Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1128/21 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2021 r. nr OA.7721.1.3.2021 w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 2 lutego 2022 r., II SA/Rz 1128/21 oddalił skargę M.P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 24 maja 2021 r. znak: OA.7721.1.3.2021, uchylającą w części dotyczącej terminu i określającą go na nowo (30 listopada 2021 r.), a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) z 30 marca 2021 r. znak: PINB.7355-1/25/13, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., nakazał M.P. i M.P. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego obejmującego zakres dokonanych zmian przy budowie budynku inwentarsko-składowego usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł., uwzględniający konieczność dostosowania ww. obiektu do obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), dalej: r.w.t., a także spełniających przepisy pożarowe.

M.P. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 36a ust. 5 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z pominięcia, że ma on zastosowanie do robót budowlanych, które zostały wykonane po 31 maja 2004 r.;

2) art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z pominięcia, że budynek inwentarsko-składowy nie został zrealizowany z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach.

Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją z 24 maja 2021 r. PWINB rozpatrzył odwołanie wniesione przez skarżącą, orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w zakresie nałożonego na stronę obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego zmiany dokonane przy budowie budynku inwentarsko-składowego, zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w U. z 9 lutego 1968 r. nr BUA601/11/68. Prawidłowość sformułowanego obowiązku była determinowana stwierdzeniem, że skarżąca odstąpiła od warunków pozwolenia na budowę i odstąpienie to należy kwalifikować jako istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 p.b. Sąd I instancji to stanowisko w zaskarżonym wyroku podzielił, przyjmując, że dokonana zmiana usytuowania budynku poprzez jego zbliżenie do granicy działki nr ew. [...] z projektowanej odległości 5,00 m do 1,40-2,60 m musi być traktowana jako istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b., wobec tego, że stanowi odstąpienie od projektu zagospodarowania działki powiązane ze zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany.

Tak ujęta przez Sąd I instancji ocena prawna nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnie przepisów, albowiem zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. stanowiło bezpośrednią konsekwencję stwierdzenia, że skarżąca dopuściła się przy budowie budynku inwentarsko-składowego istotnego odstąpienia od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, a tenże wniosek, znajdując swoją podstawę w treści art. 36a ust. 5 p.b., w kontrolowanym postępowaniu nie został przez skarżącą skutecznie podważony. Wymaga przypomnienia, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie poddawał prawidłowości prowadzonego przez skarżącą procesu inwestycyjnego swojemu rozważeniu po raz pierwszy, ponieważ odnośnie do uchybień, jakie w nim wystąpiły i trybu, w jakim sporny obiekt powinien zostać doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, sądy administracyjne miały okazję wiążąco wypowiedzieć się w toku kontroli legalności poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie decyzji z 31 sierpnia 2016 r. nr OA.7721.1.5.2016, którą PWINB nakazał skarżącej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. doprowadzić budynek inwentarsko–składowy do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie szczegółowo określonych w niej robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 lipca 2019 r., II OSK 2249/17 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącą od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 14 czerwca 2017 r., II SA/Rz 1497/16 uchylającego ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie sporny budynek inwentarsko-składowy został zrealizowany z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego, podzielając wszystkie ustalenia dotyczące niezgodności jego posadowienia z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi minimalnych odległości wznoszonych obiektów budowlanych od granic działek sąsiednich.

Związanie sądu i organu oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Przepis art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma już miejsca na polemikę organu z tymi elementami wydanego rozstrzygnięcia. Związanie to oddziałuje wiążąco również na sytuację procesową stron postępowania, co wynika z faktu, że zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponownie przeprowadzonym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania, przez co strona ta nie może przypisywać decyzji ponownie załatwiającej sprawę administracyjną wad prawnych, które pomijają zakres i treść związania mającego charakter bezwzględnie obowiązujący.

Z tego punktu widzenia, nie może budzić wątpliwości trafność stwierdzenia przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że skarżąca dopuściła się istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę i zasadność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w stosunku do budynku inwentarsko-składowego nie może być przez nią skutecznie kwestionowana, jako że kształtuje ją ocena prawna wyrażona w uprzednio wydanym prawomocnym wyroku.

Odnośnie do zarzutu wskazującego na błędne zastosowanie w sprawie art. 36a ust. 5 p.b. wyjaśnienia wymaga, że poczynione przez Sąd I instancji ustalenia walidacyjne wskazywały na wymóg posłużenia się w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją pojęciem istotnego odstąpienia, którego zakres wynika z brzmienia art. 1 pkt 17 lit. c ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), dalej: z.p.b. Tenże wniosek stanowił wynik przeprowadzonej przez Sąd I instancji wykładni regulacji intertemporalnej zapisanej w art. 28 pkt 1 z.p.b. Nieobjęcie zarzutem skargi kasacyjnej powyższego przepisu uniemożliwia uczynienie ze wskazanej kwestii zagadnienia spornego, wynikającego z uznania poglądu Sądu I instancji za uchybiający prawu.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.