Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 902/18 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi P.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, objętym zażaleniem postanowieniem z 30 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 902/18, działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) odrzucił wniosek P.D. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi P.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Z uzasadnienia sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z 19 września 2018 r. WSA w Krakowie odrzucił skargę P.D. (dalej: skarżący), gdyż pomimo wezwania, nie uiścił on wpisu od skargi. Pismem z 6 listopada 2018 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, podnosząc, że w zakreślonym przez sąd terminie bardzo ciężko chorował w związku z zaostrzeniem się stanu depresyjnego i silnym stresem. Te okoliczności zbiegły się w czasie z doręczeniem przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na jego adres korespondencyjny, pod którym jednak, z uwagi na stan zdrowia, nie mógł się pojawić. Zdaniem skarżącego, uchybienie przez niego terminowi nie było zawinione i wynikało ze złego stanu zdrowia i następstw prowadzonej terapii, które są typowe dla tego rodzaju przypadków. Jednocześnie skarżący wskazał, że dopiero 10 października 2018 r. jego stan ustabilizował się na tyle, że był w stanie podjąć czynności zmierzające do rozeznania swoich spraw.

Uzasadniając odrzucenie wniosku skarżącego, sąd pierwszej instancji wskazał, że stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei art. 88 p.p.s.a. przewiduje, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie sądu, złożony przez skarżącego w dniu 9 listopada 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi należało uznać za spóźniony, bowiem skarżący wiązał niedochowanie terminu do uiszczenia skargi z faktem choroby, która, jak sam wskazał, ustała z dniem 10 października 2018 r., zatem z tym dniem należy wiązać ustanie przyczyny uchybienia terminowi. Z tych przyczyn, w ocenie sądu, wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi winien być złożony najpóźniej w dniu 17 października 2018 r. Skoro zaś został wniesiony dopiero w dniu 9 listopada 2018 r., zatem po terminie, podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a.

Na powyższe orzeczenie zażalenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a nadto o zwolnienie go z kosztów sądowych dotyczących wniesionego zażalenia. Argumentując podniósł nieuwzględnienie przez sąd pierwszej instancji jego złego stanu zdrowia wynikającego z zaostrzenia się depresji i silnego stresu oraz brak możliwości zaangażowania innych osób do pomocy w wykonaniu wezwania sądu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzupełnieniu zażalenia skarżący nadesłał zaświadczenie lekarskie z 4 stycznia 2019 r. wystawione przez lekarza psychiatrę (k. 5 akt dotyczących przyznania prawa pomocy).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Obowiązkiem strony jest dochowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Niewywiązanie się z tego obowiązku sprawia, że czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, stosownie do przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może przywrócić na wniosek strony uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej, jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. Jak stanowi przepis art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, dokonać uchybionej czynności oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, a brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 141/12; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 298/12; z 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 207/12, z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 174/12, z 16 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 80/12, z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 551/11, z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08).

WSA w Krakowie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu uznając, że jest on spóźniony, bowiem został on złożony w dniu 9 listopada 2018 r., natomiast z uzasadnienia wniosku wynika, że przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem 10 października 2018 r. i z tą datą należy wiązać początek biegu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska sądu pierwszej instancji.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na opisaną wyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, następnie nie odebrał wezwania sądu z 23 sierpnia 2018 r., wzywającego go do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. W następstwie nieopłacenia wpisu WSA w Krakowie postanowieniem z 19 października 2018 r. odrzucił skargę. Jak wynika z akt sądowych, pierwszym pismem z sądu odebranym przez skarżącego było postanowienie o odrzuceniu skargi, doręczone mu 2 listopada 2018 r. W związku tym pismem z 6 listopada 2018 r., nadanym 9 listopada 2018 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. W uzasadnieniu skarżący podał, że niedochowanie terminu do uiszczenia skargi wynikało z nasilenia objawów choroby, co było powodem, że nie odebrał wezwania sądu. Wprawdzie skarżący wyraźnie tego nie pisze, ale chronologia wydarzeń w sprawie oraz motywy uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, które wprost nawiązują do uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi, wskazują na to, że o konsekwencjach wynikających z nieuiszczenia wpisu skarżący dowiedział się dopiero z postanowienia sądu o odrzuceniu skargi, a więc nastąpiło to 2 listopada 2018 r. Natomiast wskazanie w ostatnim akapicie wniosku o przywrócenie terminu daty 10 października 2018 r. skarżący odnosi do ustąpienia objawów choroby w takim stopniu, który pozwalał na "podjęcie czynności zmierzających do rozeznania swoich spraw".

W tych okolicznościach rację ma sąd wskazując, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi winien być złożony w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, jednak początek biegu tego terminu błędnie powiązał z datą 10 października 2018 r., podczas gdy należało przyjąć, że termin ten biegł od daty doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, z którego skarżący powziął informację o negatywnych dla siebie skutkach uchybienia terminu. Pogląd o nieuchybieniu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi przyjęty został przez sąd pierwszej instancji w analogicznym stanie faktycznym w sprawach o sygn. akt: III SA/Kr 918/18, III SA/Kr 769/18 i III SA/Kr 784/18.

Przytoczone okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nakazują zatem uznać objęte zażaleniem postanowienie z 30 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 902/18 za wadliwe, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę rozpozna wniosek o przywrócenie terminu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.