II SA/Wr 702/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-02-11	
Data wpływu	2024-09-23	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu	
Sędziowie	Adam Habuda
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6139 Inne o symbolu podstawowym 613	
Hasła tematyczne	Ochrona środowiska	
Skarżony organ	Inspektor Ochrony Środowiska	
Treść wyniku	*Uchylono zaskarżony akt	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 425;  art. 12 ust. 1 pkt 1; Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 54;  art. 156 ust. 1 i 2; Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935;  art. 146; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Rzymskokatolickiej Parafii pw. [...] w K. na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 lipca 2024 r., nr DW 19/2024 w przedmiocie zakazu używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: DWIOŚ, organ), zarządzeniem pokontrolnym z dnia 16 lipca 2024 r. (nr DW 19/2024) wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425, dalej: u.i.o.ś.), nakazał Proboszczowi Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w K. (dalej: skarżący) zastosować się do zakazu używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miasta, terenach zabudowanych oraz na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Jednocześnie wyznaczono termin przestania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanego w zarządzeniu naruszenia na dzień: 14 sierpnia 2024 r.

Uzasadniając wydane zarządzenie, organ wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w Parafii w dniach od 14 czerwca do 27 czerwca 2024 r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Ustalono bowiem, że źródłem hałasu przenikającego do środowiska z terenu kościoła jest zewnętrzna instalacja nagłaśniająca, składająca się z dwóch głośników, przez które emitowane są odprawiane msze. Ustalono również obecność instalacji znajdującej się na wieży kościelnej, odtwarzające dźwięki bijących dzwonów. Jak wskazał organ, powyższe stanowi naruszenie art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm., dalej: p.o.ś.), który stanowi, że zabrania się używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miast, terenach zabudowanych oraz na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, z wyjątkiem okazjonalnych uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się uchylenia powyższego zarządzenia pokontrolnego oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, zarzucając, że przeprowadzona w Parafii w dniach od 14 czerwca do 27 czerwca 2024 r. kontrola dźwięków akustycznych została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych, w sposób niepełny i nie uprawniała organu do wydania zarządzenia pokontrolnego w oparciu o art. 156 p.o.ś., przez co doszło do bezzasadnego uznania, iż skarżący naruszył wskazany przepis.

Uzasadniając podniesiony zarzut, podważając dokonane przez organ ustalenia kontroli, skarżący wyjaśnił, że zainstalowana na dzwonnicy instalacja nagłaśniająca od dłuższego czasu, zarówno przed, jak i w czasie całego okresu kontroli, nie była używana. Tymczasem przepis art. 156 p.o.ś. zabrania używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających, ale nie zabrania samego ich instalowania, czy też utrzymywania niedziałających bądź też nieużywanych urządzeń i instalacji. Także co do zewnętrznej instalacji nagłaśniającej skarżący podniósł, że jeden z głośników także od dłuższego czasu (również w trakcie kontroli) nie był używany. Prowadzi to do wniosku, że protokół kontroli jest błędny i nie mógł służyć jako podstawa wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Skarżący podniósł także, że organ nie przeprowadził badań akustycznych na działkach sąsiednich, w związku z tym nie był uprawniony do zastosowania art. 156 ust. 1 p.o.ś.

W odpowiedzi na skargę DWIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w kwestionowanym zarządzeniu.

Organ argumentował, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach od 14 do 27 czerwca 2024 r. ustalono, że na wieży kościoła w K. przy ul [...] jest zamontowana instalacja nagłaśniająca imitująca bicie dzwonów kościelnych. Stwierdzono również obecność zewnętrznej instalacji nagłaśniającej msze święte. W trakcie kontroli Proboszcz Parafii nie wskazywał, że zamontowana instalacja nie jest użytkowana i przekazał wyczerpujące informacje na temat czasu jej funkcjonowania oraz harmonogramu pracy. Dodatkowo wskazał urządzenie odtwarzające dźwięki dzwonów. O tym, że instalacja była wykorzystywana świadczy również fakt, iż przedstawiciel Parafii jeszcze w trakcie trwania kontroli zadeklarował podjęcie działań zmierzających do ograniczenia przenikania hałasu do środowiska, polegających na wyłączeniu głośników zewnętrznych nagłaśniających uroczystości kościelne. Powyższe zostało odnotowane w protokole kontroli. Strona nie kwestionowała informacji zawartych w protokole, co potwierdzono jego podpisaniem bez zastrzeżeń w dniu 27 czerwca 2024 r. Organ, powołując orzecznictwo sądowe, wyjaśnił, że protokół kontroli ma walor dokumentu urzędowego. Dowód z dokumentu urzędowego, jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli, ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jak kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół taki podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Skore przedstawiciel kontrolowanej Parafii sam składał oświadczenia do protokołu (m.in. na temat harmonogramu pracy instalacji nagłaśniającej), następnie podpisał protokół kontroli i nie skorzystał z prawa do wniesienia zastrzeżeń - uznać należy, że późniejsze kwestionowanie ustaleń zawartych w tymże protokole, jest jedynie przyjętą strategią na potrzeby zaskarżenia zarządzenia pokontrolnego.

