Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] w przedmiocie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina P. i Jezioro P. PLH320006 postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych).

W dniu 30 marca 2024 r. (data wpływu na elektroniczną skrzynkę pocztową organu – ePUAP, k. 77 akt sądowych) A. K. wystąpił

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z 4 kwietnia 2014 r.

w przedmiocie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...] [...] Na sądowy rachunek bankowy wpłynęła kwota 300 zł, uiszczona tytułem ww. skargi (dowód, wydruk dokumentu elektronicznego, k. 85 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu braku wyczerpania, przed wniesieniem skargi, obowiązku wezwania organu na piśmie

do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym zarządzeniem. Ewentualnie organ wniósł o oddalenie skargi.

Do pisma z 17 maja 2024 r., będącego odpowiedzią na wezwanie sądowe do wykazania złożenia pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym aktem, skarżący dołączył wydruk pisma z 10 marca 2023 r., wniesionego drogą poczty elektronicznej ePUAP, kierowanego do organu z wezwaniem do usunięcia wad zaskarżonego zarządzenia.

Zarządzeniem sądowym z 23 maja 2024 r. zobowiązano organ do:

- wskazania, czy udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa (odpis pisma z 10 marca 2023 r. przesłano organowi wraz załącznikami w tym urzędowe poświadczenie przedłożenia pisma – UPP), a jeśli tak to do nadesłania odpowiedzi wraz z dowodem jej doręczenia,

- przedłożenia dokumentu potwierdzającego weryfikację podpisu złożonego przez skarżącego pod ww. wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa,

- mapy z zaznaczeniem usytuowania nieruchomości należących do strony skarżącej,

tj. działek o nr [...], nr [...], nr [...] i [...] obr. [...] Z, gm. S. względem obszaru objętego zaskarżonym zarządzeniem z 4 kwietnia

2014 r.

W odpowiedzi przestawionej w piśmie z 28 czerwca 2024 r. organ wyjaśnił,

że z uwagi na dużą ilość pism kierowanych przez skarżącego i tym samym bardzo dużą ilość pism wychodzących do skarżącego z komórek organizacyjnych organu, prawdopodobnie nie została udzielona odpowiedź na wezwanie skarżącego

do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym zarządzeniem. Jednocześnie organ przesłał fragment żądnej mapy z zaznaczeniem usytuowania nieruchomości skarżącego względem obszaru objętego zaskarżonym zarządzeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niedopuszczalna.

Na wstępie należy wskazać, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona

na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2023 r., poz. 190 ze zm., dalej w skrócie: "u.w.a.r.w"), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.

Nie jest sporne, że zaskarżone zarządzenie z 4 kwietnia 2014 r. stanowiące plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 28 ust. 5 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 ze zm.), zaś regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem niezespolonej administracji rządowej (art. 56 ust. 1 pkt 15 "u.w.a.r.w").

Należy przy tym wyjaśnić, że w oparciu o przepisy art. 2 pkt 1 oraz art. 9 pkt 2 i 3 a także art. 11 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r. został zniesiony zawarty w art. 63 ust. 1 u.w.a.w.r. obowiązek wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, a przepis art. 52 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2016 r., poz. 718 zm., dalej zwanej w skrócie: "p.p.s.a.") został uchylony oraz zmieniony został termin określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Jednakże na mocy art. 16

i art. 17 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej, zmiany te dotyczą wyłącznie aktów

lub czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy.

Wnosząc zatem skargę na akt prawa miejscowego wydany przed dniem

1 czerwca 2017 r., strona skarżąca zobowiązana jest do wyczerpania szczególnego trybu zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z brzmieniem

art. 63 ust. 1 u.w.a.r.w. w brzmieniu przed ww. nowelizacją, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Z przytoczonego przepisu niewątpliwie wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia jest obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na zarządzenie objęte przedmiotem skargi.

Jak wynika z art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Z powyższą regulacją koresponduje art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), który stanowił, że w przypadku aktów innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego.

W kwestii terminu do wniesienia w trybie przepisów ustawy o wojewodzie

i administracji rządowej w województwie skargi na przepis aktu prawa miejscowego należy odwołać się do poglądów orzecznictwa wyrażanych na tle analogicznej regulacji zawartej w ustawie o samorządzie gminnym, a dotyczącej skargi wnoszonej

na podstawie art. 101 ust. 1 tejże ustawy. Podkreślenia w związku z tym wymaga,

że w uchwale z 2 kwietnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis

art. 53 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym

(por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOIS). W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (termin ten wynosi trzydzieści dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - termin ten wynosi sześćdziesiąt dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie – sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania - powinna być wniesiona skarga.

Z powyższego wynika, że skargi na akty prawa miejscowego (podjęte przed dniem 1 czerwca 2017 r.) mogą być wniesione do wojewódzkiego sądu administracyjnego w okresie pomiędzy 1. dniem następującym po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, a 60. dniem po takim wezwaniu – z zastrzeżeniem, o którym będzie mowa poniżej.

W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, bowiem od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin 60 dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Jak wynika z akt sprawy, organ nie udzielił skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które otrzymał w dniu 10 marca 2023 r., zatem termin 60 dni do złożenia skargi upływał w dniu 9 maja 2023 r. (wtorek). W niniejszej sprawie skarżący złożył skargę w dniu 30 marca 2024 r., zatem po upływie przewidzianego terminu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., złożenie skargi po terminie, skutkuje jej odrzuceniem.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niedopuszczalną skargę odrzucił,

o czym orzekł, jak w pkt I postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł, jak w pkt II postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ww. ustawy.