Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpatrzeniu w dniu 8 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy

B. L. wniósł w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie odmowy ustalenia skarżącemu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie siedliska rolnego.

Pismem z dnia [...] r. /data nadania urzędzie pocztowym/ B. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Skarżący podał, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi było możliwe "po wyjściu z choroby [...]". Żądanie przywrócenia terminu do wniesienia skargi uzasadniać ma również brak renty i pracy oraz konieczność inwestowania.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu wskazując, iż stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie uchybienia terminu sąd na wniosek strony postanowi przywrócić termin, jeżeli strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dokonać czynności, dla której określony był termin. Brak jednej z przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.

Dodatkowy wymóg spoczywa na wnioskodawcy na mocy art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku złożenia wniosku po upływie roku od uchybionego terminu. Wtedy przywrócenie uchybionego terminu jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Brak stwierdzenia zaistnienia tej przesłanki, skutkuje odrzuceniem wniosku jako niedopuszczalnego, na podstawie art. 88 cytowanej wyżej ustawy.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona B. L. w dniu [...]r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został nadany za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu [...] r. Wniesienie przedmiotowego wniosku nastąpiło po upływie roku od uchybionego terminu. W ocenie Sądu w sprawie tej nie zachodzi "wyjątkowy przypadek", o którym mowa w art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na powyższe postanowienie B. L. wniósł zażalenie. Złożył też na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym podał J. L., T. L. – ojciec i matka będący emerytami, nadto I., A. i C. L. - jego dzieci, przy czym zaznaczył, że mieszkają w [...], oraz D. L. – żona skarżącego.

W oświadczeniu o stanie majątkowym B. L. podał, że dzieci : I., A. i C. posiadają nieruchomości, a rodzice J. i T. L. posiadają mieszkania o powierzchni [...] m2 i [...] m2. Nadto jako posiadany przez siebie majątek wskazał nieruchomość rolną o powierzchni [...] oraz inne nieruchomości wielofunkcyjne. W dalszej części uzasadnienia wnioskodawca podał, że Jego rodzice posiadają swoje majątki i nie ujawniają ich podobnie dzieci i żona. Dochód osiągany przez wnioskodawcę stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, ojciec skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast T. L. emeryturę w kwocie [...] zł.

Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania w terminie 10 dni od daty doręczenia :

- oświadczenia, czy dzieci skarżącego pozostają z Nim i jego zona we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli tak to przesłanie dowodów potwierdzających Ich miesięczne dochody za okres ostatnich trzech miesięcy,

- oświadczenia, czy rodzice skarżącego J. i T. pozostają z Nim i jego żoną we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli tak to przedłożenie dowodów potwierdzających wysokość ich emerytur za okres ostatnich trzech miesięcy,

- oświadczenia odnośnie mieszkania położonego przy ul. [...] w [...] – jaką ma powierzchnię oraz czyją stanowi własność,

- dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania położonego w [...] przy ul . [...] ( faktury opłat za prąd, gaz, wodę) za okres ostatnich trzech miesięcy,

- zaświadczenia z właściwego urzędu o liczbie osób zameldowanych w lokalu położonym w [...] przy ul. [...],

- oświadczenia dot. domów posiadanych przez dzieci skarżącego przez wskazanie miejsca ich położenia i powierzchni,

- oświadczenia dotyczącego mieszkań posiadanych przez rodziców skarżącego o powierzchni [...] m2 i [...] m2 przez wskazanie miejsca ich położenia i oświadczenia, kto w nich zamieszkuje,

- dowodu potwierdzającego wysokość emerytury otrzymywanej przez T. L. za okres ostatnich trzech miesięcy,

- oświadczenia dot. prowadzonej działalności gospodarczej Spółki A. oraz odpisu z KRS ww. Spółki,

- oświadczenia o wysokości dochodów uzyskiwanych miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres ostatnich trzech miesięcy,

- wyciągów z posiadanych kont bankowych skarżącego i członków rodziny pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy,

- odpisów zeznań podatkowych skarżącego za dwa ostatnie lata kalendarzowe

pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.

W odpowiedzi skarżący nadesłał orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. , z którego wynika, że B. L. jest całkowicie niezdolny do pracy do [...] r., niezdolny do samodzielnej egzystencji do [...] r. W załączonym piśmie podał, że Spółka A. ma wykonywać uzbrojenie terenu jego inwestycji. Nadto dodał, że będąc pracownikiem tej firmy nie otrzymał wynagrodzenia. Odnośnie dokumentów wymienionych w wezwaniu stwierdził, że ich nie przesłał, ponieważ pomoc prawna mu się należy. W dalszej części pisma powielił informacje zawarte w formularzu PPF.

W związku z niewykonaniem przez skarżącego powyższego wezwania postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący w terminie 7 dni wniósł sprzeciw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] r. utraciło moc, zaś wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Podstawą rozstrzygnięcia jest jednak złożony przez skarżącego materiał dowodowy w sprawie jego sytuacji osobistej i materialnej.

Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).

W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności materialne, czy wypełnienie formularza.

Oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej okazało się niewystarczające, wobec czego wezwano go do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ wnioskodawca podał rozbieżne informacje. Z jednej strony wskazywał swoich rodziców i dzieci jako pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, z drugiej natomiast strony podał, że dzieci posiadają własne domy a rodzice [...] mieszkania. Nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających Jego dochody z posiadanego gospodarstwa i prowadzonej działalności gospodarczej, a także jego niezbędne miesięczne wydatki, stwierdzając jedynie, że nie przedłoży dokumentów bo pomoc prawna mu się należy.

Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania B. L. nie wykonał wezwania do uzupełnienia wniosku przez nadesłanie dokumentów potwierdzających jego dochody i niezbędne wydatki.

Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości i potrzeb wnioskującego. Obliguje Sąd to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a, tym bardziej, że z treści skargi wynika, iż skarżący ubiega się o ustalenie warunków zabudowy dla budowy siedliska, co wskazuje na posiadanie przez niego określonych środków finansowych.

Należy też dodać, że zgodnie z art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.