Organ wyjaśnił także, że twierdzeniom o nieużytkowaniu instalacji nagłaśniającej przeczą wpływające do [...] delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska wnioski interwencyjne. Daty kolejnych wniosków to: 24 maja 2024 r., 15 lipca 2024 r., 4 sierpnia 2024 r. W ostatnim wniosku z dnia 4 sierpnia 2024 r. interweniujący pisze, że: "Kościół z ulicy [...] w K. nadal używa głośnika zewnętrznego podczas wydarzeń kościelnych".

W dalszej kolejności DWIOŚ podał, że kontrola przeprowadzona w Parafii została wszczęta w związku z wnioskiem interwencyjnym z dnia 24 maja 2024 r., w którym wskazano, iż funkcjonowanie instalacji nagłaśniającej zamontowanej na terenie Parafii jest przyczyną uciążliwości akustycznych. Składający interwencję skarżył się, że w niektórych porach dniach, podczas trwania mszy, z uwagi na hałas nie można korzystać z przestrzeni wokół Kościoła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, choć z innych względów niż podniesionych w skardze.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli sądu wyznacza też art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze zakreśloną wyżej kognicję sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Przepis ten stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.

Z powołanych przepisów wynika, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska i, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić mu charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ma ono bowiem charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną, na co wskazuje treść art. 31a ust. 1 u.i.o.ś. W orzecznictwie wskazuje się także, że skoro przepisy u.i.o.ś. uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanej określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe stanowisko uznać należy za ugruntowane zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1009/08; 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2036/09; 23 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1239/21; z 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1156/15 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. także: K. Gruszecki, Zarządzenie pokontrolne jako akt administracji publicznej. Glosa do wyroku WSA z dnia 20 maja 2009 r., II SA/Sz 303/08, GSP-Prz.Orz. 2012/4/71-78).

Zarządzenie pokontrolne jest zatem aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem oddziaływującym lub korzystającym ze środowiska. Dlatego w doktrynie nie bez racji wskazuje się, że w zarządzeniu pokontrolnym jedynie stwierdza się naruszenie konkretnego obowiązku prawnego dotyczącego ochrony środowiska, ale nie nakłada się takiej powinności ani nie wyznacza się terminu do jej wykonania (szerzej T. Czech, Charakter prawny zarządzeń pokontrolnych organów Inspekcji Ochrony Środowiska, Temidium 4 (61) 2010), ZNSA 2011/3/89-100; por. także B. Draniewicz, Glosa do postanowienia NSA z dnia 28 lutego 2008 r., II OSK 216/08, ZNSA 2009/6/147-155 oraz D. Danecka [w:] W. Radecki, D. Danecka, Inspekcja Ochrony Środowiska. Komentarz, Warszawa 2020, art. 12).

Przechodząc już do merytorycznej oceny kontrolowanego zarządzenia pokontrolnego, Sąd wskazuje, że do tego typu aktów nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., gdyż są one wydawane w trybie odrębnych przepisów i odrębnych postępowań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12). Powoduje to, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd, badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego, może na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 428/18), bądź gdy wyniki kontroli nie wypełniały przesłanek zastosowania przepisu prawa materialnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 565/18).

Jednocześnie, jak wskazuje się w orzecznictwie, do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Dlatego też, przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której nakładany jest obowiązek bez wyjaśnienia na jakiej podstawie faktycznej i prawnej w danym konkretnym przypadku aktualność tego obowiązku organ ustalił (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 360/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 160/19). Jednocześnie, treść zarządzenia pokontrolnego powinna być sformułowana konkretnie, a tym samym precyzyjnie wskazywać, jakie obowiązki nakładane są na zobowiązanego.

