drukuj    zapisz    Powrót do listy

6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych, Egzekucyjne postępowanie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Oddalono skargę, III SA/Wa 2444/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Wa 2444/20 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2021-09-08 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Sułkowska
Maciej Kurasz /sprawozdawca/
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427 art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1, art. 34 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1689 art. 2 ust. 1-2, art. 7 ust. 1-4, art. 6 ust. 4
Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1676 § 18 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych
Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342 § 5 ust. 1-2
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Uzasadnienie

1. Postanowieniem z [...] września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. – po rozpatrzeniu zażalenia W.K. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2020 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 6 września 2019 r. wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

2. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W., wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z 6 września 2019 r. o nr [...], wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres: 01/2014 - 04/2019 w łącznej kwocie należności głównej 1.397,60 zł. wraz z należnymi odsetkami. Następnie, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego, zawiadomieniem z 11 września 2019 r. nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w [...] Oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. W odpowiedzi na zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że Skarżący nie figuruje w bazie świadczeniobiorców ZUS. Niniejsze zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz Zobowiązanemu wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego 16 września 2019 r.

3. Postanowieniem z [...] września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., w związku ze złożonymi przez Zobowiązanego zarzutami zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], a także pismem z tego samego dnia wystąpił do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów.

4. Postanowieniem z [...] listopada 2019 r., Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. uznał za niezasadne zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku.

5. Postanowieniem z [...] maja 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., po rozpatrzeniu zarzutów Zobowiązanego z 23 września 2019 r. uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, iż zgodnie z art. 34 § 1ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. (...) organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a.. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny wskazał jednocześnie, iż wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] listopada 2019 r. potwierdził, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych została dokonana na dane osobowe Pana W.K. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji będąc związanym stanowiskiem wierzyciela uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku organ egzekucyjny zauważył, że wierzyciel w swoim stanowisku stwierdził, że rejestracja odbiorników używanych pod adresem: ul. [...] dnia 6 lipca 2001 r. została dokonana na imię i nazwisko Zobowiązanego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Następnie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007r.. nr 187, poz. 1342), Zobowiązanemu nadano indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie o nadaniu Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) zostało wysłane 18 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Nadto organ egzekucyjny podkreślił, że użytkownik zarejestrowanych odbiorników RTV ma obowiązek informowania Poczty Polskiej SA o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, a także o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników RTV oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, poprzez złożenie w placówce pocztowej "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych". Organ powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela podkreślił, iż to na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników - obowiązek dokonania ich wyrejestrowania. Końcowo organ pierwszej instancji wskazał, iż wierzyciel nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez Skarżącego formalności wyrejestrowania odbiorników w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. Biorąc zatem od uwagę, że wypowiedź wierzyciela w powyższym zakresie jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

6. W zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2020 r. Skarżący zarzucił:

- błędne ustalenia istnienia obowiązku opłacenia abonamentu w sytuacji gdy Zobowiązany nigdy nie posiadał i nie używał żadnego odbiornika rtv, nigdy nie dokonywał rejestracji odbiornika, a jedyny odbiornik, o jakim zobowiązany ma wiedzę posiadała ciotka Zobowiązanego – A.L., która od 2014 r. zamieszkiwała ze Zobowiązanym, i która ze względu na swój wiek (ukończone 75 lat) jest zwolniona z dokonywania opłat abonamentowych i względem, której Naczelnik Urzędu Skarbowego W. umorzył postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. postępowanie egzekucyjne.

- złamanie zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się w sytuacji gdy Odwołujący oświadcza, że nigdy nie składał wniosku o rejestrację odbiornika rtv, bowiem nigdy go nie posiadał, pominięcia pełnej weryfikacji odbiorników pod adresem Odwołującego, brak wnikliwego przeanalizowania okoliczności faktycznych sprawy, bezpodstawne ignorowanie bądź niedanie wiary oświadczeniu Odwołującego o braku rejestracji odbiornika oraz naruszenia zasady równości stron w postępowaniu administracyjnym poprzez danie wiary tylko pisemnym wyjaśnieniom Poczty Polskiej SA, a odmówienie wiarygodności oświadczeniu Zobowiązanego.

- naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie weryfikacji prawidłowości stanowiska wierzyciela i uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione, w tym przede wszystkim weryfikacji, że Poczta Polska SA nie przedstawiła żadnego dowodu, że jakiekolwiek zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego doszły do Odwołującego.

Wobec powyższego Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania oraz o zobowiązanie wierzyciela do przedłożenia pełnej dokumentacji dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec ciotki Zobowiązanego – A.L., jeśli Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. chciałby utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, wobec braku dowodu na okoliczność żądania przez Pocztę Polską SA abonamentu za odbiornik w tym samym gospodarstwie domowym.

W uzasadnieniu wymienionego na wstępie zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że jak wynika z ostatecznego stanowiska Wierzyciela, dnia 6 lipca 2001 r. została dokonana na Skarżącego rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: ul. [...]. Po rejestracji Zobowiązanemu została wydana książeczka radiofoniczna o nr [...]. Następnie, na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) nadany został indywidualny numer identyfikacyjny 02912473, który zastąpił imienną książeczkę radiofoniczną [...]. Wierzyciel wyjaśnił jednocześnie, iż Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia", w związku z czym poprzez przesłanie zawiadomień Poczta Polska SA wykonała obowiązek powiadomienia użytkowników (posiadaczy książeczek opłat) o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Nadto Wierzyciel wskazał, iż to na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników - obowiązek dokonania ich wyrejestrowania. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat.

Organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo zwrócił się o zajęcie stanowiska do wierzyciela - Poczty Polskiej SA. Ten zaś, w swojej wypowiedzi, mającej formę prawną postanowienia, uznał za niezasadne zarzuty Strony sformułowane w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. - tj. nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego.

7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. 2020 poz. 1689 ze zm.) (dalej jako: "u.o.a.") i art. 7 ust. 1 u.o.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Skarżący jest obowiązany do uiszczania opłat z tytułu używania odbiornika podczas, gdy tego odbiornika nie posiada i nigdy nie rejestrował,

b) art. 2 ust. 5 u.o.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Skarżący jest obowiązany do uiszczania opłat z tytułu używania odbiornika, pomimo że przepis stanowi, że niezależnie od liczby posiadanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne pozostające w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność oraz przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej, sanatoria, żłobki, publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne systemu oświaty, państwowe i niepaństwowe szkoły wyższe, a także domy pomocy społecznej - w tym samym budynku, zespole budynków lub samochodach będących w używaniu tych instytucji, uiszczają tylko jedną opłatę abonamentową za używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, podczas, gdy Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją ciotką A.L., która ukończyła 75 lat i jest zwolniona od dokonywania opłat, a względem której to Poczta Polska wszczęła postępowanie, a następnie względem, której to Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w dniu [...] września 2016 roku, nr [...],

c) art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 33 pkt 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym i wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego opartego na błędzie co do osoby zobowiązanej i wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) naruszenie art. 7a i 81a k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie przez organy orzekające w sprawie wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącego, podczas gdy Organ w kontekście ustaleń okoliczności faktycznych nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego, bez jednoczesnego pochylenia się nad zarzutem Skarżącego co do kwestionowania podpisu jak i samego doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego,

a) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 75 §1 k.p.a., 77 k.p.a., 78 § 1 k.p.a. i z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zbadania istoty rozstrzyganej sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego jak również dowolną jego ocenę, przejawiające się w wydaniu przez organ I i II instancji zaskarżonego postanowienia pomimo nieprzeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na wyjaśnienie wszystkich

8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie jest zasadna.

9. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 P.p.s.a, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

10. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2019 r., zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

11. Kontrolę tę należało rozpocząć od wskazania, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany, wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);

3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie wierzyciel uznał zarzuty zobowiązanego za niezasadne, o czym orzekł w postanowieniu z dnia 14 listopada 2019 r. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącemu 2 grudnia 2019 r. i nie zostało zaskarżone, a zatem stało się ostateczne.

12. Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników RTV jest aktualnie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. 2014r., poz. 1204, dalej: "u.o.a."). Wskazanie podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia Sąd połączy z prezentacją fragmentu wywodów zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08 (Lex nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 u.o.a. - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami niemającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska S.A., co wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika do 31 grudnia 2013 r. normowało rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika - § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika był "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia z 2007 r.). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zauważyć należy, że zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. poz. 1676 – dalej rozporządzenie z 2013 r.) indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność.

