zaprzestała spełniać określone w tym przepisie wymogi;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności:

1) naruszenie art. 16 §1 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, która to dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tj. decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] przy niezmienionym stanie prawnym, faktycznym oraz istnieniu tożsamości obu spraw;

2) naruszenie art. 6 kpa oraz 8 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej i wydanie w tych samych stanach prawnych i faktycznych dwóch odmiennych decyzji co do istotny sprawy, oraz przeniesienie na Skarżącą odpowiedzialności za ewentualne, choć dotychczas nie stwierdzone, uchybienia Urzędu Marszałkowskiego Województwa L.;

3) naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa, poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu prowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności: niewyjaśnieme czy członkowie grupy wykazali samodzielność, odrębność w prowadzeniu działalności gospodarczej, czy posiadali własną bazę produkcyjną, czy ponosili koszty prowadzenia produkcji rolniczej; a nadto poprzez oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącego w piśmie złożonym przez jego pełnomocnika w dniu 25 maja 2016 r.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu administracji I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postepowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono min., że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 r. w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz., WE nr L 25 z dnia 28 stycznia 2011 r.) nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Tymczasem Grupa Producentów Warzyw [...] sp. z o.o. otrzymała takie płatności w roku 2012, a ARiMR wiedziała o przedmiotowych umowach dzierżawy i okresie prowadzenia produkcji, gdyż w toku kontroli i czynności wyjaśniających umowy te były pracownikom Agencji okazywane. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw ARiMR przyznała spółce łączną pomoc finansową w kwocie [...] zł.

Co, istotne w dniu 13 lipca 2012 r. Urząd Marszałkowski Województwa L. przeprowadził kolejną kontrolę związaną z wnioskiem Spółki o wydanie decyzji zatwierdzającej zmiany w planie dochodzenia. W trakcie, tej kontroli szczegółowo badana była cala dokumentacja dotycząca działalności Spółki, w tym także umowy dzierżawy. W protokole z kontroli z [...] lipca 2012 r. we wnioskach końcowych ustalono, że: " po przeprowadzonej kontroli w Grupie Producentów Warzyw [...] sp. z o.o., analizie dokumentów i rozmowie z Prezesem Grupy należy stwierdzić, że Grupa spełnia warunki wstępnego uznania oraz realizuje założenia planu dochodzenia do uznania, a wprowadzone zmiany w planie dochodzenia do uznania są zasadne."

A więc w roku 2012 Marszałek Województwa L. ponownie potwierdził, że Spółka spełnia warunki wstępnego uznania, co utwierdziło Skarżącego w przekonaniu o prawidłowości przyjętych rozwiązań w zakresie funkcjonowania Grupy.

Skoro Skarżący po przeprowadzeniu szczegółowej weryfikacji otrzymał dwukrotnie w formie decyzji administracyjnej potwierdzenie o spełnianiu wymagań do wstępnego uznania za producenta warzyw to miał prawo uznawać, że organizacja Grupy spełnia wszelkie wymagane w tym zakresie wymogi prawne, a przyjęte w tym zakresie rozwiązania są prawidłowe.