Oceniając w sposób opisany powyżej zarzut skargi dotyczący zaskarżonego zarządzenia, wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 156 ust. 1 p.o.ś. zabrania się używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miast, terenach zabudowanych oraz na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Przepis ten określa, wynikający bezpośrednio z mocy prawa, generalny zakaz używania instalacji i urządzeń nagłaśniających w miejscach publicznych, który nie wymaga indywidualizacji w formie decyzji administracyjnej, z wyjątkami wynikającymi z postanowień art. 156 ust. 2 p.o.ś. Zakaz ustanowiony w art. 156 ust. 1 p.o.ś. ma charakter powszechny w sensie podmiotowym i przedmiotowym, dotyczy każdego podmiotu używającego wskazanych urządzeń na terenach określonych w przepisie oraz wszelkiego typu instalacji czy urządzeń nagłaśniających. Za tego rodzaju instalacje czy urządzenia należałoby uznać takie, których celem jest przekazywanie dźwięku z zamiarem dotarcia tym dźwiękiem do wszystkich podmiotów objętych zasięgiem rozprzestrzeniania dźwięku z danej instalacji czy urządzenia.

Jak wynika z kolei z ust. 2 powołanego artykułu, przepisu ust. 1 nie stosuje się do okazjonalnych uroczystości oraz uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym, imprez sportowych, handlowych, rozrywkowych i innych legalnych zgromadzeń, a także podawania do publicznej wiadomości informacji i komunikatów służących bezpieczeństwu publicznemu. Sformułowanie tego przepisu nie jest w pełni jasne, wykładnia językowa wskazuje jednak, że wyjątki te obejmują: 1) okazjonalne uroczystości - przez co należałoby rozumieć nieregularnie się odbywające spotkania związane z jakimiś wydarzeniami, uznawanymi za istotne, służące uczczeniu takiego wydarzenia; 2) uroczystości i imprezy związane z kultem religijnym - te nie muszą już mieć charakteru okazjonalnego, nie jest też wskazany rodzaj kultu; 3) imprezy handlowe, sportowe i rozrywkowe - czyli publiczne wydarzenia organizowane w określonym celu (zawody, koncerty, kiermasze); 4) inne legalne zgromadzenia - legalne, czyli odbywające się w zgodzie z przepisami ustawy z 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. z 2018 r. poz. 408 z późn. zm.); 5) podawanie do publicznej wiadomości informacji i komunikatów służących bezpieczeństwu publicznemu (M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019).

Z powyższego wynika, że zgodnie z art. 156 ust. 2 p.o.ś., zakaz stosowania instalacji nagłaśniającej określony w art. 156 ust. 1 p.o.ś. nie dotyczy uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym. W odniesieniu do tej części art. 156 ust. 2 p.o.ś., która mówi o "uroczystościach i imprezach związanych z kultem religijnym" przepis ten jest uznawany za wyraz gwarancji Państwa w stosunku do swobody sprawowania i organizowania kultu religijnego - odniesieniu do kościoła katolickiego wynikający z Konstytucji, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2023 r. poz. 265); ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1966 z późn. zm.) oraz Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. Nr 51, poz. 318).

Jednakże gwarancja ta realizowana jest w ramach obowiązującego prawa ochrony środowiska i norm dotyczących hałasu. Art. 156 ust. 2 p.o.ś. nie wprowadza bowiem możliwości korzystania z instalacji i urządzeń nagłaśniających do m.in. okazjonalnych uroczystości oraz uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym niezależnie od poziomu emitowanego hałasu. Innymi słowy, art. 156 ust. 2 p.o.ś. nie jest wyjątkiem od stosowania art. 115a ust. 1 p.o.ś. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 4124/21).

Tym samym, po stwierdzeniu na podstawie badań przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przez instalacje lub urządzenia odtwarzające bicie dzwonów kościelnych lub nagłaśniające pieśni religijne, właściwy organ ma obowiązek na podstawie art. 115a ust. 1 i ust. 3 p.o.ś. wydać stosowną decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeqD lub LAeqN (taki też pogląd przyjęty został w orzecznictwie sądowym, por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7231/21; 2 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2510/18).

Oceniając wydane zarządzenie pokontrolne pod względem jego legalności, w kontekście wyżej zakreślonych ram prawnych, Sąd doszedł do przekonania, że jest ono wadliwe, co skutkowało jego uchyleniem.

Przede wszystkim nie mógł okazać się usprawiedliwiony podniesiony w skardze zarzut błędnych ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, albowiem to nie ten akt podlegał kontroli sądowej. W aktualnym postępowaniu Sąd bada jedynie, czy: kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ; treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli; treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.

Biorąc pod uwagę, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało sformułowane w sposób ogólnikowy, który abstrahuje od ustaleń dokonanych w trakcie kontroli, w istocie wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Ale przede wszystkim – organ nie ustalił należycie stanu faktycznego, który miałby zostać poddany kwalifikacji prawnej.

Należy zauważyć, że powołanie się na obowiązki wynikające z art. 156 ust. 1 p.o.ś., biorąc w szczególności pod uwagę charakter podmiotu kontrolowanego, będącego osobą prawną Kościoła katolickiego w myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 cytowanej już ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga wnikliwego rozważenia wyłączeń spod obowiązywania zakazu używania instalacji i urządzeń nagłaśniających określonych w art. 156 ust. 2 p.o.ś. w zakresie użytych przez ustawodawcę zwrotów "uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym".

W treści protokołu kontroli nr [...] wskazano jedynie z jakich elementów składa się instalacja nagłaśniająca zamontowana na budynku kościoła oraz wokół niego, a także na wieży kościoła, służąca nagłaśnianiu mszy oraz nabożeństw, jak również odtwarzająca dźwięk bicia dzwonu. Organ nie uzasadnił jednak, dlaczego – jego zdaniem – użytkowanie instalacji nagłaśniającej nie ma związku z kultem religijnym. Tymczasem, w świetle wskazanego art. 156 ust. 2 p.o.ś., wyjaśnienia wymagało, czy sposób użytkowania instalacji, ustalony w trakcie kontroli, polegający na wybijaniu dźwięków o pełnych godzinach i 30 minut przed każdą mszą, a także nagłaśnianiu każdej mszy, podlega wyłączeniu spod zakazu wynikającego z art. 156 ust. 1 p.o.ś. Nie budzi wątpliwości Sądu, że każdorazowo zakres obowiązywania wskazanych włączeń musi podlegać wnikliwej interpretacji, której bezsprzecznie zabrakło w niniejszej sprawie.

Ponadto, jeśli w ocenie organu emisja hałasu do środowiska w przypadkach określonych w art. 156 ust. 2 p.o.ś. przekracza dopuszczalne normy, właściwym postępowaniem zmierzającym do ograniczenia oddziaływania na środowisko jest postępowanie w przedmiocie dopuszczalnego poziomie hałasu, o którym mowa w art. 115a ust. 1 p.o.ś. Jednakże zarówno w zaskarżonym zarządzeniu, jak i protokole kontroli, nie wskazano konkretnych normatywów hałasu dozwolonego do emisji w środowisku objętym pomiarem oraz faktycznego poziomu dźwięku emitowanego przez instalację kościelną w określonych przepisami porach.

Zdaniem Sądu, także samo sformułowanie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym, ograniczające się jedynie do przytoczenia treści art. 156 ust. 1 p.o.ś., bez jego konkretyzacji w stosunku do ustalonego stanu faktycznego, a także bez uwzględnienia regulacji wynikającej z art. 156 ust. 2 p.o.ś., nie było prawidłowe.

Z powyższych przyczyn, Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylił w pkt I sentencji wyroku zaskarżone zarządzenie pokontrolne jako wydane z naruszeniem przepisów art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i.o.ś. w zw. z art. 156 ust. 2 p.o.ś. oraz art. 115a p.o.ś.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie związany wyrażoną w niniejszym orzeczeniu oceną prawną i wskazaniami. Poza wyeliminowaniem wyżej wskazanych wad dotyczących podstaw faktycznych i prawnych zarządzenia, w kontekście konieczności rozważenia wyłączeń spod obowiązywania zakazu używania instalacji i urządzeń nagłaśniających określonych w art. 156 ust. 2 p.o.ś. w zakresie użytych przez ustawodawcę zwrotów "uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym", organ winien ocenić, czy ze względu na przedmiot i zakres sporu oraz gwarancje strony, jak również cele i funkcje oraz skutki postępowania kontrolnego, właściwszym trybem nie będzie postępowanie administracyjne, o którym mowa w art. 115a p.o.ś., do którego wszczęcia i prowadzenia uprawniony jest inny organ, jednakże działający w oparciu o wyniki lub wystąpienia organów inspekcji ochrony środowiska.