Przepis art. 7 u.o.a. zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska S.A., a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i ust. 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 u.o.a.).

Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości, jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 u.o.a.).

Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF, jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet, jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym.

13. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W., wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z 6 września 2019 r. o nr [...], wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres: 01/2014 - 04/2019 w łącznej kwocie należności głównej 1.397,60 zł. wraz z należnymi odsetkami. Następnie, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego, zawiadomieniem z 11 września 2019 r. nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w [...] Oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. W odpowiedzi na zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że Skarżący nie figuruje w bazie świadczeniobiorców ZUS. Niniejsze zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz Zobowiązanemu wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego 16 września 2019 r.

Ponadto, analiza danych wykazuje, że w ostatecznym stanowisku wierzyciel wyjaśnił, że 6 lipca 2001 r. została dokonana na Skarżącego rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: ul. [...]. Po rejestracji Skarżącemu została wydana książeczka radiofoniczna o nr [...]. Następnie, na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) nadany został indywidualny numer identyfikacyjny [...], który zastąpił imienną książeczkę radiofoniczną [...]. Wierzyciel wyjaśnił jednocześnie, że Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia", w związku z czym poprzez przesłanie zawiadomień Poczta Polska SA wykonała obowiązek powiadomienia użytkowników (posiadaczy książeczek opłat) o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Nadto Wierzyciel wskazał, że to na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników - obowiązek dokonania ich wyrejestrowania. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat. Wierzyciel podkreślił przy tym, że nie posiada dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez Zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. Nadto Skarżący również nie przedstawił stosownego dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiorników rtv, w związku z czym wierzyciel stwierdził, że Skarżący jest nadal zobowiązany do uiszczania opłaty abonamentowej.

Odniesienie się do kwestii dotyczącej nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia (por. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14 oraz z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 696/18). Stanowisko to w pełni potwierdził NSA m.in. w wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I GSK 1806/18).

Zaakcentować także trzeba, że organ wskazał datę wysłania tego zawiadomienia tj. 18 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Podkreślenia również wymaga, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma znaczenia dla obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Z treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. nie wynika obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, jak również przepisy te z tego obowiązku nie zwalniają. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Przy czym należy podkreślić, że ustawa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy, ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16, zaaprobowane w wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1226/18. W swoich wywodach Sąd ten stwierdził nadto, że ustawa o opłatach abonamentowych statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie traktować jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu rejestracji odbiornika. Zatem to niejako w interesie posiadacza odbiornika RTV jest uzyskanie tego numeru. Wspomniany numer bowiem identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Z powyższych wywodów wynika zatem, że wspomniane zawiadomienie pełni rolę informacyjną.

W tych okolicznościach sprawy zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym, w ocenie Sądu należało uznać za niezasadny.

14. Nie można było również uwzględnić zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tj. błędu, co do osoby zobowiązanego. Słusznie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że Wierzyciel w postanowieniu z [...] listopada 2019 r. wskazał, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych pod adresem ul. [...] została dokonana na dane osobowe Skarżącego, w związku z czym organ egzekucyjny nie miał problemów z jednoczesnym określeniem osoby zobowiązanego. Prawidłowo też zauważył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, że skoro zatem wierzyciel uznał za niezasadny zarzut - błędu, co do osoby zobowiązanej, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny jako związany wypowiedzią wierzyciela nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza bowiem podstaw do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 359/12, sygn. akt II FSK 1262/12 oraz z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08). W przypadku zarzutów opartych m.in. na dyrektywie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w jego ostatecznym postanowieniu (por. art. 34 § 1 u.p.e.a.). Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i - co za tym idzie - do obalenia w tym trybie stanowiska zaprezentowanego przez wierzyciela. Obejmuje to również organ orzekający w następstwie wniesionego zażalenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05).

15. Reasumując przedstawione ustalenia i rozważania oraz stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi. Organ nie naruszył bowiem wskazanych w skardze przepisów tj. 33 § 1 i pkt 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., art. 2 ust. 1 u.o.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) i art. 80 k.p.a. (ocena prowadzonego postępowania dowodowego), art. 7a i art. 81a k.p.a. (rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony). Jednocześnie Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

16. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt