Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] października 2021 r. nr [...], wydane w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu w dniu [...] maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...] w [....], w wyniku których ustalił, że na ww. nieruchomości istnieje wiata o wymiarach 7,10 m x 12,20 m, pełniąca funkcję zadaszenia maszyny tartacznej wraz z infrastrukturą. Wiata ta została zrealizowana na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], a zawiadomienie o zakończeniu jej budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego.

Ustalono, że od strony północnej opisanej wyżej wiaty wzniesiono kolejną wiatę o wymiarach: 6,50 m x 7,30 m, nie związaną konstrukcyjnie z wiatą wybudowaną na podstawie pozwolenie na budowę. Wiata wykonana została jako konstrukcja drewniana, wsparta na czterech słupach, z dachem dwuspadowym. Organ I instancji ustalił, że wiata ta powstała w 2018 r. w warunkach samowoli budowlanej.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 5 P.b., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał budowę wiaty o wymiarach 6,50 m x 7,30 m, zlokalizowanej na działce nr [...] w [...] i realizowanej przez J.W. (dalej: "skarżącego").

Organ I instancji podał, że ze względu na decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wydaną przez Wójta Gminy [...], dla budowy poprzedniej wiaty, nie jest możliwe zakwalifikowanie spornej wiaty jako obiektu wskazanego w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. W decyzji tej teren inwestycji oznaczony literami ABCD obejmował zabudowę usługowo-produkcyjną, a zatem nie jest to teren zabudowy mieszkaniowej. Ponieważ wiata posiada powierzchnię zabudowy 47,45 m2, w dacie jej realizacji inwestor był zobowiązany uzyskać pozwolenie na budowę, jako że nie miał zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) – dalej: "P.b.". Jednocześnie organ I instancji poinformował skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu stosownie do art. 48 ust. 3 P.b. oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w kwocie 125 000 zł w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Wskazał również, że w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, zostanie wydana decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

Skarżący wniósł zażalenie na opisane wyżej postanowienie, zarzucając wdrożenie procedury legalizacyjnej w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy. Podniósł, że na działce nr [...] nie obwiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a na działkach sąsiednich występuje zabudowa mieszkalna. Wobec powyższego, powierzchnia działki nr [...] oraz powierzchnia spornej wiaty wypełniają hipotezę art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b., co oznacza, że realizacja tego obiektu nie wymagała uzyskania decyzji pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia.

Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i jednocześnie:

1. wstrzymał skarżącemu budowę wiaty o wymiarach: 6,50 m x 7,30 m na działce nr [...] położonej w [...];

2. poinformował, że w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca w/w obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację;

3. poinformował, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy obiektu budowlanego konieczne jest wniesienie opłaty legalizacyjnej, której zasady obliczania określono w przepisach art.49d ust. 1 pkt 1 i art.59f P.b.

Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia i wyjaśnienia organu I instancji jednoznacznie wskazują, że roboty budowlane wykonane w 2018 r. przez skarżącego polegały na budowie wiaty, która w dacie jej realizacji wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z informacji uzyskanych od Wójta Gminy [...] wynika, że działka nr [...] nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], nie został ustalony obowiązek sporządzenia takiego planu w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], oraz dotychczas nie wydano decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na wskazanej nieruchomości. Ponadto Wójt poinformował, że działka nr [...] jako "samoistna", nie może stanowić działki budowlanej, z uwagi na brak dostępu do drogi publicznej. Prawidłowo zatem – mając na uwadze ustalenia wynikające z decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy – organ I instancji przyjął, ze w opisywanej sprawie wiata nie zachodzi sytuacja wskazana w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. Sporna wiata nie została bowiem zrealizowana na terenie zabudowy mieszkaniowej lecz usługowo – produkcyjnej. WINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił zatem stan faktyczny, zebrał niezbędny materiał dowodowy, dokonał właściwej oceny i do poczynionych ustaleń faktycznych zastosował właściwe przepisy P.b. reformacji wymagało jednie rozstrzygniecie postanowienia, jako że nie uwzględniało treści art. 48 ust. 3 P.b.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J.W. wniósł o uchylenie postanowień organów nadzoru budowlanego i umorzenie postępowania administracyjnego. Powtarzając dotychczas sformułowaną argumentację skarżący zarzucił błędną kwalifikację zrealizowanego obiektu jako wiaty wymagającej uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy w świetle art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. jej realizacja została przez ustawodawcę zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest reformatoryjne postanowienie WINB wydane na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 48a ust. 1 i 3 P.b.

Sąd co do zasady podziela ustalenia organu co do charakteru obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania (wiata), jego wymiarów, daty powstania, miejsca położenia. Niespornie wiata ta nie jest powiązana konstrukcyjnie z istniejącą na działce nr [...] w [...] wiatą wzniesioną na podstawie pozwolenia na budowę, położoną przy niej.

Na wzniesienie przedmiotowej wiaty konieczne byłoby pozwolenie na budowę, ale tylko wówczas, jeśli nie spełnione byłyby przesłanki z art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2 usytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30.

WINB badając tę kwestię pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] zwrócił się do Wójta Gminy [...], jako organu właściwego w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy o udzielenie informacji, czy teren działki nr ewid. [...] w miejscowości [...] może być przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. W odpowiedzi na ww pismo w dniu [...] września 2021 r. Wójt Gminy [...] pismem znak: [...] poinformował, że działka nr ewid. [...] położona w [...] nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] i w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2000 zmienionego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nie został ustalony obowiązek sporządzenia planu ani nie była wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto działka nr ewid. [...] położona obręb [...], jako samoistna, nie może stanowić działki budowlanej z uwagi na brak dostępu do drogi publicznej – brak spełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

WINB podzielił także stanowisko organu I instancji, iż ze względu na decyzję o warunkach zabudowy wydana przez Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] pod budowę poprzedniej wiaty teren inwestycji oznaczony na załączniku do ww decyzji literami ABCD obejmował zabudowę usługowo – produkcyjną, więc budowa przedmiotowej wiaty nie była możliwa na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawo budowalne.

Sąd nie podziela tego stanowiska.

Z samego faktu wydania decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2013 r. na budowę wiaty (zabudowa usługowo – produkcyjna) nie wynika, że działka ta nie może być przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe.

Warunki zabudowy dotyczyły terenu działek nr [...], nr [...] i nr [....]. Teren inwestycji w warunkach zabudowy ABCD obejmował jak się wydaje (k. 86 i k. 9) część działki nr [....]. W aktach brak jest wypisu z rejestru gruntów na dz. nr [...], informacji o jej powierzchni i użytkach.

Przyjęte przez WINB informacje o braku dostępu tej działki do drogi publicznej są także co najmniej przedwczesne, skoro z pewnością dz. nr [...] granicząca z działką nr [...] stanowi własność skarżącego.

Organ nie ustalił prawidłowo dostępu do drogi publicznej przez działki stanowiące własność inwestora.

Poza wszystkim wobec braku planu miejscowego ustalenie czy dz. nr [...] poł. w [...] nie będzie przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe może wystąpić wyłącznie w postępowaniu o warunki zabudowy. Postępowanie to będzie miało charakter prejudycjalny dla niniejszego postępowania.

Ewentualne przedłożenie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy dla dz. nr [...] na realizację inwestycji mieszczącą się w pojęciu – "pod budownictwo mieszkaniowe" będzie rodziło konieczność umorzenia postępowania.

Rzeczą organów w ponownym postępowaniu będzie zakreślenie skarżącemu terminu do złożenia takiego wniosku o ustalenie warunków zabudowy. W wypadku jego złożenia organ będzie władny zawiesić niniejsze postępowanie na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.