Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 64/25, w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 18 października 2024 r., nr 1401-IEE2.7192.157.2024.5.RG w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. o sygn. VIII SA/Wa 64/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi spółce R. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Organ") z 18 października 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu ww. orzeczenia, że prawomocnym postanowieniem z 9 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Skarżącej na przedmiotowe postanowienie. Odpis powyższego postanowienia został doręczony Skarżącej 3 czerwca 2025 r. (k. 36 akt sądowych).

Pismem z 5 czerwca 2025 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzasadniając go błędnym odnotowaniem w dzienniku korespondencji daty odbioru postanowienia z Organu.

Pismem z 11 września 2025 r. Skarżąca złożyła zażalenie na przedmiotowe postanowienie podnosząc naruszenie:

1. art. 86 § 1 i art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy Skarżącej, podczas gdy w rzeczywistości miało ono charakter niezawiniony i wynikało z wyjątkowej, jednostkowej pomyłki pracownika,

2. art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm). poprzez ograniczenie prawa Skarżącej do sądu wskutek nadmiernie rygorystycznej oceny przesłanki "braku winy".

Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 207-209). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, postanowienie NSA z 3 czerwca 2025 r., sygn. akt III FZ 211/25).

Brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu nie wskazują wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, co uzasadnia pogląd, że ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, oczywiście przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, jakie sąd uzna za istotne, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Istotnym przy tym jest, aby strona składająca taki wniosek, uprawdopodobniła, iż istniały obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające jej dochowanie terminu, o którego przywrócenie wnosi, w okresie kiedy termin ten biegł (por. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FZ 256/24).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że niedochowanie przez Skarżącą terminu do złożenia skargi nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Za okoliczności wypełniające przesłanki z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. nie można uznać błędu pracownika spółki, który w dzienniku korespondencji wpisał złą datę odbioru zaskarżonej decyzji, tj. 12 listopada 2024., zamiast prawidłowej 8 listopada 2024 r. widniejącej na potwierdzeniu odbioru decyzji, znajdującym się w aktach administracyjnych. Należy bowiem wskazać, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, jaką niewątpliwie jest skarżąca Spółka, przejmuje negatywne konsekwencje wszelkich działań swoich pracowników, zatem także i takiej, jak opisana w sprawie.

Okoliczność wskazana w zażaleniu, iż Spółka po uchybieniu terminu wdrożyła szereg działań organizacyjnych i kontrolnych mających zapobiec podobnym zdarzeniom w przyszłości, pozostaje irrelewantna dla oceny istnienia braku winy w uchybieniu terminu, gdyż wskazuje jedynie na podjęcie działań następczych po jego upływie.

W rezultacie trafnie uznał WSA, że wprowadzenie spółki w błąd przez jej pracownika i w zakresie daty faktycznego doręczenia zaskarżonej decyzji nie może być potraktowane jako okoliczność wyłączająca winę w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a., której skutkiem byłoby przywrócenie terminu do dokonania wymaganej przepisami ustawy czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 10 lipca 2014 r., sygn. akt I GZ 205/14).

Biorąc pod uwagę te rozważania należało uznać, iż argumentacja Skarżącej dotycząca błędu pracownika nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ nie przewiduje tego art. 209 w związku z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.