Niezależnie od powyższego, organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób, który zmierzałby do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Przede wszystkim nie. uwzględnił wniosków dowodowych Skarżącej zawartych w piśmie procesowym jego pełnomocnika z dnia [...] maja 2016 r., w tym chociażby dowodu z przesłuchania w charakterze strony Prezesa zarządu Skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, iż celem wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw jest uznanie ich za organizacje producentów owoców i warzyw. Zgodnie z art. 125e rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 157 z 15 czerwca 2011, s. 1, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr "1234/2007") grupy producentów w celu spełnienia wymogów niezbędnych do uznania za organizacje producentów mogą skorzystać z okresu przejściowego. Rozporządzenie nr 1234/2007 zostało uchylone i zastąpione z dniem 1 stycznia 2014 r. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. L 347 z 20 grudnia 2013, s. 671, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr 1308/2013"). Niemniej jednak w myśl art. 231 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013 do planów dochodzenia do uznania, realizowanych przez wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw, nadal stosuje się stosowne przepisy rozporządzenia nr 1234/2007. Dodać do tego należy, że grupy producentów realizują plany dochodzenia do uznania zgodnie z wymogami określonymi w przepisach rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 oraz przepisach krajowych. Sąd zwraca uwagę, że grupa powinna spełniać warunki wstępnego uznania przez cały okres realizacji planu dochodzenia do uznania oraz na treść art. 41 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011, str. 1, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr 543/2011") stanowiącą, że "Działalność główna grupy producentów związana jest z koncentracją podaży i wprowadzaniem do obrotu produktów swoich członków, w odniesieniu do których została wstępnie uznana.". W tym miejscu wskazać dodatkowo należy, iż zgodnie z art. 79 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. (Dz. U. L z 25 maja 2017 r.) skreśleniu uległa część postanowień rozporządzenia nr 543/2011 (w tym art. 19-35 i 50-148), jednakże na mocy art. 80 rozporządzenia nr 2017/891 w odniesieniu do grup producentów utworzonych zgodnie z art. 125e rozporządzenia nr 1234/2007 skreślone przepisy rozporządzenia nr 543/2011 mają nadal zastosowanie, dopóki te grupy producentów nie zostaną uznane za organizacje producentów lub zainteresowane państwo członkowskie nie odzyska pomocy wypłaconej na podstawie art. 116 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 114 rozporządzenia nr 543/2011, stosowanym w związku z art. 116 ust. 1 tegoż rozporządzenia, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 499/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 oraz (UE) nr 1306/2013 poprzez zmianę rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE L 145 z 16 maja 2014, s. 5), obowiązującym od dnia 17 maja 2014 r., w przypadku, gdy państwo członkowskie stwierdzi nieprzestrzeganie któregoś z kryteriów wstępnego uznania, wprowadza w pierwszej kolejności obowiązek zastosowania odpowiednich środków naprawczych.

Z akt sprawy wynika, że Dyrektor OR ARR nie zastosował w niniejszym postępowaniu wobec skarżącej procedury naprawczej przewidzianej w art. 114 rozporządzenia nr 543/2011 uniemożliwiając tym samym wprowadzenie środków naprawczych poprzez usunięcie stwierdzonych naruszeń kryteriów wstępnego uznania w wyznaczonym okresie.

Zdaniem sądu dopiero gdyby Grupa nie podjęła działań w tym zakresie organ miałby uzasadnione podstawy aby cofnąć jej wstępne uznania.

Za powyższym przemawia także to, iż Grupa była utwierdzana w przekonaniu, iż spełnia warunki wstępnego uznania, co potwierdzały wyniki dwukrotnych kontroli Urzędu Marszałkowskiego Województwa L..

Sąd podkreśla, iż możliwości wydania przez Dyrektora OT ARR decyzji cofającej wstępne uznania wynika wprost z art. 2 ust 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. 2016.58) zgodnie, z którym Dyrektor OT ARR wydaje decyzje m.in. w sprawach zawieszenia albo cofnięcia wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów.

Taka decyzja (cofająca grupie wstępne uznanie) może być jednak wydana w określonej sytuacji faktyczno-prawnej ( o czym mowa powyżej). To zaś oznacza, że cofnięcie uznania wobec istnienia jedynie okoliczności, które stanowiły podstawę takiego uznania narusza zasadę zaufania do organów państwa, oraz stanowionego i stosowanego przez nie prawa. Naruszenie w przedmiotowej sprawie zasad ogólnych przewidzianych w art. 6 i 8 kpa było więc ewidentne, a to przy jednoczesnym naruszeniu także art. 114 rozporządzenia nr 543/2011 musiało skutkować uwzględnieniem skargi.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p.p.s.a.